पाचोरा – भारतीय समाजक्रांतीचे जनक, सत्यशोधक चळवळीचे प्रणेते आणि बहुजनांचे तारणहार म्हणून ओळखले जाणारे क्रांतीसूर्य महात्मा ज्योतिराव फुले यांच्या जयंतीनिमित्त यंदा पाचोरा शहरात एक वेगळाच उत्साह अनुभवायला मिळणार आहे. समाजप्रबोधनाच्या तेजस्वी परंपरेला उजाळा देत हा जन्मोत्सव केवळ उत्सव न राहता विचारांची दीपशिखा प्रज्वलित करणारा ठरणार आहे. विविध सामाजिक संघटना, युवक मंडळे आणि राजकीय पक्ष यांच्या एकत्रित सहभागातून ११ एप्रिल २०२६ रोजी हा भव्य सोहळा साकार होणार असून, संपूर्ण शहर महात्मा फुले यांच्या स्मृतीने आणि विचारांनी भारावून जाणार आहे. समता विचारांचे जनक आणि समाजप्रबोधक म्हणून ज्यांनी आयुष्यभर अज्ञान, अंधश्रद्धा आणि जातीय अन्यायाविरुद्ध संघर्ष केला, अशा महात्मा ज्योतिराव फुले यांच्या जयंतीचे आयोजन यंदा अत्यंत नियोजनबद्ध पद्धतीने करण्यात आले आहे. पाचोरा भडगाव विधानसभा मतदारसंघाचे हॅट्रिक आमदार किशोर आप्पा पाटील यांच्या अध्यक्षतेखाली या उत्सवाची रूपरेषा आखण्यात आली असून, प्रत्येक कार्यक्रमात व्यापक लोकसहभागावर विशेष भर देण्यात आला आहे. यंदाच्या जयंतीनिमित्त महात्मा ज्योतिराव फुले यांच्या स्मारकाचे आकर्षक आणि देखणे सुशोभीकरण करण्यात आले असून, परिसरात विशेष प्रकाशयोजना व सजावट करण्यात आली आहे. तसेच पाचोरा शहरातील कृष्णापुरी परिसरही विविध फलक, रोषणाई आणि सजावटीमुळे लक्ष वेधून घेत असून, संपूर्ण परिसरात उत्सवाची रंगत अधिकच खुलून दिसत आहे. उत्सवाची सुरुवात सकाळी ९ वाजता कृष्णापुरी येथून महात्मा फुले स्मारकापर्यंत निघणाऱ्या पायी रॅलीने होणार आहे. ही रॅली म्हणजे केवळ चालण्याचा कार्यक्रम नसून सत्यशोधक विचारांची जिवंत अभिव्यक्ती ठरणार आहे. समाजातील सर्व घटकांतील नागरिक मोठ्या संख्येने यात सहभागी होऊन क्रांतीसूर्य महात्मा ज्योतिराव फुले यांच्या कार्याचा गौरव करतील. स्त्री शिक्षणाचे जनक म्हणून त्यांनी दिलेल्या योगदानाची आठवण करून देत महिलांचा मोठा सहभाग या रॅलीत दिसून येणार आहे. सायंकाळी ६ वाजता निघणारी भव्य शोभायात्रा हा या सोहळ्याचा मुख्य आकर्षणबिंदू असेल. पारंपरिक वेशभूषा, आकर्षक रथ आणि ऐतिहासिक देखावे यामुळे संपूर्ण वातावरण भारावून जाणार आहे. विशेषतः सावित्रीबाई फुले यांनी सुरू केलेल्या मुलींच्या पहिल्या शाळेचा देखावा आणि महात्मा ज्योतिराव फुले यांनी शोधून काढलेल्या शिवरायांच्या समाधीचा प्रसंग सजीव पद्धतीने सादर करण्यात येणार आहे. या देखाव्यांमधून दलितांचे मुक्तिदाता आणि बहुजनांचे तारणहार म्हणून त्यांनी केलेल्या कार्याची जाणीव उपस्थितांना होणार आहे. ढोल-ताशांचा गजर, लेझीम पथके