पाचोरा : शहरासह तालुक्यात बेकरी उद्योगाचा झपाट्याने विस्तार होत असताना काही ठिकाणी तयार होणाऱ्या आणि विक्रीसाठी उपलब्ध असलेल्या बेकरी पदार्थांच्या गुणवत्तेबाबत गंभीर शंका उपस्थित होऊ लागल्या आहेत. ब्रेड, बन, टोस्ट, बिस्किटे, खारी, केक, पेस्ट्री, रस्क आणि इतर खाद्यपदार्थांच्या निर्मितीत भेसळयुक्त साहित्य, निकृष्ट दर्जाचा कच्चा माल तसेच आरोग्यासाठी घातक ठरू शकणाऱ्या रासायनिक घटकांचा वापर होत असल्याच्या चर्चेमुळे नागरिकांमध्ये चिंता व्यक्त केली जात आहे. त्यामुळे अन्न व औषध प्रशासनाने या संपूर्ण प्रकाराची सखोल चौकशी करून विशेष तपासणी मोहीम राबविण्याची मागणी जोर धरू लागली आहे. लहान मुलांपासून ते ज्येष्ठ नागरिकांपर्यंत सर्वच वयोगटातील व्यक्ती बेकरी पदार्थांचे नियमित सेवन करतात. त्यामुळे या पदार्थांच्या गुणवत्तेतील कोणतीही तडजोड थेट जनतेच्या आरोग्यावर परिणाम करू शकते. काही बेकरी उत्पादनांमध्ये अधिक काळ टिकाव मिळावा, रंग आकर्षक दिसावा किंवा उत्पादनाचा खर्च कमी व्हावा यासाठी नियमबाह्य पद्धतीने विविध रासायनिक पदार्थांचा वापर केला जात असल्याची चर्चा नागरिकांमध्ये होत आहे. अशा घातक केमिकल्सचे दीर्घकाळ सेवन झाल्यास पचनसंस्थेचे विकार, यकृत व मूत्रपिंडांवरील दुष्परिणाम, अॅलर्जी, त्वचारोग तसेच इतर गंभीर आरोग्य समस्या उद्भवण्याची शक्यता तज्ज्ञांकडून व्यक्त केली जात आहे. काही उत्पादनांमध्ये कृत्रिम रंग, कृत्रिम फ्लेवर्स, प्रिझर्व्हेटिव्ह्ज आणि इतर रासायनिक घटकांचा वापर निर्धारित मर्यादेपेक्षा अधिक प्रमाणात होत असल्याचा संशय व्यक्त केला जात आहे. विशेषतः मुलांना आकर्षित करण्यासाठी रंगीत केक, पेस्ट्री आणि विविध खाद्यपदार्थ तयार केले जात असल्याने त्यांची गुणवत्ता तपासणे अधिक आवश्यक बनले आहे. ग्राहकांना पदार्थ आकर्षक दिसावेत यासाठी वापरण्यात येणारे काही घटक आरोग्यासाठी सुरक्षित आहेत का, याची खातरजमा संबंधित यंत्रणांनी करणे आवश्यक आहे. याशिवाय काही ठिकाणी उत्पादन प्रक्रियेदरम्यान स्वच्छतेच्या नियमांचे पालन होत नसल्याच्या तक्रारी देखील समोर येत आहेत. अन्नपदार्थ तयार करण्यासाठी वापरण्यात येणारे तेल, मैदा, साखर, दूधजन्य पदार्थ तसेच इतर कच्च्या मालाच्या गुणवत्तेबाबतही प्रश्न उपस्थित होत आहेत. काही ठिकाणी मुदतबाह्य किंवा कमी दर्जाचे साहित्य वापरले जात असल्याचा संशय नागरिक व्यक्त करीत आहेत. उत्पादन केंद्रांमधील स्वच्छता, साठवणूक व्यवस्था, पॅकिंग प्रक्रिया आणि वाहतूक व्यवस्थेची नियमित तपासणी होणे अत्यंत आवश्यक आहे. जारगाव परिसरातील काही बेकरी उत्पादन केंद्रांकडे प्रत्यक्ष फेरफटका मारल्यानंतर धक्कादायक वास्तव समोर येत असल्याची चर्चा नागरिकांमध्ये आहे. अनेक ठिकाणी अस्वच्छतेचे साम्राज्य पसरलेले असून उत्पादन परिसरात स्वच्छतेच्या मूलभूत निकषांचाही अभाव असल्याचे चित्र दिसून येत आहे. अन्नपदार्थ तयार होणाऱ्या जागांमध्ये धूळ, घाण, सांडपाणी, अपुरी स्वच्छता व्यवस्था तसेच