भडगाव – येथे कार्यरत पाचोरा तालुका सहकारी शिक्षण संस्था संचलित सौ. सुमनताई गिरधर पाटील माध्यमिक विद्यालयाने मानवतेचा जिवंत आदर्श घालून देत दुःखाच्या क्षणी कुटुंबांना दिलासा देण्याचे काम केले आहे. शिक्षण देण्याच्या पलीकडे जाऊन समाजाशी बांधिलकी जपणारी ही संस्था विद्यार्थ्यांच्या आयुष्यातील संकटसमयी कुटुंबाच्या पाठीशी ठामपणे उभी राहते, याचे हृदयस्पर्शी उदाहरण अलीकडेच समोर आले. या प्रशालेतील इयत्ता ७ वीचा विद्यार्थी दिनेश दीपक पवार याचा उष्माघाताने दुर्दैवी मृत्यू झाला. घरातील कर्त्या मुलाच्या अचानक जाण्याने कुटुंबावर दुःखाचा डोंगर कोसळला. अशा कठीण प्रसंगी त्याची आई सौ. छायाबाई दीपक पवार यांना सांत्वन करत आर्थिक मदतीचा हात पुढे करण्यात आला. याचप्रमाणे इयत्ता १२ वीची विद्यार्थिनी कु. अंजली राजेंद्र सोनार हिचाही अकस्मात मृत्यू झाला होता. तिच्या आई सौ. वैशाली राजेंद्र सोनार यांच्या आयुष्यातही ही घटना मोठा आघात ठरली. या दोन्ही कुटुंबांना प्रत्येकी १ लाख ५० हजार रुपयांचे सानुग्रह अनुदान देऊन संस्थेने केवळ आर्थिक सहाय्यच केले नाही, तर भावनिक आधारही दिला. धनादेश वितरणाचा क्षण अत्यंत भावनिक ठरला. आपल्या लेकरांना गमावलेल्या पालकांच्या डोळ्यांतून अश्रू अनावर झाले होते. मात्र या दुःखद प्रसंगी शाळा प्रशासनाने दाखवलेली सहानुभूती आणि संवेदनशीलता ही त्यांच्या जखमांवर फुंकर घालणारी ठरली. समाजात अजूनही माणुसकी जिवंत आहे, याची जाणीव या घटनेतून प्रकर्षाने झाली. या सर्व प्रक्रियेत राजीव गांधी विद्यार्थी अपघात सानुग्रह अनुदान योजना महत्त्वाची ठरली. या योजनेच्या माध्यमातून विद्यार्थ्यांच्या कुटुंबांना तातडीने मदत मिळावी, यासाठी शालेय प्रशासनाने वेळेवर कागदपत्रांची पूर्तता करून कार्यवाही पूर्ण केली. विशेष म्हणजे या योजनेचा लाभ मिळवून देण्यासाठी योजना समन्वयक प्रा. एल. के. वाणी यांनी घेतलेले परिश्रम विशेष उल्लेखनीय ठरले. त्यांनी केवळ आपल्या शाळेतीलच नव्हे, तर कोणत्याही अनुदानित किंवा विनाअनुदानित शाळेतील विद्यार्थ्यांसाठीही विनामूल्य मार्गदर्शन करून अनेक कुटुंबांना आधार दिला आहे. एल. के. वाणी सरांची (Mo.9890255139) ही भूमिका केवळ शासकीय कामापुरती मर्यादित नाही, तर ती एक सामाजिक बांधिलकीची जाणीव आहे. एखाद्या विद्यार्थ्याचा अपघात, मृत्यू किंवा गंभीर दुखापत झाली, तर संबंधित कुटुंबाला या योजनेचा लाभ मिळवून देण्यासाठी ते स्वतः पुढाकार घेतात. आवश्यक कागदपत्रे गोळा करणे, प्रक्रिया समजावून सांगणे, तसेच संबंधित कार्यालयांशी समन्वय साधणे ही सर्व कामे ते मनापासून करतात. त्यामुळे अनेक गरजू कुटुंबांना वेळेवर मदत मिळते. या