पाचोरा : शहराच्या सर्वांगीण विकासाचा आराखडा तयार करताना लोकसंख्येची अचूक आणि अद्ययावत माहिती अत्यंत महत्त्वाची ठरते. याच पार्श्वभूमीवर पाचोरा नगरपरिषदेअंतर्गत आगामी जनगणना प्रक्रियेच्या अनुषंगाने आयोजित करण्यात आलेल्या प्रशिक्षण कार्यक्रमाचा पहिला टप्पा २७ एप्रिल २०२६ ते २९ एप्रिल २०२६ या कालावधीत अत्यंत यशस्वीरीत्या पार पडला. या तीन दिवसीय प्रशिक्षणामध्ये जनगणना कार्यासाठी नियुक्त अधिकारी व कर्मचाऱ्यांना प्रत्यक्ष कामाच्या दृष्टीने उपयुक्त असे मार्गदर्शन देण्यात आले. या प्रशिक्षण सत्रात जनगणनेची संपूर्ण रूपरेषा स्पष्ट करताना माहिती संकलनाची शास्त्रीय पद्धत, नागरिकांशी संवाद साधण्याची पद्धत, डिजिटल साधनांचा प्रभावी वापर, तसेच संकलित माहिती अचूक, पारदर्शक आणि वेळेत नोंदविण्याचे महत्त्व यावर सविस्तर चर्चा करण्यात आली. यामुळे प्रशिक्षणार्थींना केवळ सैद्धांतिक नव्हे तर व्यावहारिक ज्ञान मिळाले. शहरातील प्रत्येक कुटुंबापर्यंत पोहोचताना कोणती काळजी घ्यावी, माहिती घेताना विश्वास निर्माण कसा करावा आणि नोंदी करताना कोणती दक्षता बाळगावी, याबाबतही मार्गदर्शन करण्यात आले. या उपक्रमामध्ये करअधिक्षक डी. एस. मराठे, प्राध्यापक रुद्रस्वाड तसेच नगररचना विभागाचे धिरज नेटके यांनी प्रशिक्षणार्थींना सखोल मार्गदर्शन करताना त्यांच्या अनुभवातून महत्त्वपूर्ण मुद्दे मांडले. त्यांनी जनगणना ही केवळ सरकारी प्रक्रिया नसून समाजाच्या भविष्यासाठी दिशा ठरवणारा पाया आहे, याची जाणीव उपस्थितांना करून दिली. प्रशिक्षणादरम्यान आलेल्या शंका उपस्थितांनी मोकळेपणाने मांडल्या आणि त्यावर समाधानकारक उत्तरे मिळाल्यामुळे वातावरण अधिक संवादात्मक आणि सकारात्मक झाले. कार्यक्रमाला चार्ज अधिकारी तथा मुख्याधिकारी मगेश देवरे यांची प्रमुख उपस्थिती लाभली. त्यांनी आपल्या मार्गदर्शनपर भाषणात जनगणना ही केवळ आकडेवारी नसून शासनाच्या विविध योजनांची अंमलबजावणी योग्य पद्धतीने करण्यासाठी आवश्यक असलेले मूलभूत साधन असल्याचे सांगितले. प्रत्येक प्रगणक आणि पर्यवेक्षकाने आपल्या जबाबदारीचे गांभीर्य ओळखून काम केल्यासच अचूक माहिती मिळू शकते, असे त्यांनी स्पष्ट केले. तसेच जनगणना प्रक्रियेत पारदर्शकता आणि प्रामाणिकपणा राखण्याचे महत्त्व त्यांनी विशेष अधोरेखित केले. प्रशिक्षणाच्या दरम्यान सर्व प्रगणक व पर्यवेक्षकांना सेवाभावाची शपथ देण्यात आली. या शपथेच्या माध्यमातून त्यांनी नागरिकांशी आदराने वागण्याचा, गोपनीयता राखण्याचा आणि कोणत्याही प्रकारचा पक्षपात न करता प्रामाणिकपणे माहिती संकलित करण्याचा निर्धार व्यक्त केला. यामुळे संपूर्ण प्रक्रियेत विश्वास आणि जबाबदारीची भावना अधिक दृढ झाल्याचे दिसून आले. शहरातील लोकसंख्येशी संबंधित विविध पैलूंवर माहिती गोळा करताना आवश्यक असलेली कौशल्ये विकसित करण्यावर या प्रशिक्षणात विशेष भर देण्यात आला. आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करून माहिती संकलन अधिक सोपे आणि जलद कसे करता येईल, याचे प्रात्यक्षिकही देण्यात आले. डिजिटल साधनांमुळे डेटा व्यवस्थापन सुलभ होणार असून, त्यातून मिळणारी माहिती भविष्यातील विकास आराखड्यासाठी अत्यंत उपयुक्त ठरणार आहे. यावेळी मुख्याधिकारी मगेश देवरे यांनी स्वगणना प्रक्रियेचे महत्त्व अधोरेखित करत नागरिकांनी स्वतःहून माहिती नोंदविण्याचा उपक्रम कसा पार पाडावा, याबाबत मार्गदर्शन केले. त्यांनी सांगितले की, स्वगणना ही नागरिकांच्या सक्रिय सहभागाची खूण असून, यामुळे प्रक्रिया अधिक वेगवान आणि अचूक होते. प्रत्येक कुटुंबाने आपली माहिती स्वतः नोंदविल्यास प्रशासनावरचा ताण कमी होईल आणि जनगणना अधिक प्रभावीपणे पूर्ण होऊ शकते. तसेच त्यांनी पाचोरा शहरातील सर्व नागरिकांना १ मे ते ५ मे या कालावधीत स्वगणना करण्याचे आवाहन केले. या कालावधीत नागरिकांनी आपली व कुटुंबाची माहिती योग्य प्रकारे नोंदवून प्रशासनाला सहकार्य करावे, असे त्यांनी नमूद केले. नागरिकांच्या सहभागाशिवाय कोणतीही जनगणना पूर्ण होऊ शकत नाही, याची जाणीव करून देत त्यांनी सर्वांनी या प्रक्रियेत सहभागी होण्याचे आवाहन केले. या प्रशिक्षण कार्यक्रमाला उपस्थित असलेल्या अधिकारी व कर्मचाऱ्यांनी उत्साहाने सहभाग नोंदवून संपूर्ण सत्राचा लाभ घेतला. त्यांच्या चेहऱ्यावर दिसणारा आत्मविश्वास आणि कामाविषयीची तत्परता ही आगामी जनगणना प्रक्रियेच्या यशाची साक्ष देणारी ठरली. प्रशिक्षणातून मिळालेल्या ज्ञानाच्या आधारे ते आपली जबाबदारी अधिक प्रभावीपणे पार पाडतील, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे. एकूणच, पाचोरा नगरपरिषदेने आयोजित केलेल्या या प्रशिक्षणाच्या पहिल्या टप्प्याने जनगणना प्रक्रियेची भक्कम पायाभरणी केली असून, पुढील टप्प्यांमध्येही याच उत्साहाने आणि नियोजनबद्ध पद्धतीने काम सुरू राहील, असा विश्वास व्यक्त केला जात आहे. शहराच्या विकासासाठी आवश्यक असलेल्या अचूक माहिती संकलनाच्या दिशेने हा एक महत्त्वपूर्ण टप्पा मानला जात आहे.
ध्येय न्यूज चॅनेलच्या बातम्या मिळवण्यासाठी येथे क्लिक करून आमचा व्हाट्सअप ग्रुप जॉईन करा.
