महाराष्ट्रात काँग्रेस पक्ष सध्या कोणत्या स्तरावर आहे याबाबत विविध मतप्रवाह असू शकतात. केंद्र आणि विधानसभेच्या निवडणुकांनंतर काँग्रेसची स्थिती बदलेली आहे, काही ठिकाणी पक्षाची पकड कमी झाल्याचे चित्र आहे. मात्र, पाचोऱ्यात मात्र काँग्रेस आजही जिवंत आहे आणि सक्रिय आहे, हे तालुकाध्यक्ष सचिन दादा सोमवंशी यांच्या नेतृत्वाखाली झालेल्या आंदोलनातून स्पष्ट झाले आहे.
मागील काही वर्षांत काँग्रेस पक्षाने संपूर्ण
महाराष्ट्रात चढ-उतार पाहिले आहेत. काही भागांत काँग्रेसची ताकद घटल्याचे चित्र आहे, तर काही ठिकाणी पक्ष मजबूत उभा आहे. राज्यात सत्ताधारी भाजप आणि त्यांच्या सहकारी पक्षांच्या वाढत्या प्रभावामुळे काँग्रेसच्या भवितव्यावर अनेक तर्कवितर्क लावले गेले. मात्र, पाचोरा तालुका हा अपवाद ठरला आहे.
पाचोऱ्यात काँग्रेस पक्षाने नेहमीच स्थानिक प्रश्नांवर लढा दिला आहे. शेतकऱ्यांचे प्रश्न असोत, बेरोजगारांचे प्रश्न असोत किंवा स्थानिक पातळीवरील विकासाच्या कामांची मागणी असो, काँग्रेस पक्ष सतत पुढे राहून सरकारच्या विरोधात आवाज उठवत आहे. त्याचे ताजे उदाहरण म्हणजे सचिन दादा सोमवंशी यांच्या नेतृत्वाखालील आंदोलन.
सध्या महाराष्ट्रात राजकीय अस्थिरता आहे. काँग्रेसची भूमिका राज्यभर किती प्रभावी आहे याविषयी चर्चा होत असली, तरी पाचोऱ्यात मात्र काँग्रेस पक्षाचे संघटन सचीनदादा सोमवंशी आणि ॲड अविनाशभाऊ भालेराव यांच्या रुपाने मजबूत आहे. तालुकाध्यक्ष सचिन दादा सोमवंशी यांच्या नेतृत्वामुळे काँग्रेस
कार्यकर्ते जोमाने काम करत आहेत.
त्यांच्या नेतृत्वाखालील आंदोलन हे केवळ राजकीय हेतूने नव्हते, तर शेतकरी, व्यापारी, कामगार आणि सर्वसामान्य नागरिकांच्या हक्कांसाठी लढण्याचे काँग्रेसचे धोरण अधोरेखित करणारे होते. या आंदोलनाने हे स्पष्ट केले की, पाचोरा तालुका हा काँग्रेससाठी आजतरी महत्त्वाचा बालेकिल्ला नसला तरी स्थानिक नेतृत्व सचिनदादा सोमवंशी व ॲड. अविनाश भाऊ भालेराव यांच्यासारखे कार्यक्षम नेतृत्व असल्यास पक्ष कुठेही टिकू शकतो.
महाराष्ट्रातील कायदा आणि सुव्यवस्था ढासळत असल्याचे अनेक घटनांमधून स्पष्ट झाले आहे. महिलांची सुरक्षितता हा एक गंभीर मुद्दा बनला आहे. विशेषतः, माजी महसूलमंत्री आणि भाजपचे ज्येष्ठ नेते एकनाथराव खडसे यांच्या सूनविषयी (केंद्रीय मंत्री रक्षाताई खडसे यांच्या कन्येच्या) संदर्भात घडलेली घटना हे दाखवून देते की, ज्या कुटुंबाची ओळख राज्याच्या राजकारणात महत्त्वाची आहे, त्या कुटुंबातील महिलाही आज सुरक्षित नाहीत. ही अत्यंत धक्कादायक बाब आहे की एकनाथराव खडसे हे ज्या पक्षाचे (भाजपचे) एकेकाळचे मोठे नेते होते आणि ज्यांच्या कन्या संरक्षण मंत्रालयाच्या केंद्रीय मंत्री आहेत, त्या कुटुंबातील महिलेलाही सार्वजनिक ठिकाणी पोलीस संरक्षण असतानाही छेडछाड सहन करावी लागते. जर एका मोठ्या राजकीय घराण्यातील महिलेसोबत अशी घटना घडत असेल, तर सर्वसामान्य महिलांची परिस्थिती किती गंभीर असेल याची कल्पनाच करवत नाही. यामुळेच, महाराष्ट्र सरकार आणि प्रशासन यांना महिला सुरक्षेच्या प्रश्नांकडे गांभीर्याने पाहण्याची गरज आहे. काँग्रेसच्या नेत्यांनी या मुद्द्यावर सरकारला जाब विचारला आहे. महिलांची सुरक्षितता ही निव्वळ घोषणांपुरती मर्यादित आहे की प्रत्यक्ष कृती केली जात आहे, यावर काँग्रेसने सत्ताधारी भाजपला आव्हान दिले आहे. महाराष्ट्राच्या अनेक भागांत काँग्रेस पक्षाने स्थानिक निवडणुकांमध्ये संमिश्र यश मिळवले आहे. काही ठिकाणी पक्षाची ताकद कमी झाल्याचे चित्र असले, तरी पाचोरा सारख्या ठिकाणी काँग्रेस अजूनही प्रभावी आहे. त्याचे कारण म्हणजे स्थानिक नेतृत्वाची बांधिलकी आणि संघर्षशील भूमिका.
भाजप सरकारच्या कार्यपद्धतीला लोक नाराज आहेत. महागाई, बेरोजगारी, शेतकऱ्यांचे प्रश्न, महिलांची सुरक्षा यासारख्या अनेक मुद्यांवर सरकारने दुर्लक्ष केले आहे. मात्र, अनेक ठिकाणी काँग्रेसच्या स्थानिक नेतृत्वाने या मुद्यांवर ठोस कृती केली नाही. पाचोऱ्यात मात्र काँग्रेसने आपल्या आंदोलनाच्या माध्यमातून सरकारला थेट आव्हान दिले आहे.
एकूणच महाराष्ट्रात काँग्रेसची सध्याची स्थिती संमिश्र असली, तरी पाचोऱ्यात मात्र पक्ष सक्रिय आणि संघर्षशील आहे. सचिन दादा सोमवंशी यांच्या नेतृत्वाखालील आंदोलनाने हे अधोरेखित केले आहे की, राजकीय इच्छाशक्ती आणि स्थानिक नेतृत्वाच्या बळावर काँग्रेस कोणत्याही भागात टिकून राहू शकते आणि प्रभावी भूमिका बजावू शकते. हे आंदोलन हे केवळ एक दिवसापुरते मर्यादित नव्हते, तर यामधून पाचोऱ्यातील काँग्रेसच्या राजकीय जीवनतत्त्वाचा आणि संघर्षशीलतेचा पुनरुच्चार झाला आहे. त्यामुळे राज्याच्या इतर भागांमध्ये काँग्रेसचा प्रभाव किती आहे याची चर्चा वेगळी, पण पाचोऱ्यात काँग्रेसचा सामाजिक आणि राजकीय लढा अजूनही संपलेला नाही.
