पाचोरा शहरातील आनंद मेडिकल चे संचालक आणि प्रजापत परिवाराचे आधारस्तंभ, तसेच नेहमी गोरगरीब, गरजू व रुग्णांची मदत करणारे कै. कन्हैयालाल काका प्रजापत यांचे अल्पशा आजाराने निधन झाले आहे. त्यांच्या निधनाने पाचोरा शहरात शोककळा पसरली असून, सर्व स्तरांतील नागरिकांनी या दुःखद घटनेवर शोक व्यक्त केला आहे.
कै. कन्हैयालाल काका प्रजापत हे सर्व धर्म व जातीच्या सामाजिक कार्यासाठी व मदतीच्या वृत्तीमुळे प्रसिद्ध होते. त्यांनी गोरगरिबांना औषधोपचारांसाठी वेळोवेळी मदत केली. अनेक रुग्णांसाठी ते आधार होते. त्यांच्या स्वभावामुळे व समाजसेवेच्या भावनेमुळे ते शहरातील प्रत्येकाच्या हृदयात आदराचे स्थान निर्माण करू शकले.
त्यांची अंत्ययात्रा उद्या, सोमवार, 9 डिसेंबर 2024 रोजी सकाळी 10 वाजता राहते घर, विवेकानंद नगर, पाचोरा येथून निघणार आहे.
त्यांच्या पश्चात कुटुंबीय, नातेवाईक आणि असंख्य आप्तस्वकीय असा मोठा परिवार आहे. त्यांच्या निधनाने प्रजापत कुटुंबाला मोठी हानी झाली असून, सर्वत्र हळहळ व्यक्त केली जात आहे
कै. कन्हैयालाल काका प्रजापत यांचे सामाजिक योगदान आणि कर्तृत्व कायम स्मरणात राहील. त्यांनी केलेल्या कामांमुळे त्यांचे नाव नेहमी आदराने घेतले जाईल.प्राध्यापक कुटुंबियांच्या दुःखात साप्ताहिक झुंज & ध्येय न्युज परिवार सहभागी आहे

पाचोरा – शहरातील सिद्धीविनायक मल्टीस्पेशालिटी हॉस्पिटलने महात्मा ज्योतिराव फुले जनआरोग्य योजना आणि प्रधानमंत्री जनआरोग्य योजना अंतर्गत मोफत डायलेसिस सेवा सुरू केल्यापासून गरजू रुग्णांना मोठ्या प्रमाणावर दिलासा मिळाला आहे. 6 डिसेंबर 2024 रोजी या सेवेला एक वर्ष पूर्ण झाले असून दुसऱ्या वर्षात प्रवेश करताना रुग्णालयाने आपला प्रवास अभिमानाने साजरा केला आहे.
रुग्णांसाठी समर्पित सेवा

पाचोरा येथील डॉ स्वप्नील प्रल्हाद पाटील व डॉ ग्रिष्मा स्वप्नील पाटील संचलित सिद्धीविनायक हॉस्पिटलने मागील वर्षभरात अनेक रुग्णांचे प्राण वाचवण्यासाठी महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली आहे. डायलेसिससाठी आर्थिकदृष्ट्या अडचणीत असलेल्या रुग्णांना अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाच्या सहाय्याने मोफत उपचार मिळावे, हा उद्देश डोळ्यासमोर ठेवून ही सेवा सुरू करण्यात आली होती. पाचोरा शहराबरोबरच आजूबाजूच्या ग्रामीण भागातील शेकडो रुग्णांना या योजनेचा मोठ्या प्रमाणावर फायदा झाला आहे.
डॉ. स्वप्नील प्रल्हादराव पाटील यांच्या नेतृत्वाखालील हॉस्पिटलने रुग्णसेवा क्षेत्रात एक आदर्श उभा केला आहे. एम.बी.बी.एस. एम.डी. (मेडिसिन) गोल्ड मेडलिस्ट, सायन हॉस्पिटल आणि जसलोक हॉस्पिटल मुंबई येथे क्रिटीकल केअर स्पेशालिस्ट म्हणून काम केलेल्या डॉ. पाटील यांनी रुग्णसेवेचा वसा पुढे नेत सामाजिक बांधिलकी जपली आहे.
प्रेम, विश्वास आणि पुढील वाटचाल
मोफत डायलेसिस सेवा सुरू करण्याचा उपक्रम म्हणजे रुग्णांना दिलासा देण्याचा एक प्रयत्न होता, जो अत्यंत यशस्वी ठरला आहे. रुग्णांच्या उदंड प्रतिसादामुळे हॉस्पिटलचे संपूर्ण संचालक मंडळ आणि कर्मचाऱ्यांना पुढील प्रवासासाठी नवी उभारी मिळाली आहे. आपल्या शुभेच्छांचे पाठबळ आमच्या सोबत राहिल्यास, आम्ही अधिकाधिक रुग्णांपर्यंत पोहोचण्याचा संकल्प केला आहे.
सिद्धीविनायक हॉस्पिटलने गरजूंना दिलेले सहकार्य आणि त्यांना मिळालेल्या प्रतिसादाबद्दल सर्व रुग्ण, त्यांच्या नातेवाईकांचे आभार मानले आहेत. “आपल्या विश्वासामुळेच आम्हाला ही सेवा सुरू ठेवण्याचे बळ मिळाले आहे. आपला प्रेमाचा आशीर्वाद असाच राहो,” अशी भावना हॉस्पिटल प्रशासनाने व्यक्त केली आहे.

