पाचोरा : अध्यात्म, भक्ती आणि संस्कार यांची अखंड परंपरा जपणाऱ्या माऊली बहुउद्देशीय ज्येष्ठ नागरिक संस्थेच्या वतीने आयोजित करण्यात आलेली तीर्थयात्रा सध्या उत्तर भारतातील विविध पवित्र धार्मिक स्थळांमध्ये भक्तिमय वातावरणात सुरू आहे. दिनांक १ जून ते १५ जून या कालावधीत आयोजित करण्यात आलेल्या या विशेष तीर्थयात्रेत संस्थेचे ४० सभासद आपल्या परिवारासह सहभागी झाले असून, संपूर्ण प्रवासात राजाराम नागो सोनार यांनी घेतलेला पुढाकार आणि केलेले समन्वयकार्य भाविकांमध्ये विशेष चर्चेचा विषय ठरत आहे. या तीर्थयात्रेची सुरुवात संत गजानन महाराजांच्या पावन भूमी शेगाव येथील दर्शनाने झाली. भक्तिभावाने दर्शन घेतल्यानंतर सर्व यात्रेकरू जबलपूर येथे पोहोचले. नर्मदा नदीच्या पवित्र तीरावर स्नान, पूजन आणि सामूहिक प्रार्थना करण्यात आली. नर्मदेच्या शांत आणि प्रसन्न वातावरणात सर्व भाविकांना एक वेगळीच आध्यात्मिक अनुभूती मिळाली. त्यानंतर यात्रेचा पुढील टप्पा काशी अर्थात वाराणसी येथे पार पडला. हिंदू धर्मातील सर्वात पवित्र तीर्थक्षेत्रांपैकी एक असलेल्या काशीमध्ये भाविकांनी पिंडदान विधी पूर्ण केला. काशी विश्वनाथाचे दर्शन घेताना प्रत्येकाच्या मनात भक्तीची भावना अधिक दृढ झाली. गंगेच्या काठावरील प्रसिद्ध ८४ घाटांचे नौकाविहारातून दर्शन घेताना अनेक जण भारावून गेले. काशीच्या प्राचीन आध्यात्मिक वैभवाचा अनुभव घेताना प्रत्येक यात्रेकरूला हा क्षण आयुष्यभर स्मरणात राहील, अशी अनुभूती मिळाली. यानंतर सर्व भाविक प्रयागराज येथे पोहोचले. गंगा, यमुना आणि अदृश्य स्वरूपात असलेल्या सरस्वती या तीन पवित्र नद्यांच्या त्रिवेणी संगमावर स्नान करून सर्वांनी पुण्यसंचय केला. अनेक भाविकांनी येथे पिंडदान तसेच वेणीदानाचे धार्मिक विधी ब्राह्मणांच्या मार्गदर्शनाखाली पूर्ण केले. गंगा आणि यमुना या दोन नद्यांचा स्पष्ट संगम दिसत असताना सरस्वती नदी गुप्त स्वरूपात असल्याची धार्मिक मान्यता भाविकांनी श्रद्धेने अनुभवली. संगमावरील धार्मिक वातावरण, मंत्रोच्चार आणि विधी यामुळे संपूर्ण परिसर भक्तिमय झाला होता. त्यानंतर झोपलेल्या अवस्थेतील प्रसिद्ध बडे हनुमान मंदिराचे दर्शन घेऊन यात्रेकरूंनी पुढील प्रवास सुरू केला. प्रभू श्रीरामांच्या पावन नगरी अयोध्या येथे मुक्कामादरम्यान शरयू नदीच्या घाटावर स्नान व पूजन करण्यात आले. सायंकाळच्या वेळी शरयू नदीकाठी होणाऱ्या भव्य आरतीने भाविक मंत्रमुग्ध झाले. अयोध्या मंदिर, हनुमान गढी, दशरथ राजाचा महाल, कनक भवन आणि इतर अनेक धार्मिक स्थळांचे दर्शन घेताना प्रभू श्रीरामांच्या चरित्रातील विविध प्रसंग भाविकांच्या मनात जागृत झाले. अयोध्येतील प्रत्येक क्षण भक्ती आणि श्रद्धेने ओतप्रोत भरलेला असल्याचे यात्रेकरूंनी सांगितले. दिनांक ६ जून रोजी सर्व यात्रेकरू नैमिषारण्य येथे दाखल झाले. हिंदू धर्मग्रंथांमध्ये अत्यंत पवित्र मानल्या जाणाऱ्या या तीर्थक्षेत्राला विशेष धार्मिक महत्त्व आहे. भगवान विष्णूंनी निर्माण केलेल्या चक्रतीर्थ कुंडात स्नान करून भाविकांनी पूजन केले. तसेच गोमती नदीवर स्नान व धार्मिक विधी पार पाडण्यात आले. नैमिषारण्यातील हत्याहरण तीर्थ, सीता कुंड, १००८ शिवलिंग, देवदेवेश्वर मंदिर, राजराजेश्वरी मंदिर, छोटी अयोध्या, बालाजी मंदिर, दधीची ऋषी मंदिर, द्वारकाधीश मंदिर, वाल्मिकी आश्रम, रूद्रावर्त, सेतुबंध रामेश्वर, वेदव्यास ऋषी गादी, मा सतरूपा तपस्थळी, हनुमान गड, पाच पांडव किल्ला, खाटू श्याम मंदिर, शक्तीपीठ मा श्री