मुंबई- मंत्रालय ( झुंज वृत्तपत्र & ध्येय न्युज प्रतिनिधी ) ड्युरंड लाईन, जी पाकिस्तान आणि अफगाणिस्तान या दोन शेजारी देशांची सीमा रेषा मानली जाते, तिथे सध्या परिस्थिती अतिशय तणावपूर्ण झाली आहे. तालिबानने पाकिस्तानच्या सीमेवर हवाई हल्ला केल्याच्या वृत्तामुळे आंतरराष्ट्रीय स्तरावर
खळबळ उडाली आहे. या घटनेनंतर दोन्ही देशांमधील आधीच संवेदनशील संबंध अधिकच बिघडले असून, या भागात युद्धसदृश परिस्थिती निर्माण झाली आहे.
तालिबानचा हल्ला आणि त्याचे परिणाम
तालिबानने पाकिस्तानच्या सीमाभागावर मोठ्या प्रमाणावर एअर स्ट्राईक केल्याचे वृत्त आहे. या हल्ल्यात सीमारेषेवर तैनात असलेल्या पाकिस्तानच्या
सुरक्षादलांचे मोठे नुकसान झाल्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. अफगाणिस्तानातून ड्युरंड लाईनच्या लगत सुरू असलेल्या हालचालींवर पाकिस्तानने अनेकदा आक्षेप घेतला आहे. मात्र, तालिबानने या हल्ल्याची जबाबदारी स्वीकारल्याने हा मुद्दा अधिक गंभीर झाला आहे.
ड्युरंड लाईनवरील तणावाचा इतिहास
ड्युरंड लाईन ही 1893 साली ब्रिटिश भारत आणि अफगाणिस्तान यांच्यातील सीमा म्हणून ठरवली गेली होती. मात्र, अफगाणिस्तानने या सीमारेषेला कधीही मान्यता दिली नाही. पाकिस्तानच्या निर्मितीनंतरही अफगाणिस्तान आणि पाकिस्तान यांच्यात या सीमावादावरून अनेकदा तणाव निर्माण झाला आहे. तालिबान सत्तेत आल्यानंतर अफगाणिस्तानच्या सीमाभागात अस्थिरता अधिक वाढली आहे. ड्युरंड लाईनवरील तणाव आणि चकमकींमुळे दोन्ही देशांमधील द्विपक्षीय संबंध बिघडले आहेत.
या हल्ल्यानंतर पाकिस्तानने आपल्या सुरक्षा दलांना सतर्क राहण्याचे निर्देश दिले आहेत. याशिवाय, तालिबानशी थेट चर्चा करून हा तणाव निवळवण्याचा प्रयत्न केला जाईल, असे पाकिस्तान सरकारने म्हटले आहे. पाकिस्तानच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने तालिबानवर कठोर शब्दांत टीका केली असून, आंतरराष्ट्रीय स्तरावर तालिबानविरोधात कडक पावले उचलण्याचे संकेत दिले आहेत.
या घटनेमुळे आंतरराष्ट्रीय स्तरावरही चिंता व्यक्त केली जात आहे. संयुक्त राष्ट्र आणि अनेक मोठ्या देशांनी या परिस्थितीकडे लक्ष दिले असून, या दोन्ही देशांना तणाव निवळवण्यासाठी शांततामय तोडगा काढण्याचे आवाहन केले आहे. तालिबान आणि पाकिस्तानमधील तणावामुळे दक्षिण आशियातील स्थैर्य धोक्यात आले आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, तालिबानच्या या कृतीमुळे पाकिस्तान आणि तालिबान यांच्यातील संबंधांवर दीर्घकालीन परिणाम होऊ शकतात. या भागात दहशतवादी कारवायांसाठी अनुकूल वातावरण तयार होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. तसेच, या घटनेचा प्रभाव केवळ या दोन देशांपुरता मर्यादित न राहता संपूर्ण दक्षिण आशियातील राजकीय समीकरणांवर होण्याची शक्यता आहे.
ड्युरंड लाईनवरील हा तणाव शांततेच्या दिशेने कसा जाईल, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे. मात्र, या घटनेने पाकिस्तान आणि अफगाणिस्तानमधील आधीच नाजूक असलेल्या संबंधांना आणखी धक्का दिला आहे.