दुसऱ्या वर्षातील संकल्प
दुसऱ्या वर्षात या उपक्रमाचा विस्तार करण्याचा मानस हॉस्पिटलने व्यक्त केला आहे. भविष्यात अधिक रुग्णांपर्यंत पोहोचण्यासाठी अत्याधुनिक तंत्रज्ञान, वैद्यकीय उपकरणे, तसेच प्रशिक्षित स्टाफ यांच्या मदतीने सेवांची व्याप्ती वाढवण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे.
संपर्कासाठी माहिती
मोफत डायलेसिस सुविधेचा लाभ घेण्यासाठी संपर्क –
सिद्धीविनायक हॉस्पिटल
मयूर सोनवणे: 9923288720
पत्ता:
पहिला मजला, एस. एस. पाटील कन्स्ट्रक्शन ऑफिस, गजानन पेट्रोल पंप समोर, महाराणा प्रताप चौक, पाचोरा.
हॉस्पिटलने सेवा विस्ताराबाबत दिलेली ग्वाही आणि योजनेची यशोगाथा हे सामाजिक बांधिलकीचे एक उत्तम उदाहरण ठरले आहे. “रुग्णांची सेवा हीच खरी ईश्वर सेवा,” या ध्येयाने प्रेरित असलेल्या सिद्धीविनायक हॉस्पिटलला त्यांच्या पुढील प्रवासासाठी शुभेच्छा!

पाचोरा: श्री क्षेत्र काकनबर्डी येथील खंडेराव महाराज देवस्थानच्या चंपाषष्ठी यात्रेनिमित्त मराठा सेवा संघ व संभाजी ब्रिगेडतर्फे पाचोरा येथे शुद्ध पिण्याच्या पाण्याचे वाटप उपक्रम यशस्वीपणे राबवण्यात आला. यात्रेतील पाणपोईचे उद्घाटन राष्ट्रमाता जिजाऊ यांच्या प्रतिमेचे पूजन करून करण्यात आले. यावेळी प्रकाश संतोष पाटील, पीएसआय सुनील पाटील, मराठा सेवा संघाचे माजी तालुकाध्यक्ष दीपक हरी पाटील, संभाजी ब्रिगेडचे राजेंद्र सुखदेव पाटील, रवींद्र पाटील, किरण पाटील, समर्थ पाटील, गजमल पाटील, शिवदास पाटील, रोहिदास पाटील, मच्छिंद्र पाटील, श्री ऑफसेटचे संचालक प्रवीण पाटील, देवस्थानचे ट्रस्टी भूषण देशमुख आणि रवींद्र देशमुख यांसह विविध मान्यवर पदाधिकारी आणि कार्यकर्ते उपस्थित होते.
श्री खंडेराव महाराज देवस्थान हे देशमुख परिवार व पाटील परिवाराचे कुलदैवत असून, येथे वर्षानुवर्षे भाविकांच्या भक्तिभावाने चंपाषष्ठी यात्रा भरवली जाते. या यात्रेमध्ये अनेक जिल्ह्यांमधून तसेच मुंबई, पुणे यांसारख्या ठिकाणांवरून मोठ्या प्रमाणावर भाविक दर्शनासाठी येतात. या यात्रेकरूंना पिण्याच्या पाण्याच्या उपलब्धतेचा मोठा अभाव भासत असल्याने मराठा सेवा संघाने गेल्या काही वर्षांपासून शुद्ध पाण्याचे वितरण हा उपक्रम सुरू केला आहे. यामुळे भाविकांनी या सामाजिक उपक्रमाचे मनःपूर्वक कौतुक केले आहे.

