मुंबई (गुरुदत्त वाकदेकर) : मालिनी किशोर संघवी कॉलेज ऑफ कॉमर्स अ‍ॅण्ड इकॉनॉमिक्स (ऋतंभरा), विलेपार्ले पश्चिम येथे सायबर सुरक्षा जनजागृती सत्र प्रभावीपणे पार पडले. या उपक्रमाचे आयोजन क्विक हील आणि महाराष्ट्र सायबर सेल यांच्या संयुक्त सहयोगाने करण्यात आले होते. कार्यक्रमाचा कालावधी सुमारे दोन तास होता, ज्यामध्ये सायबर सुरक्षा विषयक विविध पैलू सविस्तरपणे मांडले गेले. कार्यक्रम महाविद्यालयाच्या मुख्य सभागृहात पार पडला. वालिया सी. एल. कॉलेज ऑफ कॉमर्स आणि वालिया एल. सी. कॉलेज ऑफ आर्ट्स येथील विद्यार्थिनी, समर्पित सायबर वॉरियर्स सुमेरा शेख आणि क्लॅरिस डिसोझा यांच्या नेतृत्वाखाली हे सत्र पार पडले.

डिजिटल युगातील वाढत्या सायबर धोके, ऑनलाईन फसवणूक, डेटा प्रायव्हसी, फिशिंग यांसारख्या विषयांवर सविस्तर माहिती देण्यात आली. विशेषतः फिशिंग टाळण्याच्या उपाययोजना, सुरक्षित संकेतशब्दांची निर्मिती, आणि ऑनलाईन व्यवहार करताना काळजी घेण्याबाबत उपयोगी टिप्स दिल्या गेल्या. तसेच, सायबर हायजिन आणि डिजिटल सुरक्षिततेसंबंधी प्रत्यक्ष उदाहरणे, संवादात्मक चर्चा आणि उपयोगी टिप्स या माध्यमातून विद्यार्थ्यांना सजग करण्यात आले.

कार्यक्रमात सहभागी एक विद्यार्थिनी म्हणाली, “आजच्या डिजिटल युगात अशा प्रकारचे सत्र फार गरजेचे आहेत. आम्हाला ऑनलाईन धोके कसे टाळायचे याची सखोल माहिती मिळाली.” तर शिक्षकांनी नमूद केले, “विद्यार्थ्यांना सायबर सुरक्षेबाबत जागरूक करणे हे अत्यंत आवश्यक आहे. अशा कार्यक्रमांनी त्यांचा आत्मविश्वास वाढतो.”

महाविद्यालयाच्या प्राचार्य म्हणाल्या, “सायबर सुरक्षेचे महत्त्व लक्षात घेऊन अशा प्रकारचे उपक्रम विद्यार्थी आणि शिक्षकांसाठी फार उपयुक्त ठरतात. या सत्रामुळे डिजिटल युगात सुरक्षिततेचा संदेश प्रभावीपणे पोहोचला आहे.” विद्यार्थ्यांनी आणि शिक्षकांनी या जनजागृती कार्यक्रमाचे मनःपूर्वक स्वागत केले व अशा सत्रांची शैक्षणिक संस्थांमध्ये नितांत गरज असल्याचे अधोरेखित केले.

सत्राचा समारोप करताना सुमेरा शेख यांनी “सायबर सुरक्षा हे केवळ एक कौशल्य नसून आजच्या युगात एक अत्यावश्यक गरज आहे,” असे सांगितले. महाविद्यालयात अशा प्रकारचे जनजागृती उपक्रम सतत चालू ठेवण्याचे नियोजन असून, पुढील काळात अधिक व्यापक शैक्षणिक कार्यक्रम आयोजित करण्याचा मानस आहे. या उपक्रमामुळे विद्यार्थ्यांच्या सायबर सुरक्षेबाबत सजगतेत नक्कीच वाढ होणार आहे, असा विश्वास व्यक्त करण्यात आला आहे. डिजिटल युगात सुरक्षिततेचा प्रभावी संदेश पोहोचवण्यासाठी अशा जनजागृती कार्यक्रमांचे आयोजन महत्त्वपूर्ण आहे.

पाचोरा (जि. जळगाव) – शहरातील विविध भागांतील नागरिकांनी स्वच्छतेशी संबंधित गंभीर समस्या मांडत नगरपालिका प्रशासनाकडे तक्रार वजा विनंती अर्ज सादर केले आहेत. यामध्ये गटारींची अर्धवट स्थिती, डासांचे वाढते प्रमाण आणि रस्त्याच्या कडेला साचलेले गवत यांसारख्या समस्या तातडीने सोडवण्याची मागणी करण्यात आली आहे. पहिल्या प्रकरणात, श्री. गो. से. हायस्कूल पासून रिंग रोड साई प्रोव्हीजन कॉर्नरपर्यंतच्या दोन्ही बाजूंच्या गटारी कोणत्याही ट्यूब लेव्हलने न करता अर्धवट सोडण्यात आल्याची तक्रार आहे. पिण्याच्या पाण्याच्या पाईपलाईनमुळे गटार सफाई कामगार काम टाळतात, परिणामी घाणीचे साम्राज्य निर्माण झाले आहे. नागरिकांनी स्पष्टपणे सांगितले आहे की, पाईपलाईनच्या ठिकाणी किमान एक फूट खोल ‘यू’ आकाराचे गटार तयार झाले असते, तर पाणी व घाण सहज वाहून गेली असती. मात्र, हे काम अर्धवट असल्यामुळे श्री. गो. से. हायस्कूलच्या पुढील व मागील कोपऱ्यांवरील गटारी जॉईंटचे कामही अपूर्ण राहिले आहे. त्यामुळे पावसाळ्यात घाण पुन्हा गटारात जाऊन अस्वच्छतेची परिस्थिती

अधिकच बिघडते आहे. नागरिकांनी तातडीने तळापासून गटार साफ करून उचलण्याची तसेच संबंधित ठेकेदार व सुपरवायझर यांना सक्त सूचना देण्याची मागणी केली आहे. दुसऱ्या प्रकरणात, गणेश कॉलनी परिसरातील डासांचे प्रचंड प्रमाण नागरिकांच्या आरोग्यासाठी गंभीर धोका निर्माण करत असल्याची बाब मांडण्यात आली आहे. अनेक वर्षांपासून या भागात कीटकनाशक फवारणी न झाल्यामुळे डेंग्यू, मलेरिया सारख्या आजारांचा धोका वाढला आहे. लहान मुले, वृद्ध आणि सर्वसामान्य नागरिकांना दिवस-रात्र डासांचा

