निंबोल- समाजसेवा ही केवळ देणगी गोळा करण्याची प्रक्रिया नसते, तर ती माणुसकीवरील विश्वास जपण्याची, दात्यांच्या कष्टाच्या पैशाचा सन्मान करण्याची आणि गरजूंच्या आयुष्यात आनंद फुलविण्याची एक पवित्र जबाबदारी असते. एखाद्या संस्थेचे मन, तिची नीतिमत्ता, तिची पारदर्शकता आणि तिच्या कार्यामागील प्रामाणिक भावना शुद्ध असतील, तर मदतीचे हात आपोआप पुढे येतात. देणाऱ्यांचे हात कधी थांबत नाहीत, याचे हृदयस्पर्शी उदाहरण म्हणजे रावेर तालुक्यातील निंबोल येथील सेवा समर्पण संस्थेतर्फे आयोजित करण्यात आलेला ‘दिवाळी उपक्रम २०२६’!
दिवाळी म्हणजे आनंदाचा, प्रकाशाचा आणि समृद्धीचा सण! मात्र, समाजातील अनेक दुर्गम वस्त्यांमध्ये आजही आर्थिक परिस्थितीमुळे अनेक कुटुंबांच्या आयुष्यात दिवाळीचा आनंद पोहोचत नाही. अशा कुटुंबांच्या चेहऱ्यावर हास्य फुलावे, त्यांच्या घरातही आनंदाचा दिवा उजळावा आणि त्यांच्या मुलांनाही सणाचा गोडवा अनुभवता यावा, या उदात्त हेतूने सेवा समर्पण संस्था कार्यरत आहे. या कार्याला निंबोल व परिसरासह गुजरात, वाराणसी, मुंबई, नाशिक, पुणे अशा विविध भागांतील दानशूर व्यक्तींनी भरभरून प्रतिसाद दिला. देणगी, कपडे, फराळ आणि अन्य साहित्याच्या माध्यमातून मदतीचा ओघ सुरूच राहिला. विशेष म्हणजे, आवश्यकतेपेक्षा अधिक मदत जमा झाल्यानंतरही संस्थेने आणखी देणग्या स्वीकारणे थांबविण्याचा निर्णय घेतला.
आजच्या काळात देणगी मिळविण्यासाठी अनेक संस्था प्रयत्नशील असतात; परंतु गरजेपुरती मदत मिळाल्यानंतर स्वतःहून हात थांबविणे, ही केवळ व्यवस्थापनाची बाब नसून ती प्रामाणिकपणा, नैतिकता आणि सामाजिक उत्तरदायित्वाची कसोटी आहे. दात्यांनी विश्वासाने दिलेला पैसा किंवा साहित्य हे संस्थेचे वैयक्तिक साधन नसून गरजूंच्या हक्काची अमानत आहे, ही भावना जपणे महत्त्वाचे आहे. रावेर तालुक्यातील निंबोल येथील सेवा समर्पण संस्थेने याच मूल्यांना प्राधान्य देत दात्यांच्या विश्वासाचा सन्मान केला आहे.
या कार्यातून एक महत्त्वाचा संदेश मिळतो—देणगीची खरी किंमत तिच्या रकमेत नसते, तर ती योग्य हातांपर्यंत पोहोचविणाऱ्या मनाच्या प्रामाणिकपणात असते. जिथे पारदर्शकता असते, तिथे विश्वास निर्माण होतो; जिथे विश्वास असतो, तिथे मदतीचा ओघ वाढतो; आणि जिथे माणुसकी जिवंत असते, तिथे समाज स्वतःहून पुढे येतो.
सेवा समर्पण संस्था, निंबोलचे हे कार्य केवळ दिवाळीपुरते मर्यादित नाही, तर ते समाजसेवेचा एक आदर्श विचार पुढे आणणारे आहे. गरजूंच्या चेहऱ्यावर फुलणारे समाधान, त्यांच्या घरात उजळणारा आनंदाचा दिवा आणि त्यांच्या मनात निर्माण होणारी आपलेपणाची भावना, हीच या कार्याची खरी कमाई आहे.
शेवटी एवढेच म्हणावेसे वाटते—समाजसेवकाचे मन निर्मळ, हेतू प्रामाणिक आणि कार्य निःस्वार्थ असेल, तर मदतीसाठी पुढे येणाऱ्या हातांची कधीच कमतरता भासत नाही. कारण माणुसकीचा विश्वास जिंकला की, दातृत्वाचे झरे आपोआप वाहू लागतात!