पाणपोळी उपक्रमाची वैशिष्ट्ये

यावर्षीच्या पाणपोळी उपक्रमासाठी लागणारा संपूर्ण खर्च दीपक हरी पाटील यांनी वैयक्तिक स्वरूपात केला. या उपक्रमामध्ये संभाजी ब्रिगेडचे कार्यकर्ते तसेच दिशा एक्वा कंपनीचे संचालक जितेंद्र देवर यांचेही महत्त्वाचे योगदान लाभले.
या उपक्रमासाठी राजेंद्र सुखदेव पाटील, रवींद्र पाटील, किरण पाटील, समर्थ पाटील, दीपक पाटील आणि त्यांचा परिवार यांनी अविरत मेहनत घेतली. पाणपोळी उपक्रम देवस्थान ट्रस्टच्या सहकार्याने व पोलिस प्रशासनाच्या मदतीने अत्यंत यशस्वीपणे राबवण्यात आला.
यात्रेचा धार्मिक व सामाजिक महत्त्व
चंपाषष्ठी यात्रेसाठी जळगाव, धुळे, बुलढाणा, संभाजीनगर जिल्ह्यांसह अन्य जिल्ह्यांतील भाविक मोठ्या संख्येने उपस्थित राहतात. याशिवाय मुंबई, पुणे येथे वास्तव्य करणारे नातेवाईक आणि नवस फेडण्यासाठी येणारे परिवार भाविक देखील या यात्रेमध्ये सहभागी होतात. यात्रेत अन्नदान हा मुख्य उपक्रम असला तरी पिण्याच्या पाण्याचा अभाव असल्याने भाविकांच्या सेवेसाठी मराठा सेवा संघाने शुद्ध पाणी पुरवठा सुरू केला आहे.
यात्रेतील पाणपोळी उपक्रम भाविकांसाठी अत्यंत उपयुक्त ठरला असून यामुळे यात्रेत आलेल्या लोकांना मोठा दिलासा मिळाला आहे. पोलिस प्रशासन, देवस्थान ट्रस्ट आणि मराठा सेवा संघाच्या कार्यकर्त्यांनी केलेल्या सहकार्याबद्दल पाणपोळी उपक्रमाचे संयोजक व पदाधिकाऱ्यांनी त्यांचे आभार मानले.
परंपरेशी बांधिलकी जपणारा उपक्रम
मराठा सेवा संघ व संभाजी ब्रिगेड यांनी या यात्रेसाठी पाणपोळीच्या माध्यमातून केलेल्या सामाजिक उपक्रमामुळे धार्मिक व सामाजिक परंपरा कायम जपण्याचा प्रयत्न केला आहे. यात्रेकरूंनी याबद्दल संघाचे कौतुक केले असून भविष्यातही अशा प्रकारचे उपक्रम सुरू राहावेत, अशी अपेक्षा व्यक्त केली आहे.

जळगाव: जिल्ह्यात हमीभाव खरेदी अंतर्गत मका, ज्वारी तसेच सोयाबीन खरेदीसाठी शेतकऱ्यांना नोंदणी करण्याचे आवाहन नाफेड (NAFED) आणि नॅशनल को-ऑपरेटिव्ह कन्झ्युमर्स फेडरेशन ऑफ इंडिया लिमिटेडतर्फे करण्यात आले होते. मात्र, जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांकडून अपेक्षित प्रतिसाद मिळालेला नाही. आतापर्यंत जळगाव जिल्ह्यात 286 शेतकऱ्यांकडून 3,893 क्विंटल सोयाबीन खरेदी करण्यात आल्याची माहिती जिल्हा विपणन अधिकारी सुनिल मेणे यांनी दिली.

