जीवनात काही व्यक्ती अशा असतात की त्यांचे संपूर्ण आयुष्यच इतरांसाठी प्रेरणादायी ठरते. त्यांचा जीवनप्रवास हा केवळ स्वतःपुरता मर्यादित राहत नाही, तर समाजातील असंख्य लोकांच्या आयुष्यात नवी दिशा आणि नवी उर्जा निर्माण करणारा ठरतो. अशाच एका प्रेरणादायी आणि
समर्पित व्यक्तिमत्त्वाचे नाव म्हणजे बी.के. पुष्पादिदीजी रामनारायण लाठी. भोकर (ता. जळगाव, जि. जळगाव) या मूळ गावातील या अध्यात्मिक सेवकांनी आपल्या आयुष्याची जवळपास पाच दशके ब्रह्मकुमारी संस्थेच्या सेवेत अर्पण केली. भडगाव सेवा केंद्र संचालिका म्हणून त्यांनी अनेक वर्षे समाजात अध्यात्मिक जागृतीचे कार्य केले. वयाच्या ८१ व्या वर्षी, दिनांक १३ मार्च २०२६ रोजी त्यांनी या भौतिक जगाचा निरोप घेत परमधाम गाठले. त्यांच्या निधनामुळे अध्यात्मिक क्षेत्रात एक प्रेमळ, संयमी आणि समर्पित सेवक हरपला आहे. बी.के. पुष्पादिदीजी यांचा जीवनप्रवास अत्यंत संघर्षमय असूनही तितकाच प्रेरणादायी होता. त्यांच्या आयुष्याची सुरुवात एका सधन कुटुंबातील सून म्हणून झाली. एका प्रगतशील, कर्तृत्ववान आणि समाजाभिमुख व्यक्तीच्या पत्नी म्हणून त्यांचे भोकर या छोट्याशा गावात आगमन झाले. नव्या वातावरणात जुळवून घेताना त्यांनी घरातील सर्व जबाबदाऱ्या अत्यंत मनापासून पार पाडल्या. नवीन गोष्टी शिकण्याची आवड, प्रत्येकासाठी कष्ट करण्याची तयारी आणि सर्वांना आपलेसे करण्याचा त्यांचा स्वभाव यामुळे त्या कुटुंबात लवकरच सर्वांच्या मनात स्थान निर्माण करू शकल्या. त्यांच्या स्वभावात ममता आणि आपुलकी भरपूर होती. कुटुंबातील लहानांवर त्या विशेष प्रेम करीत असत. त्यांच्या वागणुकीत एक आईसारखी माया आणि जिव्हाळा होता. त्यांच्या सहवासात आलेल्या प्रत्येकाला त्या आपल्या कुटुंबाचा भाग असल्याची भावना देत असत. त्यांच्या साधेपणामुळे आणि प्रेमळ स्वभावामुळे परिसरातील लोकांमध्येही त्यांना मोठा आदर मिळत असे. मात्र आयुष्याने त्यांना अत्यंत कठीण वळणावर आणून उभे केले. त्यांच्या पतींचे अचानक आणि अगदी तरुण वयात निधन झाले. त्या वेळी त्यांचे वय अवघे ३५ वर्षांच्या आसपास होते. जीवनातील हा मोठा आघात कोणासाठीही सहन करणे अत्यंत कठीण असते. त्या काळात गावातील सामाजिक परिस्थितीही आजइतकी प्रगत नव्हती. घरात फक्त त्या आणि वयस्कर वडीलधारे होते. अशा परिस्थितीत संपूर्ण घराची जबाबदारी त्यांच्या खांद्यावर आली. पतीच्या निधनाने त्यांच्या आयुष्यात मोठी पोकळी निर्माण झाली होती. घरातील वडीलधाऱ्यांनीही आपला कर्ता मुलगा गमावला होता. त्यामुळे दुःखाचे सावट संपूर्ण कुटुंबावर होते. अशा वेळी स्वतःच्या दुःखाला बाजूला ठेवून घराची जबाबदारी सांभाळणे ही अत्यंत मोठी गोष्ट होती. परंतु पुष्पादिदीजींनी धैर्य आणि संयमाने परिस्थितीला सामोरे जात घराची धुरा सांभाळली. शेतीची कामे पाहणे, घराचा हिशोब ठेवणे आणि दैनंदिन व्यवहार सांभाळणे ही सर्व कामे त्यांनी स्वतःच्या बळावर सुरू ठेवली. छोट्या गावात एकटी स्त्री म्हणून उभे राहणे ही मोठी परीक्षा होती. अनेक अडचणी, सामाजिक बंधने आणि मानसिक ताण असूनही त्यांनी कधीही हार मानली नाही. त्यांच्या मनात नेहमीच सकारात्मक विचार आणि धैर्य होते. परंतु आयुष्याचे पुढचे ध्येय काय असावे हा प्रश्न त्यांच्या मनात सतत निर्माण होत होता. त्यांना स्वतःची संतती नव्हती आणि जीवनातील अनेक आधार हरपले होते. अशा वेळी त्यांनी आध्यात्मिक मार्ग स्वीकारण्याचा निर्णय घेतला. सन १९७७ पासून त्यांनी ब्रह्मकुमारी संस्थेचे ज्ञान स्वीकारले आणि परमपिता शिव परमात्म्याच्या सेवेला स्वतःला पूर्णपणे समर्पित केले. हा निर्णय त्यांच्या आयुष्याला एक नवे वळण देणारा ठरला. त्या क्षणापासून त्यांच्या जीवनाचे ध्येय अध्यात्मिक सेवा आणि समाजात सकारात्मक परिवर्तन घडवणे हेच बनले. अध्यात्मिक जीवन स्वीकारल्यानंतर त्यांनी लौकिक संसारापासून हळूहळू अलिप्तता ठेवत स्वतःला पूर्णपणे सेवेत झोकून दिले. साधेपणा, पवित्रता आणि सेवा ही तीन मूल्ये त्यांच्या जीवनाचा आधार बनली. त्यांनी स्वतःच्या आयुष्यातील दुःख आणि संघर्ष यांना अध्यात्मिक शक्तीत रूपांतरित केले. त्या काळात छोट्या गावात अध्यात्मिक कार्य उभे करणे अत्यंत कठीण होते. विशेषतः एका एकट्या स्त्रीसाठी हे काम अधिकच आव्हानात्मक होते. तरीही पुष्पादिदीजींनी धाडसाने पुढाकार घेत परिसरात शिवबाबांचे केंद्र सुरू करण्यासाठी प्रयत्न केले. लोकांना भेटणे, त्यांना अध्यात्मिक ज्ञान समजावून सांगणे, प्रचार करणे, देणग्या गोळा करणे आणि केंद्र उभारण्यासाठी आवश्यक व्यवस्था करणे ही सर्व कामे त्यांनी अत्यंत परिश्रमाने केली. त्यांच्या कार्यामुळे अनेक लोकांच्या जीवनात सकारात्मक बदल घडले. अनेक महिलांना त्यांनी आत्मविश्वास दिला, त्यांना सक्षम बनवले आणि अध्यात्मिक जीवनाची प्रेरणा दिली. त्यांच्या शांत, संयमी आणि प्रेमळ स्वभावामुळे लोक त्यांच्याकडे सहजपणे आकर्षित होत असत. नंतर संस्थेच्या आदेशानुसार त्यांची भडगाव येथे बदली झाली, जिथे त्यांनी भडगाव सेवा केंद्र संचालिका म्हणून दीर्घकाळ सेवा दिली. भडगावमध्येही त्यांनी अध्यात्मिक जागृतीचे कार्य मोठ्या उत्साहाने पुढे नेले. अनेकांना आध्यात्मिक मार्गावर चालण्याची प्रेरणा दिली आणि परिसरात ब्रह्मकुमारी संस्थेचे कार्य अधिक मजबूत केले. त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वातील सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे त्यांची शांतता, संयम आणि प्रेमळ स्वभाव. आयुष्यात इतके मोठे दुःख आणि संघर्ष असूनही त्यांनी कधीही कोणाबद्दल राग किंवा मत्सर ठेवला नाही. त्या नेहमी सर्वांशी प्रेमाने, गोड शब्दांत आणि आत्मीयतेने बोलत असत. त्यांच्या सहवासात आलेल्या प्रत्येकाला त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वातून सकारात्मक ऊर्जा मिळत असे. त्यांनी संपूर्ण ५० वर्षे ब्रह्मकुमारी जीवन जगत समाजासाठी सेवा केली. त्यांच्या कार्यामुळे अनेकांच्या जीवनात अध्यात्मिक जागृती झाली. त्यांनी दिलेले मार्गदर्शन, प्रेरणा आणि प्रेम आजही असंख्य लोकांच्या मनात जिवंत आहे. १३ मार्च २०२६ रोजी, वयाच्या ८१ व्या वर्षी त्यांनी या भौतिक जगाचा निरोप घेतला. त्यांच्या जाण्याने एक प्रेमळ, समर्पित आणि प्रेरणादायी अध्यात्मिक व्यक्तिमत्त्व हरपले आहे. परंतु त्यांचे कार्य, त्यांचे संस्कार आणि त्यांचे प्रेरणादायी जीवन सदैव स्मरणात राहील. आज त्यांच्या स्मृतीने डोळ्यांत अश्रू दाटून येतात, पण त्याच वेळी त्यांच्या महान जीवनाची आठवण मनाला नवी प्रेरणा देऊन जाते. त्यांचे हसरे रूप, त्यांचे प्रेमळ शब्द आणि त्यांची आध्यात्मिक ऊर्जा आमच्या हृदयात सदैव जिवंत राहील. बी.के. पुष्पादिदीजी रामनारायण लाठी यांच्या पवित्र स्मृतीस भावपूर्ण श्रद्धांजली. ॐ शांती… ॐ शांती… ॐ शांती…
ध्येय न्यूज चॅनेलच्या बातम्या मिळवण्यासाठी येथे क्लिक करून आमचा व्हाट्सअप ग्रुप जॉईन करा.