त्रास सहन करावा लागत असून परिस्थिती असह्य झाली आहे. त्यामुळे तातडीने फवारणी करून डासांचे निर्मूलन करण्याची मागणी करण्यात आली आहे. तिसऱ्या प्रकरणात, गो. से. हायस्कूल कॉर्नर ते कृषी उत्पन्न बाजार समितीच्या मागील गेटपर्यंतच्या मार्गावर रस्त्याच्या दोन्ही कडेला असलेल्या गवत व घाण काढण्याच्या कामातील ढिलाई नागरिकांच्या रोषास कारणीभूत ठरली आहे. काही ठिकाणी गवत काढण्यात आले असले तरी, अनेक ठिकाणी आजही गवत पूर्ववत स्थितीत आहे. विशेष म्हणजे, काढलेले गवत व घाण उचलली न गेल्यामुळे ती जागेवरच पडून आहे, ज्यामुळे परिसरात अस्वच्छता व दुर्गंधी पसरली आहे. नागरिकांनी यावर नाराजी व्यक्त करत, उर्वरित गवत व घाण काढण्यासह आधीच काढलेले गवत त्वरित उचलण्याचे निर्देश देण्याची मागणी केली आहे. या सर्व तक्रारींमधून हे स्पष्ट होते की, पाचोरा शहरातील काही भागांमध्ये स्वच्छतेची कामे नियोजनबद्ध, तांत्रिक पद्धतीने आणि वेगाने न केल्यामुळे नागरिक त्रस्त झाले आहेत. पावसाळ्यात या समस्या अधिक तीव्र होतात, त्यामुळे प्रशासनाने तातडीने योग्य ती कारवाई करून नागरिकांना दिलासा द्यावा, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे. नागरिकांचे म्हणणे आहे की, “प्रशासनाकडे वारंवार तक्रारी करूनही प्रत्यक्ष कामात सुधारणा दिसून येत नाही. त्यामुळे समस्यांवर फक्त कागदोपत्री नव्हे, तर प्रत्यक्ष स्थळावर जाऊन कार्यवाही व्हावी.” नगरपालिका प्रशासनाकडून यावर काय भूमिका घेतली जाते, हे पाहणे आता महत्त्वाचे ठरणार आहे. शहरातील स्वच्छतेची ही लढाई केवळ कचरा, गटार व गवतपुरती मर्यादित नसून, ती नागरिकांच्या आरोग्य व जीवनमानाशी थेट संबंधित आहे, हे या प्रकरणांतून अधोरेखित होते.

पाचोरा (जि. जळगाव) – पिंपळगाव हरे येथे कार्यरत असलेला एक पोलीस कर्मचारी वारंवार पाचोरा पोलीस स्टेशनच्या हद्दीतील कामकाजात हस्तक्षेप करीत असल्याची गंभीर तक्रार समोर आली आहे. संबंधित कर्मचारी आपल्या मूळ कार्यक्षेत्राबाहेर हस्तक्षेप करून स्थानिक कारवाई, चौकशी आणि गुन्हे नोंदविण्याच्या प्रक्रियेत प्रभाव टाकत असल्याचा आरोप नागरिकांकडून करण्यात आला आहे. नव्हेतर सोशल मिडीवर प्रसिद्धीचा व जनसेवेचा बादशहा ठरला आहे या पार्श्वभूमीवर, त्याच्या मोबाईल कॉल रेकॉर्ड्स व लोकेशनची

निश्चित पातळीवर तपासणी करून सत्यता पडताळण्यात यावी, तसेच त्याची बदली केवळ पिंपळगाव हरेच्या कार्यक्षेत्राबाहेर न करता थेट जिल्ह्याबाहेर करण्यात यावी, अशी मागणी होत आहे. स्थानिक नागरिकांच्या मते, पिंपळगाव हरे येथे नोकरी करणारा हा पोलीस कर्मचारी वारंवार पाचोरा तालुक्यातील पोलीस कारवाईंमध्ये सहभागी होताना दिसतो. पाचोरा पोलीस स्टेशनच्या कार्यक्षेत्रातील अनेक संवेदनशील प्रकरणांत त्याची उपस्थिती नोंदली गेल्याचेही बोलले जाते. या कारणास्तव पाचोरा शहर आणि ग्रामीण भागातील काही गुन्ह्यांच्या तपासात निष्पक्षता आणि पारदर्शकतेवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित झाले आहे. गावातील काही सामाजिक कार्यकर्त्यांनी याबाबत स्पष्ट भूमिका घेतली असून, “एखादा पोलीस कर्मचारी ज्या ठिकाणी अधिकृतपणे कार्यरत नाही, त्या ठिकाणी तो सतत हजेरी लावून हस्तक्षेप करणे हे केवळ सेवाभार उल्लंघन नाही, तर जनतेच्या विश्वासाला धक्का देणारे आहे,” असे मत व्यक्त केले आहे. या संदर्भात