गेल्या वर्षीच्या नुकसानातून सावरण्याचा प्रयत्न

गेल्या वर्षी सरासरीपेक्षा अत्यल्प पर्जन्यमान असल्याने खरीप हंगामातील शेतकऱ्यांना सोयाबीन तसेच कपाशी उत्पादनात घट येऊन मोठे नुकसान झाले होते. या परिस्थितीत शेतकऱ्यांना आधार देण्यासाठी तत्कालीन कृषी मंत्री धनंजय मुंडे यांनी सोयाबीन उत्पादक शेतकऱ्यांना प्रति हेक्टरी ₹5,000 च्या नुकसानभरपाईचे अनुदान मंजूर केले होते. यावर्षी मात्र राज्य शासनाने शेतकऱ्यांच्या संरक्षणासाठी हमीभावाने सोयाबीन खरेदीचा निर्णय घेतला.

हमीभावासाठी निश्चित दर

राज्य शासनाने नाफेड आणि नॅशनल को-ऑपरेटिव्ह कन्झ्युमर्स फेडरेशन ऑफ इंडिया लिमिटेड या संस्थांना ₹4,892 प्रति क्विंटल दराने सोयाबीन खरेदी करण्याचे निर्देश दिले. जिल्ह्यात शेतकऱ्यांना नोंदणीसाठी 16 विपणन केंद्रे उपलब्ध करून देण्यात आली. या केंद्रांवर एकूण 1,710 शेतकऱ्यांनी नोंदणी केली असून 15 केंद्रांवर आतापर्यंत फक्त 286 शेतकऱ्यांकडून 3,893 क्विंटल सोयाबीन खरेदी करण्यात आली आहे. यासाठी ₹1 कोटी 90 लाख 44 हजार 556 इतकी रक्कम वितरित करण्यात आली आहे.

तलुकानिहाय नोंदणीचा आढावा

शेतकऱ्यांच्या नोंदणीवरून जळगाव तालुक्यात सर्वाधिक नोंदणी झाली आहे. येथे 477 शेतकऱ्यांनी नोंदणी केली आहे. याखालोखाल धरणगाव 234, मुक्ताईनगर 210, कासोदा 148, भडगाव 138, यावल 137, पाचोरा 112, अमळनेर 80, जामनेर 63, म्हसावद 61, चोपडा 23, भुसावळ 16, बोदवड 6, पारोळा 3, रावेर 2 आणि चाळीसगाव केंद्रावर शून्य शेतकऱ्यांनी नोंदणी केली आहे.

परंतु, प्रत्यक्ष विक्रीच्या आकडेवारीवरून असे दिसते की नोंदणी झालेल्या शेतकऱ्यांपैकी फक्त 286 शेतकऱ्यांनीच केंद्रांवर सोयाबीन विक्रीसाठी आणले आहे.

अल्प प्रतिसादामागील कारणे

शेतकऱ्यांचा हमीभाव खरेदीस अल्प प्रतिसाद मिळण्यामागे अनेक कारणे आहेत. मागील वर्षी पिक उत्पादनात झालेल्या घटीनंतर अनेक शेतकऱ्यांकडे विक्रीयोग्य सोयाबीन साठा उपलब्ध नाही. त्याचप्रमाणे, बाजारात सध्या मिळणारे दर हमीभावापेक्षा चांगले असल्यामुळे अनेक शेतकरी खासगी व्यापाऱ्यांना सोयाबीन विक्री करत आहेत.

15 डिसेंबरपर्यंत मुदतवाढ

जिल्हा विपणन अधिकारी सुनिल मेणे यांनी शेतकऱ्यांना आवाहन केले आहे की, नोंदणी केलेल्या शेतकऱ्यांनी आपल्या उत्पादनासह नजीकच्या विपणन केंद्रांवर जाऊन सोयाबीन विक्री करावी. सरकारने शेतकऱ्यांच्या सोयीसाठी ही खरेदी प्रक्रिया 15 डिसेंबर 2024 पर्यंत वाढवली आहे.