ललिता देवी मंदिर, देवपुरी मंदिर आणि शक्तीधाम कालीपीठ मंदिर अशा अनेक पवित्र स्थळांचे दर्शन घेऊन भाविकांनी अध्यात्मिक समाधान प्राप्त केले. नैमिषारण्यात दिनांक ७ जूनपासून श्रीमद् भागवत कथा महोत्सवास प्रारंभ झाला. या कथेसाठी विविध भागांतून आलेले सुमारे शंभर भाविक उपस्थित आहेत. माऊली बहुउद्देशीय ज्येष्ठ नागरिक संस्थेच्या सदस्यांसह इतर अनेक भक्तांनी या ज्ञानयज्ञात सहभाग नोंदविला आहे. दोन लक्झरी बसमधून झालेला हा प्रवास अत्यंत सुखकर, सुरक्षित आणि आनंददायी ठरला आहे. सात दिवसांच्या या भागवत सप्ताहामध्ये सकाळी चहा व नाश्त्यानंतर सकाळी ८ ते दुपारी १ या वेळेत कथा श्रवण, त्यानंतर भोजन, सायंकाळी चहा, हरिपाठ, भजन आणि रात्री सामूहिक भोजन असा नियमित दिनक्रम सुरू आहे. संपूर्ण परिसरात सतत हरिनामाचा गजर, भक्तिगीते आणि आध्यात्मिक वातावरण अनुभवायला मिळत आहे. दिनांक १२ जून रोजी भागवत कथेचा सहावा दिवस अत्यंत उत्साहात आणि भक्तिमय वातावरणात पार पडला. या दिवशी आप्पासाहेब राजाराम नागो सोनार व के. एस. महाजन सर यांच्या वतीने उपस्थित भाविकांसाठी भोजन व्यवस्थेचे आयोजन करण्यात आले. या प्रसंगी सर्व भाविकांनी एकत्र येऊन भागवत कथेचे श्रवण केले आणि आध्यात्मिक उन्नतीसाठी प्रार्थना केली. भागवत कथा ही केवळ धार्मिक परंपरा नसून जीवन जगण्याची दिशा देणारी अमूल्य ज्ञानगंगा असल्याची भावना अनेक ज्येष्ठ नागरिकांनी व्यक्त केली. कथेमधून भगवान श्रीकृष्णांचे जीवनचरित्र, भक्तीचे महत्त्व, सदाचार, कर्तव्यभावना, संस्कार आणि मानवतेचे संदेश यांचे प्रभावी विवेचन होत असल्याने भाविक मंत्रमुग्ध होत आहेत. कथा श्रवणादरम्यान अनेकांच्या डोळ्यांत भक्तीचे अश्रू तरळताना दिसत असून, नामस्मरण आणि सत्संगाच्या माध्यमातून मनाला नवी ऊर्जा मिळत असल्याचे भाविक सांगत आहेत. विशेष म्हणजे, वाढत्या वयातही अध्यात्माची ओढ कायम ठेवत माऊली बहुउद्देशीय ज्येष्ठ नागरिक संस्थेच्या सदस्यांनी केलेली ही तीर्थयात्रा अनेकांसाठी प्रेरणादायी ठरत आहे. विविध गावांमधून आलेले ज्येष्ठ नागरिक एकत्र येऊन भक्ती, मैत्री, परस्पर सहकार्य आणि सामाजिक ऐक्य यांचा सुंदर संगम अनुभवत आहेत. या यात्रेमुळे केवळ धार्मिक लाभच नव्हे तर मानसिक समाधान, सकारात्मक विचार आणि जीवनाकडे नव्या दृष्टीने पाहण्याची प्रेरणा मिळत असल्याची भावना अनेकांनी व्यक्त केली. या संपूर्ण तीर्थयात्रेच्या यशस्वी आयोजनामध्ये राजाराम नागो सोनार यांनी घेतलेली मेहनत आणि दाखवलेली तत्परता विशेष उल्लेखनीय ठरत आहे. यात्रेतील प्रत्येक भाविकाला कोणतीही अडचण येऊ नये, सर्वांना धार्मिक स्थळांचे व्यवस्थित दर्शन व्हावे आणि भागवत कथेचा पूर्ण लाभ मिळावा यासाठी त्यांनी सातत्याने प्रयत्न केल्याचे भाविकांनी सांगितले. त्यांच्या या सेवाभावी वृत्तीमुळे संपूर्ण तीर्थयात्रा अधिक शिस्तबद्ध आणि संस्मरणीय ठरली आहे. भागवत कथेची सांगता दिनांक १३ जून रोजी होणार असून, त्या दिवसाची सर्व भाविक आतुरतेने वाट पाहत आहेत. श्रद्धा, संस्कार, परंपरा आणि सामूहिक भक्तीचा सुंदर मिलाफ ठरलेल्या या तीर्थयात्रेच्या पवित्र आठवणी भाविकांच्या मनात कायमस्वरूपी कोरल्या जाणार आहेत. भागवत कथेतील अमूल्य विचार, विविध तीर्थक्षेत्रांचे दर्शन आणि एकत्रित अनुभवलेला भक्तीचा आनंद हा या यात्रेचा सर्वात मोठा ठेवा ठरणार असल्याची भावना सर्व सहभागी भाविकांनी व्यक्त केली.
ध्येय न्यूज चॅनेलच्या बातम्या मिळवण्यासाठी येथे क्लिक करून आमचा व्हाट्सअप ग्रुप जॉईन करा.