त्यांनी वरिष्ठ पोलिस अधिकाऱ्यांकडे लेखी निवेदनही सादर केले आहे. संबंधित पोलीस कर्मचाऱ्याच्या मोबाईल कॉल रेकॉर्ड्स व लोकेशन तपासण्याची मागणी यासाठी करण्यात आली आहे की, त्याच्या पाचोरा परिसरातील सततच्या उपस्थितीचे तांत्रिक पुरावे मिळावेत. नागरिकांचे म्हणणे आहे की, मोबाईल कॉल डिटेल रेकॉर्ड (CDR) आणि लोकेशन हिस्ट्री तपासली गेल्यास, तो नेमक्या कोणत्या वेळेस पाचोरा हद्दीत होता आणि कोणाशी संपर्क साधत होता, हे स्पष्ट होईल. अशा प्रकारची माहिती न्यायालयीन आणि प्रशासनिक चौकशीत महत्त्वपूर्ण ठरू शकते. स्थानिक पातळीवर या विषयाची चर्चा चांगलीच रंगली आहे. काही नागरिकांनी या हस्तक्षेपामुळे काही गुन्ह्यांच्या तपासात राजकीय किंवा वैयक्तिक स्वार्थ जपला गेला असावा, अशी शंका व्यक्त केली आहे. तर काही जणांनी हा प्रकार संपूर्ण पोलीस दलाच्या प्रतिमेला धक्का देणारा असल्याचे सांगून तातडीने कारवाईची मागणी केली आहे. सामाजिक संघटनांच्या प्रतिनिधींनी सांगितले की, “जर एखादा कर्मचारी आपल्या कार्यक्षेत्रापलीकडे कामांमध्ये सतत हस्तक्षेप करत असेल, तर ते शिस्तभंगाचे प्रकरण असून, त्याची बदली ही अपरिहार्य ठरते. मात्र या प्रकरणात त्याची बदली केवळ पिंपळगाव हरेच्या कार्यक्षेत्राबाहेर न करता थेट जिल्ह्याबाहेर करण्यात यावी, अन्यथा या हस्तक्षेपाला पूर्णविराम लागणार नाही.” या प्रकरणात नागरिकांची एकच अपेक्षा आहे – वरिष्ठ पोलीस अधिकाऱ्यांनी तात्काळ चौकशी सुरू करून, सर्व तांत्रिक पुरावे गोळा करावेत आणि संबंधित कर्मचाऱ्याची बदली जिल्ह्याबाहेर करावी. तसेच, त्याला स्पष्ट सूचना द्याव्यात की आपल्या कार्यक्षेत्राबाहेरील कोणत्याही तपासात किंवा कारवाईत अनधिकृत हस्तक्षेप केल्यास कठोर शिस्तभंगाची कारवाई होईल. आता सर्वांचे लक्ष वरिष्ठ पोलिस अधिकाऱ्यांच्या भूमिकेकडे लागले आहे. ते या प्रकरणाकडे केवळ तक्रारीच्या स्वरूपात पाहतात की, जनतेच्या विश्वासाच्या मुद्द्याशी जोडलेल्या गंभीर घटनेच्या रूपात, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे. जर चौकशीत आरोपांना पुष्टी मिळाली, तर संबंधित कर्मचाऱ्याची बदली ही केवळ प्रशासकीय निर्णय न राहता, पोलीस दलाच्या पारदर्शकतेचा व निष्पक्षतेचा संदेश देणारा ठरेल.

पाचोरा (जि. जळगाव) – पाचोरा ग्रामीण रुग्णालयातील वैद्यकीय अधिकारी डॉ. टाक यांच्या संदर्भात घडलेल्या धक्कादायक प्रकरणामुळे संपूर्ण तालुक्यात खळबळ उडाली आहे. मिळालेल्या माहितीनुसार, अज्ञात व्यक्तीने स्वतःला पत्रकार असल्याचे भासवत डॉ. टाक यांना अश्लील व्हिडिओ व्हायरल करण्याची धमकी देत तब्बल दोन

कोटी रुपयांची खंडणी मागितल्याचा प्रकार समोर आला आहे. या गंभीर प्रकरणाच्या पार्श्वभूमीवर पाचोरा येथील प्रिंट आणि इलेक्ट्रॉनिक माध्यमातील पत्रकारांनी दिनांक 25 जुलै 2025 रोजी सामूहिक निवेदन सादर करत कसून व पारदर्शक तपासाची मागणी केली. पत्रकारांनी सादर केलेल्या निवेदनामध्ये प्रमुख चार मुद्द्यांवर भर देण्यात आला होता. पहिल्यांदा, सदर प्रकरणातील दोषींना ओळखून त्यांना तात्काळ अटक करण्याची मागणी करण्यात आली. दुसरे म्हणजे, तपास प्रक्रियेत पूर्ण पारदर्शकता राखून सर्वसामान्य नागरिकांच्या

मनात प्रशासनाबद्दल विश्वास निर्माण होणे आवश्यक असल्याचे स्पष्ट करण्यात आले. तिसरा मुद्दा म्हणून, या प्रकरणाची पुनरावृत्ती होऊ नये यासाठी सायबर गुन्हे अन्वेषण विभागामार्फत स्वतंत्र तपास करण्यात यावा, अशी मागणी झाली. तर चौथ्या मुद्द्यात, सामाजिक, मानसिक व नैतिक दृष्ट्या धोकादायक अशा गुन्ह्यांविरोधात व्यापक जनजागृती मोहिम राबविण्याची आवश्यकता नमूद करण्यात आली. पत्रकारांच्या मते, या प्रकारचे गुन्हे केवळ वैयक्तिक प्रतिष्ठेवरच आघात करत नाहीत, तर समाजातील विश्वासार्हतेलाही तडा देतात. विशेषतः आरोग्य क्षेत्रातील वरिष्ठ अधिकारी, डॉक्टर आणि संवेदनशील पदांवरील व्यक्तींना लक्ष्य करून खंडणी मागण्याचे प्रकार वाढत चालल्याने नागरिकांमध्ये असुरक्षिततेची भावना निर्माण होत आहे. त्यामुळे या प्रकरणाला हलक्यात घेण्याऐवजी सखोल तपास व कठोर कारवाईची गरज आहे. दरम्यान, या प्रकरणातील निवेदनावर झालेल्या कार्यवाहीबाबत सविस्तर माहिती मिळावी यासाठी ‘केंद्राचा माहितीचा अधिकार अधिनियम 2005’ अंतर्गत एक औपचारिक अर्ज पाचोरा पोलीस स्टेशनमध्ये सादर करण्यात आला आहे. अर्जदार संदीप दामोदर महाजन यांनी त्यांच्या अर्जात, 1 जुलै 2025 पासून आजपर्यंत या प्रकरणावर झालेल्या सर्व कार्यवाहीची माहिती व त्यासंबंधीच्या दस्तऐवजांच्या छायांकित प्रती मागितल्या आहेत. त्यांनी स्पष्ट केले आहे की, ही कागदपत्रे वरिष्ठ अधिकारी, न्यायालयीन प्रक्रिया आणि लोकशाही मार्गाने आंदोलन करून न्याय मिळवण्यासाठी आवश्यक आहेत. तसेच, आवश्यक ती फी भरण्याची तयारीही दर्शवली आहे. अर्जदाराच्या मते, पारदर्शक तपास आणि वेळेवरची कारवाई हेच अशा गुन्ह्यांना आळा घालण्याचे सर्वात प्रभावी मार्ग आहेत. या संदर्भातील दस्तऐवजांची प्रमाणित नक्कल उपलब्ध झाल्यास केवळ प्रकरणातील सत्य समोर येईल असे नाही, तर दोषींवर कारवाईचा मार्गही सुकर होईल. संपूर्ण प्रकरणातून हे स्पष्ट होते की, पत्रकार संघटना व नागरिक एकत्र येऊन समाजातील नैतिकता व कायद्याचा सन्मान राखण्यासाठी प्रयत्नशील आहेत. तथापि, आता सर्वांची नजर पोलिस प्रशासनाकडे लागली असून, या प्रकरणातील दोषींना कधी आणि कशा प्रकारे न्यायाच्या कक्षेत आणले जाते, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे. या घटनेमुळे डॉक्टर समुदायातही चिंतेचे वातावरण पसरले आहे. आरोग्यसेवा देणाऱ्या अधिकाऱ्यांवर अशा प्रकारच्या दबाव तंत्राचा वापर झाल्यास, त्यांच्या कार्यक्षमतेवर परिणाम होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे प्रशासनाने अशा घटनांना गांभीर्याने घेत तातडीने ठोस पावले उचलावीत, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे. पाचोरा आणि परिसरातील नागरिकांना आता केवळ तपासाच्या निष्कर्षांचीच नव्हे, तर दोषींवर कठोर कारवाई झाल्याची खात्री पटविणारी कार्यवाही पाहायची आहे. पत्रकार संघटनेकडून झालेली ही एकत्रित भूमिका, नागरिकांचा दबाव आणि लोकशाही मार्गाने आंदोलनाची तयारी यामुळे प्रकरणाला आवश्यक ती गती मिळेल, अशी अपेक्षा आहे. प्रशासनानेही पारदर्शकता, तत्परता आणि न्याय यांचे पालन करून समाजातील विश्वास दृढ करण्याची संधी गमावू नये, हा संदेश या निवेदनातून स्पष्ट होत आहे.