उपक्रमासाठी संबंधित विभागाचे शिक्षणाधिकारी (योजना), वरिष्ठ लिपीक पवन पाटील तसेच सौ. सुप्रिया चोखट यांचेही मार्गदर्शन लाभले. त्यांच्या सूचनांमुळे प्रक्रिया अधिक सुलभ झाली. संस्थेचे अध्यक्ष मा. आ. दिलीपभाऊ वाघ, चेअरमन नानासाहेब संजय वाघ, व्हाइस चेअरमन नानासाहेब व्ही. टी. जोशी, मानद सचिव महेशदादा देशमुख तसेच शालेय समितीचे चेअरमन दत्ताआबा पवार, विनयबाबा जकातदार आणि विजय देशपांडे यांच्या नेतृत्वाखाली ही कार्यवाही प्रभावीपणे पार पडली. शाळेचे मुख्याध्यापक अजय अहिरे, उपमुख्याध्यापिका छाया बिऱ्हाडे, सोनवणे, पर्यवेक्षक एस. एस. महाजन, अशोक तायडे यांनीही या प्रक्रियेत महत्त्वाची भूमिका बजावली. प्रत्येकाने आपापली जबाबदारी समजून घेत कार्य केले, त्यामुळे अल्पावधीतच अनुदानाची रक्कम कुटुंबांपर्यंत पोहोचली. धनादेश वितरणावेळी माजी विद्यार्थी सौरभ देशमुख यांची उपस्थितीही उल्लेखनीय होती. त्यांनी या कार्याचा गौरव करत संस्थेच्या सामाजिक भानाचे कौतुक केले. विद्यार्थ्यांच्या अडचणीच्या काळात उभे राहणे हीच खरी शिक्षणसंस्थेची ओळख असल्याचे त्यांनी नमूद केले. आजच्या यांत्रिक युगात अनेकदा शिक्षण केवळ गुणपत्रिका आणि निकालांपुरते मर्यादित झालेले दिसते. मात्र पाचोरा तालुका सहकारी शिक्षण संस्था या संकल्पनेपलीकडे जाऊन विद्यार्थ्यांच्या आयुष्याशी जोडलेली आहे. त्यांच्या सुख-दुःखात सहभागी होणे, संकटसमयी आधार देणे आणि समाजात संवेदनशीलतेचा संदेश देणे हे कार्य संस्थेने सातत्याने जपले आहे. राजीव गांधी विद्यार्थी अपघात सानुग्रह अनुदान योजना ही अनेक कुटुंबांसाठी आशेचा किरण ठरत आहे. मात्र या योजनेचा लाभ प्रत्यक्षात पोहोचवण्यासाठी ज्या व्यक्ती मेहनत घेतात, त्यामध्ये एल. के. वाणी सरांचे योगदान अतुलनीय आहे. त्यांच्या अथक परिश्रमांमुळे अनेक कुटुंबांना आर्थिक मदतीसोबतच मानसिक धीर मिळत आहे. ही घटना केवळ दोन कुटुंबांच्या मदतीपुरती मर्यादित नाही, तर समाजाला एक मोठा संदेश देणारी आहे. शिक्षणसंस्था केवळ ज्ञान देणारी नसून, ती माणुसकीची शिकवण देणारी असावी, हे या प्रसंगातून अधोरेखित झाले आहे. विद्यार्थ्यांच्या कल्याणासाठी झटणाऱ्या अशा संस्था आणि त्यामागे कार्यरत असलेल्या संवेदनशील व्यक्तींमुळेच समाज अधिक मजबूत आणि सुसंस्कृत बनतो. पाचोरा तालुका सहकारी शिक्षण संस्थेने उभारलेला हा आदर्श निश्चितच इतरांसाठी प्रेरणादायी ठरेल. दुःखाच्या क्षणी दिलासा देणारे हात आणि निःस्वार्थीपणे काम करणारी माणसे हीच समाजाची खरी ताकद आहे, याची जाणीव या कार्यातून पुन्हा एकदा झाली.
ध्येय न्यूज चॅनेलच्या बातम्या मिळवण्यासाठी येथे क्लिक करून आमचा व्हाट्सअप ग्रुप जॉईन करा.