कच्चा माल आणि तयार खाद्यपदार्थांची अयोग्य साठवणूक होत असल्याचे दिसून येत असल्याची माहिती स्थानिक नागरिकांकडून दिली जात आहे. अशा वातावरणात ब्रेड, बन, बिस्किटे, केक आणि इतर बेकरी पदार्थांची निर्मिती होत असल्याने ग्राहकांच्या आरोग्याबाबत गंभीर प्रश्न उपस्थित होत आहेत. अन्नसुरक्षा आणि स्वच्छतेच्या नियमांचे काटेकोर पालन होत आहे का, याची सखोल तपासणी संबंधित यंत्रणांनी करण्याची आवश्यकता निर्माण झाली आहे. बेकरी पदार्थांमध्ये वापरण्यात येणाऱ्या काही रासायनिक घटकांबाबत ग्राहकांना कोणतीही माहिती दिली जात नसल्याची बाबही चिंतेची मानली जात आहे. अनेक वेळा उत्पादनांवरील लेबलिंग अपुरी असते किंवा घटकांची संपूर्ण माहिती नमूद केलेली नसते. त्यामुळे ग्राहकांना नेमके काय खरेदी केले जात आहे याची स्पष्ट कल्पना मिळत नाही. अन्नसुरक्षा नियमांनुसार आवश्यक माहिती नमूद करणे बंधनकारक असताना त्याचे काटेकोर पालन होत आहे का, याची चौकशी होणे गरजेचे आहे. अन्न व औषध प्रशासनाने शहरातील सर्व बेकरी उद्योग, उत्पादन केंद्रे आणि विक्री प्रतिष्ठानांची अचानक तपासणी करून नमुने संकलित करावेत, त्यांची प्रयोगशाळेत वैज्ञानिक चाचणी करावी आणि तपासणी अहवाल सार्वजनिक करावेत, अशी मागणी नागरिकांकडून होत आहे. भेसळयुक्त पदार्थ, घातक केमिकल्सचा वापर, निकृष्ट दर्जाचा कच्चा माल किंवा नियमांचे उल्लंघन आढळून आल्यास संबंधितांवर कठोर दंडात्मक कारवाई करण्यात यावी, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे. बेकरी उद्योग हा स्थानिक अर्थव्यवस्था आणि रोजगारनिर्मितीसाठी महत्त्वाचा घटक असला तरी ग्राहकांच्या आरोग्याशी कोणतीही तडजोड स्वीकारली जाऊ शकत नाही. नियमांचे प्रामाणिकपणे पालन करणाऱ्या बेकरी व्यावसायिकांची प्रतिमा देखील काही निष्काळजी आणि नफेखोर प्रवृत्तीमुळे मलीन होऊ नये, यासाठी दोषींवर कठोर कारवाई आवश्यक आहे. ग्राहकांनी देखील बेकरी पदार्थ खरेदी करताना उत्पादनाची तारीख, पॅकिंगवरील तपशील, अन्नसुरक्षा परवाना क्रमांक आणि उत्पादनाची गुणवत्ता तपासून पाहावी. कोणताही संशयास्पद पदार्थ आढळल्यास किंवा आरोग्यास अपायकारक वाटणारा अनुभव आल्यास त्वरित संबंधित विभागाकडे तक्रार नोंदवावी. पाचोरा शहर व तालुक्यातील नागरिकांच्या आरोग्याचा प्रश्न अत्यंत संवेदनशील असल्याने अन्न व औषध प्रशासनाने विशेष मोहीम राबवून बेकरी पदार्थांची व्यापक तपासणी करावी, भेसळ, निकृष्ट दर्जा आणि घातक केमिकल्सच्या वापरावर आळा घालावा तसेच ग्राहकांमध्ये जनजागृती निर्माण करण्यासाठी प्रभावी पावले उचलावीत, अशी जोरदार मागणी सर्व स्तरांतून पुढे येत आहे. नागरिकांच्या ताटात पोहोचणारा प्रत्येक खाद्यपदार्थ सुरक्षित, गुणवत्तापूर्ण आणि नियमबद्ध असावा, हीच सर्वसामान्यांची अपेक्षा असून आता संबंधित यंत्रणांनी अधिक सक्रिय आणि कठोर भूमिका घेण्याची वेळ आली आहे.
ध्येय न्यूज चॅनेलच्या बातम्या मिळवण्यासाठी येथे क्लिक करून आमचा व्हाट्सअप ग्रुप जॉईन करा.