मुंबई (गुरुदत्त वाकदेकर) – १५ ऑगस्ट — भारताचा स्वातंत्र्यदिन. देशाच्या सीमारेषेवर जवान आपल्या प्राणाची आहुती देतात, तर देशाच्या आत गुन्हेगारी, दहशतवाद, बॉम्बस्फोट याविरुद्ध लढणारेही वीर असतात. अशाच एका वीर, न्यायासाठी जीवन पणाला लावणाऱ्या पद्मश्री ॲड. उज्ज्वल निकम यांच्याशी आज मनमोकळा संवाद साधूया.

मुलाखतीच्या दिवशी, सभागृहात प्रवेश करताना माझ्या नजरेने त्यांचं स्मितहास्य टिपल. कोर्टात कठोर आणि निर्धाराने उभा राहणारा हा माणूस, विद्यार्थ्यांच्या गर्दीत अगदी शांतपणे बसलेला दिसला. त्या क्षणी मला जाणवलं — ही मुलाखत केवळ प्रश्नोत्तर नसेल, तर ती एक प्रवासकथा असेल.
तेजस्विनी: साहेब, पद्मश्री, झेड प्लस सिक्युरिटी असूनही तुम्ही इतके साधेपणाने, मनमोकळेपणाने भेटलात. या साधेपणाचं रहस्य काय?
ॲड. निकम: (हसत) “पदव्या, सुरक्षा – या माझ्या कामाचे उपफळ आहेत. खरा सन्मान तो आहे जो लोकांच्या मनात असतो. आई-वडिलांनी साधेपणाचे संस्कार दिले, आणि जळगावच्या मातीने ते घट्ट रुजवले.”
तेजस्विनी: सरकारी वकील म्हणून कामकाज कसं असतं?
ॲड. निकम: “सरकारी वकिलाचं काम फक्त कोर्टात युक्तिवाद करणं नसतं. ते एक संपूर्ण टीमवर्क असतं – पोलीस तपास करतात, सरकार मार्गदर्शन करतं आणि आम्ही न्यायालयात पुरावे सादर करतो. उलट तपासणी करताना गुन्हेगाराची खरी मानसिकता उघड करणं हे सर्वात महत्त्वाचं. अनेकदा त्या संवादातूनच आरोपीला आपल्या गुन्ह्याची जाणीव होते.”
टाइमलाइन – आयुष्याच्या मोठ्या खटल्यांची झलक
१९९३ – मुंबई बॉम्बस्फोट खटला; २५०+ मृत्यू, ७००+ जखमी.
२००८ (२६/११) – मुंबई दहशतवादी हल्ला; १६६ मृत्यू, ३००+ जखमी.
२०१० – अजमल कसाब दोषी ठरला; फाशी सुनावली.
२०१६ – पद्मश्री सन्मान प्राप्त.
तेजस्विनी: १९९३ चा बॉम्बस्फोट आणि २६/११ चा हल्ला – या दोन्ही खटल्यांत तुमचा अनुभव कसा होता?
ॲड. निकम: “१९९३ चा बॉम्बस्फोट – मुंबईसाठी तो काळ असह्य वेदनेचा होता. प्रत्येक पुरावा जणू काचेचा तुकडा – जपून हाताळावा लागला. तर २६/११ च्या हल्ल्यात, अजमल कसाबला दोषी ठरवणं ही फक्त कायदेशीर नव्हे तर राष्ट्रीय सन्मानाची लढाई होती. पाकिस्तानात जाऊन त्यांच्या खोटेपणाचा बुरखा फाडणं – हे माझ्या कारकिर्दीचं अभिमानास्पद पान आहे.” “२६/११ च्या खटल्यादरम्यान, पुरावे गोळा करण्यासाठी आम्ही आणि तपास पथकांनी अनेक रात्र जागून काढल्या. कोर्टात दाखल होणाऱ्या प्रत्येक दस्तऐवजाच्या मागे तासन्‌तास पडताळणी, भाषांतर, तांत्रिक तपासणी झाली. हा भाग लोकांना दिसत नाही, पण हाच न्यायप्रक्रियेचा कणा असतो.”
“देशभक्ती केवळ सीमा राखणाऱ्यांत नाही, तर न्यायासाठी लढणाऱ्यांतही तितकीच असते.” – ॲड. उज्ज्वल निकम
तेजस्विनी: लोक म्हणतात – कोर्टात तुम्ही कठोर, पण बाहेरच्या जगात मृदू आणि कविमनाचे…
ॲड. निकम: (डोळ्यात हलकी चमक) “होय, कोर्टात मी कठोर असतो कारण तिथे माझा धर्म न्याय आहे. पण आयुष्यात मला कविता, गाणी आणि नातवंडांसोबत वेळ घालवायला आवडतो. माझ्या पत्नी ज्योतीताई, आई-वडिलांचे संस्कार, आणि जळगाव – हे माझं आधारस्थान आहे.”
तेजस्विनी: कोर्टातील एक लक्षात राहिलेली घटना?
ॲड. निकम: “एका खटल्यात, आरोपी उलट तपासणीत एवढा कोलमडला की शेवटी म्हणाला – ‘सर, मी खरंच चुकीचं केलं.’ त्या क्षणी जाणवलं – शिक्षा ही फक्त न्याय देण्यासाठी नसते, ती माणसाला सुधारणारी असते.”
तेजस्विनी: कायदे शिकणाऱ्या विद्यार्थ्यांना काय संदेश द्याल?
ॲड. निकम: “कायदा हा केवळ पुस्तकातील ज्ञान नाही, तर न्याय देण्याची कला आहे. सचोटी, अभ्यास, आणि संयम – हे तीन गुण असतील तर तुम्ही मोठे वकील बनाल.
तेजस्विनी: नवीन युगातील गुन्हेगारीचे आव्हान?
ॲड. निकम: “सायबर क्राईम ही आजची मोठी समस्या आहे. हॅकिंग, ऑनलाईन फसवणूक, डिजिटल पुरावे – नागरिकांनी सावध राहणं गरजेचं आहे. कायदा आणि तंत्रज्ञान या दोन्हींची माहिती ठेवणं आता काळाची गरज आहे.”
तेजस्विनी: ॲड. उज्ज्वल निकम हे न्यायासाठी निर्भयपणे उभे राहणारे, कठोर युक्तिवाद करणारे, पण अंतःकरणाने संवेदनशील; कवितेत रमणारे. त्यांच्या आयुष्याची कहाणी सांगते — सत्य, सचोटी आणि सेवा या तिन्ही गोष्टी हातात असतील, तर कोणत्याही रणांगणात विजय मिळवता येतो. ही मुलाखत घेताना मला जाणवलं “दिव्यत्वाची जेथे प्रचिती, तेथे कर माझे जुळती.”