आणि फटाक्यांची आतषबाजी यामुळे संपूर्ण शहर दुमदुमून जाणार आहे. प्रत्येक रस्त्यावर नागरिकांची गर्दी उसळणार असून, घरांच्या गच्च्यांवरून आणि रस्त्यांच्या कडेला उभे राहून लोक या सोहळ्याचा आनंद घेणार आहेत. हा कार्यक्रम सामाजिक ऐक्याचे आणि सांस्कृतिक समृद्धीचे प्रतीक ठरणार आहे. या उत्सवात केवळ जल्लोषाला महत्त्व न देता वैचारिक प्रबोधनालाही तेवढेच स्थान देण्यात आले आहे. १२ एप्रिल रोजी रात्री ८ वाजता कृष्णापुरी येथील सप्तशृंगी देवी मंदिर परिसरात आयोजित करण्यात आलेल्या विशेष कार्यक्रमात पुणे येथील प्रसिद्ध व्याख्याते पैगंबर शेख हे ‘शिवराय-फुले-शाहू-आंबेडकर यांचे वैचारिक नाते’ या विषयावर मार्गदर्शन करणार आहेत. या व्याख्यानातून समाजक्रांतीचे जनक आणि शेतकऱ्यांचे कैवारी म्हणून महात्मा फुले यांनी दिलेल्या विचारांची सखोल मांडणी होणार आहे. या कार्यक्रमाच्या माध्यमातून समाजातील विषमता, शिक्षणाचे महत्त्व आणि सामाजिक न्याय यांसारख्या मुद्द्यांवर प्रकाश टाकला जाणार आहे. सत्यशोधक आणि समाजप्रबोधक म्हणून त्यांनी मांडलेल्या विचारांची आजच्या काळात किती आवश्यकता आहे, हेही या व्याख्यानातून अधोरेखित होणार आहे. क्रांतीसूर्य महात्मा ज्योतिराव फुले सार्वजनिक जन्मोत्सव समिती, पाचोरा यांच्या वतीने या सर्व कार्यक्रमांचे नियोजन करण्यात आले असून, समितीचे कार्यकर्ते गेल्या अनेक दिवसांपासून यासाठी परिश्रम घेत आहेत. शहरात ठिकठिकाणी स्वागत कमानी, आकर्षक फलक आणि रोषणाई करण्यात येत असून, पाचोरा नगरी उत्सवमय झाली आहे. या सोहळ्याच्या माध्यमातून समाजातील प्रत्येक घटकाला एकत्र आणण्याचा प्रयत्न केला जात आहे. विशेषतः तरुण पिढीला महात्मा फुले यांच्या विचारांचा वारसा समजून घेण्यासाठी आणि त्यातून प्रेरणा घेण्यासाठी हा एक उत्तम मंच ठरणार आहे. महात्मा ज्योतिराव फुले यांना “महात्मा” ही उपाधी त्यांच्या महान कार्यामुळे मिळाली, आणि आजही त्यांच्या विचारांची उपयुक्तता समाजात कायम आहे, याची जाणीव या उत्सवातून सर्वांना होणार आहे. समितीच्या वतीने पंचक्रोशीतील नागरिकांना या कार्यक्रमात सहकुटुंब मोठ्या संख्येने सहभागी होण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे. हा उत्सव केवळ आनंद देणारा नसून, तो विचारांना चालना देणारा आणि समाजाला योग्य दिशा दाखवणारा ठरेल, असा विश्वास व्यक्त केला जात आहे. पाचोरा शहरात साजरा होणारा हा जन्मोत्सव म्हणजे समाजप्रबोधन, समता आणि एकतेचा संदेश देणारा एक प्रेरणादायी सोहळा ठरणार असून, क्रांतीसूर्य महात्मा ज्योतिराव फुले यांच्या कार्याची उज्ज्वल परंपरा पुढे नेण्याचा हा एक सामूहिक प्रयत्न ठरेल.
