पाचोरा – शहरासह राज्यभरात वाळू उपसा आणि वाहतुकीचा प्रश्न दिवसेंदिवस गंभीर बनत चालला आहे. प्रशासनाकडून वेळोवेळी कारवाया होत असल्या, नियमांचे पालन करण्याचे आवाहन केले जात असले, तरी प्रत्यक्षात वाळू वाहतूक पूर्णपणे थांबवणे आजही मोठे आव्हान ठरत आहे. अनेक भागांत अवैध धंद्यांप्रमाणेच वाळू उपसा आणि वाहतूक सुरूच असल्याचे वास्तव सर्वश्रुत आहे. मात्र या संपूर्ण प्रक्रियेत सर्वात मोठा फटका बसतो तो सामान्य नागरिकांना आणि रस्त्यावरून प्रवास करणाऱ्या दुचाकीस्वारांना. वाळूने भरलेले डंपर आणि ट्रॅक्टर शहरातून वेगाने धावत असताना अनेकदा त्यांच्या मागील भागातून वाळू रस्त्यावर सांडते. काही वाहनचालक नियमांचे पालन करत वाहन झाकून नेतात, तर काहीजण निष्काळजीपणे वाहतूक करतात. परिणामी रस्त्यावर साचलेली बारीक वाळू दुचाकी चालकांसाठी अक्षरशः मृत्यूचा सापळा ठरत आहे. अचानक ब्रेक लागणे, वाहन घसरणे, सायकलस्वारांचा तोल जाणे अशा घटना वाढताना दिसत आहेत. अनेकांना किरकोळ दुखापती होतात, तर काही अपघात गंभीर स्वरूप धारण करतात. त्यामुळे हा केवळ वाहतुकीचा प्रश्न राहिलेला नसून तो थेट नागरिकांच्या सुरक्षिततेशी जोडला गेला आहे. अशा परिस्थितीत “कुणी काही करो, पण आपण आपले कर्तव्य प्रामाणिकपणे पार पाडायचे,” या भावनेने काम करणारे पाचोरा नगरपालिकेचे कर्मचारी मात्र खऱ्या अर्थाने सेवाभावाचे उदाहरण ठरत आहेत. भडगाव रोड परिसरातून विवाहकार्य निमित्त प्रवास करत असताना दुपारच्या सुमारे दीड ते दोन वाजण्याच्या सुमारास एक दृश्य अनेकांना अंतर्मुख करून गेले. अंगावर आग ओकत असलेल्या उन्हात नगरपालिका कर्मचारी रस्त्यावर पडलेली वाळू साफ करत होते. काही कर्मचारी फावड्याने वाळू गोळा करत होते, तर काही ती ट्रॅक्टरमध्ये भरत होते. आजूबाजूला उन्हाची तीव्रता एवढी होती की सामान्य माणूस दोन मिनिटे उभा राहण्याचाही विचार करणार नाही; मात्र हे कर्मचारी आपल्या जबाबदारीत कसलीही तडजोड न करता काम करताना दिसत होते. सध्या जळगाव जिल्ह्यासह संपूर्ण उत्तर महाराष्ट्रात तापमानाने विक्रमी पातळी गाठली आहे. उष्माघाताच्या घटनांमध्ये वाढ होत असून रोज एक-दोन व्यक्तींच्या मृत्यूच्या बातम्या समोर येत आहेत. शासन आणि आरोग्य विभागाकडून नागरिकांना दुपारच्या वेळेत घराबाहेर न पडण्याचे, पुरेसे पाणी पिण्याचे आणि उन्हापासून बचाव करण्याचे आवाहन सातत्याने केले जात आहे. अशा जीवघेण्या वातावरणात नगरपालिका कर्मचारी मात्र शहर स्वच्छ आणि सुरक्षित ठेवण्यासाठी रस्त्यावर घाम गाळताना दिसतात, ही बाब निश्चितच कौतुकास्पद आहे. या कर्मचाऱ्यांच्या कार्याकडे केवळ “नोकरी” म्हणून पाहता येणार नाही. कारण ते करत असलेले काम थेट जनतेच्या सुरक्षेशी संबंधित आहे. रस्त्यावर साचलेली वाळू वेळेवर हटवली नाही तर एका निष्पाप नागरिकाचा जीव जाऊ शकतो, याची जाणीव त्यांना आहे. त्यामुळे कोणतीही प्रसिद्धी, कौतुक किंवा सन्मानाची अपेक्षा न ठेवता ते आपल्या कर्तव्यावर ठाम राहतात. समाजातील अनेकांना या कामाचे गांभीर्य कदाचित जाणवत नसेल, पण एखाद्या अपघातानंतर होणारी हानी लक्षात घेतली तर या कर्मचाऱ्यांचे योगदान किती मोठे आहे, याची जाणीव होते. मात्र या निमित्ताने एक महत्त्वाचा प्रश्नही पुढे येतो. शहर सुरक्षित ठेवण्यासाठी जीव धोक्यात घालणाऱ्या या कर्मचाऱ्यांच्या सुरक्षिततेची जबाबदारी कोण घेणार? प्रखर उन्हात सलग काम करताना त्यांना पुरेशी विश्रांती, पिण्याचे थंड पाणी, आवश्यक सुरक्षासाहित्य आणि आरोग्य सुविधा मिळणे तितकेच आवश्यक आहे. कारण शहरासाठी झटणाऱ्या या हातांची काळजी घेणे हे देखील प्रशासन आणि समाजाचे कर्तव्य आहे. वाळू वाहतूक करणाऱ्यांनीही या विषयाकडे केवळ व्यवसाय म्हणून न पाहता सामाजिक जबाबदारी म्हणून पाहण्याची गरज आहे. डंपर किंवा ट्रॅक्टरमध्ये भरलेली वाळू योग्य प्रकारे झाकून नेणे, वाहनाचा मागील भाग व्यवस्थित बंद ठेवणे आणि रस्त्यावर वाळू सांडणार नाही याची काळजी घेणे इतकी साधी गोष्ट जर प्रत्येकाने पाळली, तर अनेक अपघात टाळता येऊ शकतात. “आपले गाव, आपला परिसर” ही भावना जपली तर प्रशासनावरील ताणही कमी होईल आणि नागरिकांचे प्राणही वाचतील. आज अनेक जण सोशल मीडियावर टीका करतात, चुका दाखवतात; पण भर उन्हात स्वतःच्या जीवाची पर्वा न करता रस्ते स्वच्छ करणाऱ्या पाचोरा नगरपालिकेच्या कर्मचाऱ्यांचे हे कार्य समाजासाठी प्रेरणादायी ठरत आहे. कर्तव्य, जबाबदारी आणि सेवाभाव यांचा संगम काय असतो, याचे जिवंत उदाहरण म्हणजे हे कर्मचारी होत. त्यांच्या या कार्याला मनापासून सलाम, पण त्याचवेळी त्यांच्या आरोग्याची आणि सुरक्षिततेची काळजी घेणेही तितकेच आवश्यक असल्याची जाणीव समाजाने आणि प्रशासनाने ठेवणे गरजेचे आहे।
ध्येय न्यूज चॅनेलच्या बातम्या मिळवण्यासाठी येथे क्लिक करून आमचा व्हाट्सअप ग्रुप जॉईन करा.