मेष
महत्त्वाच्या कामात यश मिळेल. वरिष्ठांचे सहकार्य लाभेल. नवीन संधी प्राप्त होतील. आत्मविश्वास वाढेल.
शुभ अंक: 1 शुभ रंग: केशरी

वृषभ
गोपनीयता पाळा. आर्थिक व्यवहारात दक्षता घ्या. मन थोडे अस्थिर राहू शकते. शांततेने वागा.
शुभ अंक: 4 शुभ रंग: पांढरा

मिथुन
महत्त्वाच्या गाठीभेटी होतील. घरात आनंदाचे वातावरण राहील. नवे करार फायदेशीर ठरतील.
शुभ अंक: 7 शुभ रंग: फिकट हिरवा

कर्क
कौटुंबिक जबाबदारी वाढेल. आरोग्याची काळजी घ्या. संयमाने निर्णय घ्या. मानसिक शांतता ठेवा.
शुभ अंक: 2 शुभ रंग: शुभ्र

सिंह
प्रतिष्ठित व्यक्तींचा सहवास लाभेल. व्यावसायिक प्रगती होईल. महत्त्वाचे काम मार्गी लागेल.
शुभ अंक: 9 शुभ रंग: सोनेरी

कन्या
कामात थोडे अडथळे येतील. जुनी कामे पूर्ण करा. भावनिक निर्णय टाळावेत. व्यवहारात स्पष्टता ठेवा.
शुभ अंक: 5 शुभ रंग: राखाडी

तुळ
दिवस लाभदायक आहे. महत्त्वाचे कार्य पूर्ण होईल. मन प्रसन्न राहील. आर्थिक सौख्य मिळेल.
शुभ अंक: 6 शुभ रंग: गुलाबी

वृश्चिक
नवीन कामाची सुरुवात होऊ शकते. स्वतःवर विश्वास ठेवा. खर्च नियंत्रणात ठेवा. योग्य संवाद साधा.
शुभ अंक: 3 शुभ रंग: गडद जांभळा

धनु
प्रवास शक्यतो टाळा. जुनी कागदपत्रे तपासा. घरातील वाद शांततेने मिटवा.
शुभ अंक: 8 शुभ रंग: पिवळा

मकर
सकारात्मक विचार ठेवा. निर्णय घेताना दुसऱ्याचे मत ऐका. यशाचा मार्ग सापडेल.
शुभ अंक: 10 शुभ रंग: तपकिरी

कुंभ
नवीन संधीचा फायदा घ्या. वैयक्तिक कामात यश मिळेल. आत्मविश्‍वास ठेवा. वेळेचा सदुपयोग करा.
शुभ अंक: 11 शुभ रंग: निळा

मीन
कलेस प्रोत्साहन मिळेल. आर्थिक व्यवहार करताना काळजी घ्या. घरात शांतता राखा. मन स्थिर ठेवा.
शुभ अंक: 6 शुभ रंग: फिकट निळा

वाचकांनी वरील भविष्यवाणीचा अर्थ अचूक भविष्यवाणी म्हणून न लावता केवळ आत्मपरीक्षण आणि सकारात्मक प्रेरणा म्हणून घ्यावा.

चंद्रपूर — अखिल भारतीय स्तरावर कार्यरत असलेल्या आणि ग्रामीण पत्रकारांच्या हितासाठी सतत विविध उपक्रम राबविणाऱ्या “युवा ग्रामीण पत्रकार संघा”च्या विदर्भ विभागीय महिला आघाडीच्या कार्यकारी अध्यक्षपदी चंद्रपूर येथील सुप्रसिद्ध जर्नलिस्ट माधुरी कटकोजवार यांची पुनर्नियुक्ती नुकतीच जाहीर करण्यात आली आहे. राष्ट्रीय अध्यक्ष गणेशभाऊ कचकलवार यांनी त्यांच्या या नियुक्तीची अधिकृत घोषणा करत त्यांना ओळखपत्रही प्रदान केले आहे. या पुनर्नियुक्तीमुळे विदर्भातील महिला पत्रकारितेला नवे बळ मिळाल्याचे सर्वत्र व्यक्त होत असून, महिला वर्गात तसेच पत्रकारिता क्षेत्रात आनंदाची लहर पसरली आहे. माधुरी कटकोजवार या पत्रकारितेच्या क्षेत्रात एक परिचित आणि सक्रीय व्यक्तिमत्त्व म्हणून ओळखल्या जातात. त्यांनी मास कम्युनिकेशन (जनसंवाद) या विषयात मास्टर पदवीचा अभ्यासक्रम मेरीट श्रेणीत पूर्ण केला असून, त्यांच्या या शैक्षणिक यशामुळे त्यांचे विचार

