पाचोरा – येथील समस्त नाभिक बांधवांच्या वतीने दरवर्षी नूतन वर्षाचे स्वागत आणि जाणाऱ्या वर्षाला सन्मानपूर्वक निरोप देण्याची जी परंपरा जपली जाते, ती यावर्षीही समाजाला दिशा देणारी ठरली. नववर्षाच्या स्वागतासाठी केवळ उत्सव, जल्लोष किंवा औपचारिक कार्यक्रम न करता, समाजोपयोगी आणि सेवाभावी उपक्रम राबवण्याचा निर्धार या समाजाने सातत्याने जपला आहे. नाभिक समाजाच्या इतिहासात शौर्य, त्याग आणि निष्ठेची उज्ज्वल परंपरा असून, छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या स्वराज्यासाठी प्राणार्पण करणारे जिवा महाले आणि शिवा काशिद हे त्याचे सर्वोच्च प्रतीक मानले जातात. त्याच
त्यागाच्या स्मृतीतून प्रेरणा घेत, आजचा नाभिक समाजही सामाजिक जबाबदारीची वाट चालताना दिसत आहे. सालाबादप्रमाणे यावर्षीही पाचोरा शहरातील नाभीक समाज बांधवांच्या वतीने स्मशानभूमी सफाई व स्वच्छता मोहीम मोठ्या उत्साहात संपन्न झाली. हा उपक्रम केवळ स्वच्छतेपुरता मर्यादित नसून, तो नाभिक समाजाच्या सेवाभावाची, शिस्तीची आणि कर्तव्यनिष्ठेची साक्ष देणारा आहे. पाचोरा येथील समस्त नाभिक बांधव पहाटे ठीक पाच वाजता छत्रपती शिवाजी महाराज चौकात एकत्र येतात. येथे छत्रपती शिवाजी महाराजांना वंदन करून स्वराज्य, शौर्य आणि राष्ट्रनिष्ठेचा संकल्प केला जातो. त्यानंतर भारतरत्न डॉक्टर बाबासाहेब आंबेडकर यांना वंदन करून सामाजिक समता, बंधुता आणि माणुसकीची जाणीव मनात दृढ केली जाते. या वंदनाचा भावार्थ नाभिक समाजाच्या इतिहासाशी थेट जोडलेला आहे. स्वराज्याच्या रक्षणासाठी आपल्या प्राणांची पर्वा न करता छत्रपती शिवाजी महाराजांचे प्राण वाचवणारे जिवा महाले आणि महाराजांसाठी स्वतःचे बलिदान देणारे शिवा काशिद यांनी “कर्तव्यापेक्षा मोठे काही नाही” हा आदर्श समाजासमोर ठेवला. त्याच विचारधारेतून आजचे नाभिक बांधव समाजासाठी, शहरासाठी आणि सार्वजनिक हितासाठी निःस्वार्थ सेवा करीत आहेत. स्मशानभूमी सफाईसारखा संवेदनशील आणि जबाबदारीचा उपक्रम स्वीकारणे, ही केवळ स्वच्छतेची कृती नसून, सामाजिक जाणीवेची आणि संस्कारांची अभिव्यक्ती आहे. यावर्षी कडाक्याची थंडी असल्याने हा उपक्रम कदाचित राबवला जाणार नाही, अशी चर्चा होती. पहाटेची थंडी, गारठा आणि धुके पाहता अनेकांना सहभागाबाबत शंका वाटत होती. मात्र जिवा महाले व शिवा काशिद यांच्या त्यागाची आठवण मनात ठेवून, कोणताही अडथळा न मानता पाचोरा येथील समस्त नाभिक बांधव ठरलेल्या वेळेत सर्व तयारीनिशी उपस्थित राहिले. सकाळी पाच वाजेपासून ते आठ वाजेपर्यंत सलग तिन तास स्मशानभूमी सफाई मोहीम राबवण्यात आली. या मोहिमेदरम्यान स्मशानभूमी परिसरातील कचरा, प्लास्टिक, वाळलेली पाने, काटकुटे यांचे संकलन करून परिसर स्वच्छ व सुस्थितीत आणण्यात आला. स्मशानभूमी हा प्रत्येक माणसाला जीवनाचे वास्तव आणि माणुसकीची जाणीव करून देणारा परिसर आहे. त्यामुळे अशा ठिकाणी स्वच्छता राखणे हे केवळ काम नसून, एक सामाजिक कर्तव्य आहे, या भावनेतून हा उपक्रम राबवण्यात आला. या सेवाभावी कार्याची दखल घेत यापुर्वी पाचोरा नगरपालिका प्रशासनाने समस्त नाभिक बांधवांचा दोन वेळा गौरव केला आहे. त्यांच्या सातत्यपूर्ण सामाजिक योगदानाची प्रशंसा करीत, नगरपालिका प्रशासनाने त्यांना दोन वेळा सन्मानित केलेला. हा सन्मान नाभिक समाजाच्या सेवाभावाला मिळालेली पावती असून, पुढील पिढीसाठी तो प्रेरणादायी ठरणारा आहे. जिवा महाले आणि शिवा काशिद यांनी स्वराज्यासाठी जे बलिदान दिले, त्याच त्यागातून आजचा नाभिक समाज सामाजिक सेवेचा मार्ग स्वीकारत आहे. नववर्षाची सुरुवात स्वच्छतेतून, सेवेतून आणि सामाजिक जाणीवेतून करण्याचा हा उपक्रम संपूर्ण पाचोरा शहरासाठी आदर्श ठरत आहे. स्वच्छता ही केवळ प्रशासनाची जबाबदारी नसून, ती प्रत्येक नागरिकाची सामूहिक जबाबदारी आहे, हा संदेश या मोहिमेतून ठळकपणे पुढे आला आहे. अशा उपक्रमांमुळे समाजात सकारात्मक बदल घडत असून, नाभिक समाजाची ही प्रेरणादायी परंपरा भविष्यातही अखंड सुरू राहील, अशी अपेक्षा नागरिक व्यक्त करीत आहेत.