सरकारची पुढील योजना

हमीभाव खरेदी योजना ही शेतकऱ्यांच्या संरक्षणासाठी महत्त्वाची ठरत आहे. मात्र, अपेक्षित प्रतिसाद न मिळाल्याने योजनेबाबत जागरूकता वाढवणे, शेतकऱ्यांना प्रोत्साहन देणे, तसेच हमीभाव व बाजारातील दर यामधील तफावत दूर करण्यासाठी पुढील धोरणात्मक बदलांची गरज आहे. शेतकऱ्यांसाठी हमीभाव योजनेच्या अंमलबजावणीत स्थानिक प्रशासनाची भूमिका निर्णायक ठरते. जळगाव जिल्ह्यात सध्या सुरू असलेल्या खरेदी प्रक्रियेतील समस्या दूर करण्यासाठी शासन आणि स्थानिक पातळीवर अधिक समन्वय साधला जाईल, अशी अपेक्षा आहे.

जळगाव : जिल्हा वार्षिक योजनेंतर्गत विविध प्रकल्पांना मंजुरी देण्यात आली असून, या प्रकल्पांचे काम जलद गतीने सुरू आहे. तत्कालीन पालकमंत्री गुलाबराव पाटील यांच्या नेतृत्वाखाली जिल्ह्यातील अनेक विकास कामांना गती मिळाली. या प्रकल्पांमध्ये महिला व बालविकास विभागांतर्गत सखी वन स्टॉप सेंटरचे बांधकाम, महिला बालकल्याण भवन, पशुसंवर्धन विभागाचे जिल्हा कृत्रिम रेतन केंद्र, तसेच रामानंद नगर पोलीस ठाण्याचे बांधकाम यांचा समावेश आहे.

सखी वन स्टॉप सेंटरचे कोनशिला अनावरण
महिला आणि बालविकासाच्या क्षेत्रात एक महत्त्वपूर्ण पाऊल उचलत, सखी वन स्टॉप सेंटर या प्रकल्पाचे कोनशिला अनावरण 29 सप्टेंबर 2023 रोजी करण्यात आले. हा कार्यक्रम जिल्ह्याचे तत्कालीन पालकमंत्री गुलाबराव पाटील, आमदार सुरेश भोळे, जिल्हाधिकारी आयुष प्रसाद, तसेच महिला बालकल्याण अधिकारी विनीता सोनगत यांच्या उपस्थितीत पार पडला होता. या प्रकल्पाच्या उद्घाटन सोहळ्याने जिल्ह्यातील महिलांच्या सुरक्षेसाठी आणि कल्याणासाठी एक नवा अध्याय सुरू झाला.

सखी वन स्टॉप सेंटर: महिलांसाठी आशेचा किरण
सखी वन स्टॉप सेंटर हे महिलांना एकाच छताखाली तातडीने आणि सर्वसमावेशक मदत पुरविण्यासाठी उभारण्यात आले आहे. महिला अत्याचार, कौटुंबिक हिंसाचार किंवा इतर संकट परिस्थितीत असलेल्या महिलांना या सेंटरमधून कायदेशीर, मानसोपचार, वैद्यकीय तसेच तत्काळ निवारा या सेवा उपलब्ध करून दिल्या जातील. जिल्हा ग्रंथालयाच्या परिसरात हे सेंटर उभारण्यात आले असून, जिल्हा नियोजन अधिकारी विजय शिंदे यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, या इमारतीचे बांधकाम पूर्ण झाले आहे. लवकरच हे केंद्र कार्यान्वित होईल, अशी आशा आहे.

महिला बालकल्याण भवन: समाजकल्याणाचा नवा अध्याय
महिला व बालविकासाच्या क्षेत्रात आणखी एक महत्त्वपूर्ण प्रकल्प म्हणजे महिला बालकल्याण भवन. जळगाव शहरात उभारल्या जाणाऱ्या या इमारतीमध्ये महिलांच्या सक्षमीकरणासाठी, आरोग्यासाठी तसेच मुलांच्या विकासासाठी विविध कार्यक्रम राबवले जातील. या भवनातून महिलांना कौशल्य विकास प्रशिक्षण, उद्योजकता वाढीसाठी मार्गदर्शन, तसेच मुलांसाठी शैक्षणिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांचे आयोजन होणार आहे.

पशुसंवर्धनासाठी जिल्हा कृत्रिम रेतन केंद्र
पशुसंवर्धन विभागाच्या अंतर्गत जिल्हा कृत्रिम रेतन केंद्र उभारण्याचे कामही वेगाने सुरू आहे. जिल्ह्यातील पशुपालक शेतकऱ्यांना या केंद्राचा मोठा फायदा होणार आहे. आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करून पशुधनाची उत्पादकता वाढविणे, जनावरांचे आरोग्य सुधारणे आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला चालना देणे, हा या प्रकल्पाचा उद्देश आहे.