व लेखन कौशल्य नेहमीच वाखाणले जाते. विशेष म्हणजे, हिन्दी विषयात त्यांनी सुवर्णपदक (गोल्ड मेडल) मिळवून आपली शैक्षणिक गुणवत्ता सिद्ध केली आहे. शिक्षण आणि पत्रकारिता या दोन्ही क्षेत्रांमध्ये सातत्याने उत्कृष्ट कामगिरी करत त्यांनी आपले वेगळेपण सिद्ध केले आहे. सध्या माधुरी कटकोजवार या चंद्रपूरच्या सुप्रसिद्ध सरदार पटेल महाविद्यालयात सहाय्यक प्राध्यापक पदावर कार्यरत आहेत. शिक्षण क्षेत्रात त्यांनी अनेक विद्यार्थ्यांना मार्गदर्शन करून पत्रकारिता, साहित्य आणि सामाजिक जाणीव यांचा संगम साधला आहे. त्यांच्या अध्यापनामुळे विद्यार्थ्यांमध्ये आत्मविश्वास, विश्लेषणशक्ती आणि समाजाविषयी संवेदनशीलता निर्माण होत आहे. यासोबतच, त्या चंद्रपूर संग्राम या लोकप्रिय यूट्यूब न्यूज चॅनेलच्या मुख्य संपादक आहेत. डिजिटल माध्यमाच्या युगात त्यांनी माहिती तंत्रज्ञानाचा प्रभावी वापर करून बातम्या, समाजातील घडामोडी आणि लोकहिताशी निगडित विषय जनतेपर्यंत पोहोचविण्याचे काम यशस्वीपणे केले आहे. त्यांचे यूट्यूबवरील पत्रकारितेचे सादरीकरण स्पष्ट, प्रभावी आणि वस्तुनिष्ठ असल्यामुळे प्रेक्षकांचा त्यांना मोठा प्रतिसाद मिळतो. “युवा ग्रामीण पत्रकार संघ” ही संस्था ग्रामीण भागातील पत्रकारांच्या हितासाठी कार्य करते. ग्रामीण पत्रकारांच्या समस्या, त्यांचे हक्क, प्रशिक्षण, सन्मान आणि योग्य मार्गदर्शन यासाठी संस्था अखिल भारतीय स्तरावर सातत्याने कार्यरत आहे. विशेषतः महिला पत्रकारांसाठी स्वतंत्र आघाडी तयार करून त्यांना संघटित करण्याचे, प्रशिक्षण देण्याचे आणि नेतृत्वाची संधी देण्याचे काम या संस्थेमार्फत केले जाते. विदर्भ विभागीय महिला आघाडीच्या कार्यकारी अध्यक्षपदी माधुरी कटकोजवार यांची पुनर्नियुक्ती ही त्यांच्या कार्यक्षम नेतृत्वाची आणि संस्थेतील योगदानाची दखल आहे. राष्ट्रीय अध्यक्ष गणेशभाऊ कचकलवार यांनी या नियुक्तीबाबत बोलताना सांगितले की, “माधुरी कटकोजवार यांनी गेल्या कार्यकाळात विदर्भातील महिला पत्रकारांना संघटित करण्यासाठी, त्यांच्या समस्या जाणून घेऊन त्या सोडविण्यासाठी तसेच पत्रकारिता क्षेत्रात महिलांची सहभागिता वाढविण्यासाठी मोलाचे काम केले आहे. त्यांच्या मार्गदर्शनाखाली महिला पत्रकारांचा आत्मविश्वास वाढला असून, आगामी काळात त्यांनी आणखी व्यापक स्तरावर काम करावे अशी अपेक्षा आहे.” माधुरी कटकोजवार यांच्या पुनर्नियुक्तीनंतर चंद्रपूर जिल्ह्यातील विविध सामाजिक संघटना, पत्रकार संघटना, शैक्षणिक संस्था आणि महिला संघटनांनी त्यांचे अभिनंदन केले आहे. अनेक सहकारी पत्रकारांनी त्यांच्या नेतृत्वगुणांचे, कार्यशक्तीचे आणि प्रामाणिकपणाचे कौतुक करत त्यांना पुढील वाटचालीसाठी शुभेच्छा दिल्या आहेत. स्थानिक पातळीवरही त्यांच्या या नियुक्तीचे स्वागत करण्यात आले असून, अनेक महिलांनी हे पाऊल प्रेरणादायी असल्याचे मत व्यक्त केले आहे. ग्रामीण व लहान शहरांमधील महिलांना पत्रकारितेत प्रवेश घेण्यास प्रोत्साहन मिळावे, त्यांना योग्य मार्गदर्शन मिळावे आणि त्यांच्या क्षमतांना वाव मिळावा यासाठी अशा प्रकारची नेमणूक महत्त्वाची असल्याचे सामाजिक कार्यकर्त्यांनी म्हटले आहे. पत्रकारितेतील आपला प्रवास सांगताना माधुरी कटकोजवार म्हणाल्या की, “पत्रकारिता ही फक्त बातमी देण्याचे काम नाही, तर ती समाजाच्या समस्यांकडे लक्ष वेधण्याचे आणि बदल घडवून आणण्याचे सामर्थ्य असलेले व्यासपीठ आहे. मला मिळालेली ही संधी म्हणजे जबाबदारी आहे आणि मी ती पूर्ण प्रामाणिकपणे पार पाडणार आहे.” त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वात आत्मविश्वास, मेहनत, सचोटी आणि जनतेशी असलेला थेट संवाद हे गुण ठळकपणे जाणवतात. शिक्षण क्षेत्रातील अनुभव, डिजिटल माध्यमाचे ज्ञान आणि सामाजिक भान या तिन्हींचा संगम त्यांच्या कामगिरीत स्पष्ट दिसतो. या पुनर्नियुक्तीमुळे विदर्भ विभागातील महिला पत्रकार संघटनेला एक सक्षम, अनुभवी आणि दूरदृष्टी असलेले नेतृत्व मिळाले आहे. ग्रामीण भागातील पत्रकारांच्या प्रश्नांवर त्यांनी आतापर्यंत केलेले काम आणि महिला पत्रकारांना प्रोत्साहन देण्याचे त्यांच्या पुढील योजनांमुळे आगामी काळात पत्रकारिता क्षेत्रात सकारात्मक बदल होण्याची अपेक्षा आहे. जर्नलिस्ट माधुरी कटकोजवार यांच्या पुनर्नियुक्तीने विदर्भातील पत्रकारिता क्षेत्राला नवा उर्जा संचार झाला आहे. त्यांच्या या नेतृत्वाखाली महिला पत्रकार आघाडी अधिक सक्षम, आत्मविश्वासी आणि सक्रीय होईल, असा विश्वास व्यक्त केला जात आहे. ही केवळ वैयक्तिक कामगिरी नसून संपूर्ण महिला पत्रकारांसाठी प्रेरणादायी उदाहरण आहे.

मेष
आज मन शांत आणि स्थिर राहील. जुने प्रलंबित काम पूर्ण होण्याची शक्यता आहे. आर्थिक दृष्टिकोनातून दिवस लाभदायक. सामाजिक प्रतिष्ठा वाढेल.
शुभ अंक: 5 शुभ रंग: केशरी

वृषभ
कौटुंबिक सौख्य लाभेल. व्यवसायिक निर्णय योग्य ठरतील. भावंडांशी संबंध सुधारतील. थोडी विश्रांती घ्या.
शुभ अंक: 8 शुभ रंग: पांढरा

मिथुन
गोड बोलून कामे साध्य होतील. सामाजिक क्षेत्रात प्रसिद्धी मिळेल. खर्च वाढेल पण ताण टाळा. वाहन वापरताना दक्षता घ्या.
शुभ अंक: 4 शुभ रंग: फिकट निळा

कर्क
आज काहीशी मानसिक अस्वस्थता जाणवू शकते. घरातील वातावरण शांत ठेवा. आर्थिक व्यवहारात काळजी घ्या.
शुभ अंक: 2 शुभ रंग: सिल्वर

सिंह
भाग्याचा साथ लाभेल. महत्त्वाची जबाबदारी स्वीकाराल. नवे संधी मिळतील. सायंकाळनंतर समाधान लाभेल.
शुभ अंक: 1 शुभ रंग: केशरी

कन्या
सहकारी तुमच्या बाजूने असतील. कामात प्रगती होईल. आरोग्य मध्यम राहील. मन स्थिर ठेवा.
शुभ अंक: 6 शुभ रंग: राखाडी

तुळ
नवीन ओळखी फायदेशीर ठरतील. निर्णय घ्यायचा असल्यास दुपारी घ्या. थोडे आर्थिक नुकसान होण्याची शक्यता.
शुभ अंक: 9 शुभ रंग: गुलाबी

वृश्चिक
स्वतःवर विश्वास ठेवा, यश तुमच्याकडे येईल. व्यवसायात सुधारणा होईल. मानसिक समाधान मिळेल.
शुभ अंक: 3 शुभ रंग: गडद जांभळा

धनु
विद्यार्थ्यांना यश मिळेल. मित्रांकडून सहकार्य लाभेल. प्रवासात यश लाभेल. सकारात्मकता जपावी.
शुभ अंक: 7 शुभ रंग: पिवळा

मकर
कामात अडथळे येऊ शकतात, पण तुमची चिकाटी उपयोगी पडेल. खर्चाचे नियोजन आवश्यक. वरिष्ठांकडून अपेक्षा पूर्ण होतील.
शुभ अंक: 10 शुभ रंग: गडद तपकिरी

कुंभ
नवीन कल्पना यशस्वी ठरतील. जुने वाद मिटतील. कौटुंबिक जबाबदारी पार पाडाल. दिवस मनासारखा जाईल.
शुभ अंक: 11 शुभ रंग: निळा

मीन
मनातील विचार मांडण्याची संधी मिळेल. जोखमीचे निर्णय टाळा. प्रिय व्यक्तीसोबत वेळ घालवाल. थोडा तणाव शक्यतो टाळा.
शुभ अंक: 6 शुभ रंग: समुद्री हिरवा

वाचकांनी वरील भविष्यवाणीचा अर्थ अचूक भविष्यवाणी म्हणून न लावता केवळ आत्मपरीक्षण आणि सकारात्मक प्रेरणा म्हणून घ्यावा.

मेष
आज तुमच्या कामात गती येईल. आर्थिक लाभाची शक्यता आहे. कौटुंबिक आनंद वाढेल. प्रवास शुभ ठरेल. मनोबल चांगले राहील.
शुभ अंक: 3 शुभ रंग: लाल

वृषभ
कामात मन लागेल, पण थोडा संयम ठेवा. आरोग्याची काळजी घ्या. जुनी समस्या मार्गी लागेल. खर्चावर नियंत्रण ठेवा.
शुभ अंक: 6 शुभ रंग: पांढरा

मिथुन
नवे संधी मिळतील. वैचारिक गोंधळ राहू शकतो. मित्रांकडून मदत मिळेल. नियोजन यशस्वी होईल.
शुभ अंक: 5 शुभ रंग: हिरवा

कर्क
कुटुंबात आनंदाचे वातावरण राहील. नोकरीत प्रगती होईल. निर्णय योग्य ठरतील. मन प्रसन्न राहील.
शुभ अंक: 2 शुभ रंग: शुभ्र

सिंह
महत्त्वाचे काम पूर्ण होईल. स्वतःच्या कर्तृत्वावर विश्वास ठेवा. वरिष्ठांची मदत लाभेल. खर्च वाढू शकतो.
शुभ अंक: 1 शुभ रंग: सोनेरी

कन्या
दैनंदिन कामात यश मिळेल. थोडी मानसिक चिंता जाणवेल. मित्रांशी मतभेद होऊ शकतात. शांत राहणे आवश्यक.
शुभ अंक: 7 शुभ रंग: करडा

तुळ
शेती, स्थावर मालमत्तेत यश मिळेल. नवीन योजना फायदेशीर ठरतील. आरोग्य सुधारेल. संतुलन राखा.
शुभ अंक: 9 शुभ रंग: गुलाबी

वृश्चिक
आज एखादा महत्त्वाचा निर्णय घ्याल. कामात यश मिळेल. संयमाने वागा. गुप्त शत्रूंपासून सावध राहा.
शुभ अंक: 4 शुभ रंग: जांभळा

धनु
विद्यार्थ्यांसाठी दिवस अनुकूल आहे. प्रवास लाभदायक ठरेल. मनात सकारात्मकता राहील. सौख्य लाभेल.
शुभ अंक: 8 शुभ रंग: पिवळा

मकर
नोकरीत स्थैर्य राहील. जुनी कागदपत्रे तपासा. घरगुती चर्चा टाळा. गुंतवणुकीत विचारपूर्वक पाऊल टाका.
शुभ अंक: 10 शुभ रंग: तपकिरी

कुंभ
धार्मिक कामात रस वाढेल. जोखीम घेतल्यास लाभ होईल. आत्मविश्वास वाढेल. जुने काम पूर्ण होईल.
शुभ अंक: 11 शुभ रंग: निळा

मीन
नवीन ओळख लाभदायक ठरेल. मनातील इच्छा पूर्ण होण्याची शक्यता. आरोग्याकडे दुर्लक्ष नको.
शुभ अंक: 12 शुभ रंग: फिकट हिरवा

वाचकांनी वरील भविष्यवाणीचा अर्थ अचूक भविष्यवाणी म्हणून न लावता केवळ आत्मपरीक्षण आणि सकारात्मक प्रेरणा म्हणून घ्यावा.