रामानंद नगर पोलीस ठाण्याचे बांधकाम प्रगतिपथावर
शहरातील रामानंद नगर पोलीस ठाण्याच्या उभारणीचे कामही प्रगतीपथावर आहे. हे ठाणे आधुनिक सुविधांनी सुसज्ज असून, स्थानिक नागरिकांसाठी अधिक जलद आणि प्रभावी पोलिसी सेवा उपलब्ध करून देणार आहे. या ठाण्याच्या बांधकामामुळे जिल्ह्याच्या सुरक्षा व्यवस्थेमध्ये लक्षणीय सुधारणा होईल.

जिल्हाधिकारी आणि जिल्हा नियोजन पथकाची पाहणी
जिल्हाधिकारी आयुष प्रसाद यांच्या मार्गदर्शनाखाली जिल्हा नियोजन अधिकारी विजय शिंदे आणि त्यांच्या पथकाने या सर्व प्रकल्पांची पाहणी केली. प्रकल्पांची सद्यस्थिती तपासून सविस्तर अहवाल तयार करण्यात आला असून, तो जिल्हाधिकारी यांच्याकडे सादर करण्यात आला आहे.

विकास प्रकल्पांचे महत्त्व आणि उद्दिष्ट
या विविध प्रकल्पांचा मुख्य उद्देश जळगाव जिल्ह्यातील नागरी सुविधा सुधारणे, महिलांच्या आणि मुलांच्या सक्षमीकरणाला चालना देणे, तसेच ग्रामीण व शहरी भागातील विकासाला गती देणे हा आहे. याशिवाय, कृषी, पशुपालन, आणि सुरक्षा व्यवस्थेतही लक्षणीय सुधारणा करण्यावर भर आहे.

सामाजिक आणि आर्थिक परिणाम
या प्रकल्पांमुळे जिल्ह्यात सामाजिक आणि आर्थिक बदल घडून येतील. महिला सक्षमीकरणामुळे समाजातील स्त्रियांचे स्थान अधिक मजबूत होईल. पशुसंवर्धन आणि कृत्रिम रेतन केंद्रामुळे शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढेल. याशिवाय, पोलीस ठाण्याच्या उभारणीमुळे जिल्ह्यातील सुरक्षेची पातळी उंचावेल.

उत्कृष्ट नियोजन आणि प्रशासनाचा पुढाकार
जिल्हा नियोजन योजनेअंतर्गत काम करणाऱ्या पथकाने या सर्व प्रकल्पांवर काटेकोर देखरेख ठेवली आहे. प्रत्येक प्रकल्प वेळेवर पूर्ण करण्यासाठी आणि त्याच्या गुणवत्तेवर भर देण्यासाठी प्रशासन प्रामाणिक प्रयत्न करत आहे.

उत्तम भवितव्याची आशा
या विकास प्रकल्पांमुळे जळगाव जिल्ह्याचा सर्वांगीण विकास होणार असून, जिल्ह्यातील नागरीकांसाठी अनेक नवी संधी निर्माण होतील. शिक्षण, आरोग्य, सुरक्षा, आणि अर्थव्यवस्था या सर्व क्षेत्रांत लक्षणीय बदल घडून येतील.
जळगाव जिल्ह्याच्या विकासासाठी हाती घेतलेल्या या योजनांचा व्यापक प्रभाव भविष्यात दिसून येईल. प्रशासनाच्या ठोस निर्णयांमुळे आणि नियोजनबद्ध कामामुळे जिल्हा एक आदर्श विकास मॉडेल बनण्याच्या मार्गावर आहे. जिल्ह्याच्या या प्रगतीचा लाभ प्रत्येक घटकाला होणार आहे आणि त्यामुळे जळगाव जिल्हा एक प्रेरणादायी विकासकथा घडवेल.