हिंदू धर्म में त्योहारों का विशेष महत्व है। हमारी संस्कृति में प्रत्येक पर्व किसी खास कारण और भावना को व्यक्त करने के लिए मनाया जाता है। उनमें भाई-बहन के अटूट प्रेम का प्रतीक रक्षाबंधन का त्योहार अत्यंत पवित्र और भावनात्मक होता है। इस दिन बहन अपने भाई की दाहिनी कलाई पर राखी बांधकर उसकी लंबी उम्र और सुरक्षा की कामना करती है, जबकि भाई भी उसकी रक्षा का वचन देता है। यह परंपरा केवल धार्मिक नहीं, बल्कि सामाजिक रिश्तों को भी मजबूत करने वाली है। लेकिन जैसे-जैसे त्योहार नजदीक आता है, हमारे चारों ओर कई तरह की अफवाहें, अंधविश्वास और भ्रम फैलाए जाते हैं। खासकर “शनिवार है”, “भद्राकाल है”, “इस दिन राखी नहीं बांधनी चाहिए” जैसी बातें सोशल मीडिया से लेकर मंदिरों तक सुनाई देती हैं। इससे आम जनता के मन में भ्रम उत्पन्न होता है कि रक्षाबंधन मनाना चाहिए या नहीं? इस संदर्भ में, ज्योतिष शास्त्रज्ञ समाधान गुरुजी जरगावकर के अनुसार, ऐसी अफवाहों पर विश्वास करने के बजाय शास्त्र और श्रद्धा दोनों को ध्यान में रखते हुए रक्षाबंधन मनाना अधिक उचित होता है। क्योंकि प्रत्येक त्योहार का उद्देश्य लोगों के मन में प्रेम, एकता और सकारात्मकता जगाना होता है, न कि डर या अंधविश्वास फैलाना। इस वर्ष रक्षाबंधन 9 अगस्त 2025, शनिवार को मनाया जाएगा। कुछ स्थानों पर यह भ्रम फैलाया जा रहा है कि “शनिवार होने के कारण रक्षाबंधन नहीं मनाना चाहिए”, लेकिन धार्मिक शास्त्रों के अनुसार रक्षाबंधन किसी भी वार को मनाया जा सकता है, क्योंकि यह किसी दिन विशेष का नहीं बल्कि रिश्ते और श्रद्धा का प्रतीक है। इसलिए शनिवार होने पर भी बिना किसी भय या संकोच के रक्षाबंधन को पूरे उत्साह से मनाएं। राखी बांधने का शुभ मुहूर्त इस प्रकार है – सुबह 6:02 से 10:55 तक, दोपहर 12:32 से 2:10 तक, और शाम 5:05 से 7:09 तक। इन समयों में राखी बांधना अत्यंत शुभ माना जाता है। बहन जब अपने भाई को राखी बांधती है, तो वह उसके मंगलमय जीवन के लिए प्रार्थना करती है और तिलक कर मिठाई खिलाती है। भाई भी उसे उपहार देकर हर परिस्थिति में उसकी रक्षा करने का वचन देता है। भद्राकाल एक विशेष काल होता है जिसे कुछ शुभ कार्यों के लिए वर्जित माना गया है। लेकिन त्योहार और भद्राकाल के बीच का अंतर समझना आवश्यक है। वरिष्ठ पंडितों और धर्मगुरुओं के अनुसार, रक्षाबंधन के लिए भद्राकाल समाप्त होने के बाद राखी बांधना पूर्णत: उचित है। इस वर्ष सुबह कुछ समय तक भद्राकाल रहेगा, लेकिन उसके बाद का समय पूर्णतः शुभ है। आज के समय में सोशल मीडिया के माध्यम से अफवाहें बहुत तेजी से फैलती हैं। कुछ असामाजिक तत्व धार्मिकता और श्रद्धा का गलत लाभ उठाकर लोगों में डर पैदा करते हैं। इससे कई परिवारों में त्योहार मनाने को लेकर असमंजस की स्थिति बनती है, और पारंपरिक आनंद भी खो जाता है। इसलिए हमें सतर्क रहकर ऐसी अफवाहों का शिकार नहीं बनना चाहिए। इस वर्ष रक्षाबंधन शनिवार को होने के कारण कुछ लोग त्योहार को आगे टालने की सोच रहे हैं, लेकिन यह बिल्कुल भी आवश्यक नहीं है। जो लोग चाहें, वे ऊपर बताए गए शुभ मुहूर्तों में राखी बांधकर यह पर्व मना सकते हैं। रक्षाबंधन केवल भाई-बहन के रिश्ते तक सीमित नहीं है। आज कई स्थानों पर रक्षाबंधन के अवसर पर बहनें पुलिसकर्मियों, डॉक्टरों, सैनिकों, अग्निशमन दल के जवानों, शिक्षकों आदि को भी राखी बांधती हैं। इसके पीछे भावना हमेशा सकारात्मक और प्रेरणादायक होती है – जो रक्षा करते हैं, उन्हें सम्मान देना। स्कूलों में छात्राएं अपने सहपाठी छात्रों को राखी बांधती हैं, समाजसेवी महिलाएं वृद्धाश्रम में बुजुर्गों को राखी बांधती हैं, और कुछ बहनें अपने भाइयों के साथ अनाथालय जाकर वहां के बच्चों को राखी बांधती हैं। इससे रक्षाबंधन का असली उद्देश्य – प्रेम, सुरक्षा और एकता का संदेश समाज तक पहुँचता है। रक्षाबंधन का त्योहार हमारे जीवन में भाई-बहन के रिश्ते को मजबूती प्रदान करता है। शास्त्र, परंपरा और श्रद्धा – इन तीनों के आधार पर यदि त्योहार मनाए जाएं तो वे हमारे आनंद को और बढ़ा देते हैं। अफवाहों से दूर रहकर, सतर्क रहते हुए, और उचित समय का पालन कर के रक्षाबंधन मनाना हमारी ज़िम्मेदारी है। राखी केवल एक धागा नहीं, बल्कि वह प्रेम, सुरक्षा और रिश्तों की डोर होती है। तो आइए, इस रक्षाबंधन किसी भी भ्रम में न पड़ें, उचित मुहूर्त में, पूरी श्रद्धा और प्रसन्नता के साथ यह पवित्र पर्व मनाएं। रक्षाबंधन की सभी को हार्दिक शुभकामनाएं! अधिक जानकारी के लिए संपर्क करें: ज्योतिष शास्त्रज्ञ समाधान गुरुजी जरगावकर – 9822588170