जळगाव: खानदेशातील रब्बी हंगामात शेतकऱ्यांनी यंदा ज्वारी पिकाला मोठ्या प्रमाणावर पसंती दिली आहे. गेल्या काही हंगामांपासून ज्वारीला दर चांगला मिळत असल्याने यंदा रब्बी ज्वारीची पेरणी जिल्हा कृषी विभागाच्या अपेक्षेपेक्षा अधिक झाली आहे. ज्वारी उत्पादनासाठी अनुकूल वातावरण असल्याने खानदेशातील शेतकरी यंदा मोठ्या प्रमाणावर ज्वारीकडे वळल्याचे दिसत आहे.

ज्वारी पेरणीने गाठला उच्चांक
जळगाव जिल्ह्यात रब्बी हंगामासाठी एकूण 39,446 हेक्टर क्षेत्रावर ज्वारीची पेरणी अपेक्षित होती. मात्र, नोव्हेंबर अखेरपर्यंत प्रत्यक्षात 39,655 हेक्टर क्षेत्रावर पेरणी झाल्याने हा आकडा 101 टक्क्यांवर पोहोचला आहे. यामुळे रब्बी हंगामात ज्वारीचा उच्चांक गाठण्यात आला आहे.

गव्हाची पेरणी घटली
केंद्र व राज्य शासनाच्या हमीभावामुळे शेतकरी गव्हाकडे वळण्याची शक्यता होती. परंतु, गव्हाच्या पेरणीत घट झाली असून, यंदा 60,684 हेक्टर क्षेत्रापैकी केवळ 26,082 हेक्टरवर म्हणजेच 43 टक्के पेरणी झाली आहे.

अन्य पिकांचे उत्पादन स्थिती
ज्वारीनंतर मका व हरभऱ्याची पेरणीही समाधानकारक आहे. मकाची पेरणी अंदाजे 65,563 हेक्टरवर अपेक्षित होती, मात्र 92 टक्क्यांवर पोहोचली आहे. हरभऱ्याचेही 89 टक्के क्षेत्रावर लागवड झाली आहे. तेलबिया मात्र मागील काही वर्षांपासून दुर्लक्षित राहत असल्याचे कृषी विभागाच्या अहवालावरून दिसून येते.

मान्सूनचा परिणाम रब्बी पिकांवर
ऑक्टोबर महिन्यात झालेल्या पावसामुळे खरिपाच्या पिकांचे मोठे नुकसान झाले. मात्र सरासरीपेक्षा अधिक झालेल्या पर्जन्यमानामुळे रब्बी हंगामासाठी अनुकूल स्थिती निर्माण झाली आहे. यंदा जिल्ह्यात रब्बी हंगामासाठी 2.5 लाख हेक्टर क्षेत्र उपलब्ध आहे, यापैकी 1.89 लाख हेक्टरवर पेरणी पूर्ण झाल्याचा अंदाज कृषी विभागाने वर्तवला आहे.

सिंचनासाठी जलसाठ्यांची उपलब्धता
जळगाव जिल्ह्यातील प्रकल्पांमध्ये सरासरी 91 टक्के जलसाठा उपलब्ध आहे. गिरणा प्रकल्पातून सिंचनासाठी तीन आवर्तन तर बिगरसिंचनासाठी पाच आवर्तन सोडण्यात येणार आहे. यामुळे रब्बी पिकांना सिंचनाचा लाभ होईल तसेच पिकांची गुणवत्ता सुधारण्यास मदत होईल.

तेलबिया उत्पादनाकडे दुर्लक्ष
रब्बी हंगामात तेलबिया पिकांसाठी शेतकऱ्यांचा कल कमी झाला आहे. विशेषतः भूईमूग आणि करडईसारखी तेलबिया पिके वन्यप्राण्यांच्या दहशतीमुळे तसेच हमीभाव नसल्याने कमी पेरली जात आहेत. परिणामी, ज्वारी व मकाच्या उत्पादनाला अधिक प्राधान्य दिले जात आहे.

तालुका पातळीवरील पेरणीचे चित्र
चाळीसगाव तालुक्यात सर्वाधिक 162 टक्के पेरणी झाली असून यावल (91%), जळगाव (89%), पारोळा (84%), रावेर (83%), आणि अमळनेर (82%) या तालुक्यांनी पुढाकार घेतला आहे. चोपडा तालुक्यात मात्र केवळ 58 टक्के पेरणी झाली आहे.

शेतकऱ्यांचा बदलता दृष्टिकोन
शेतकऱ्यांना मिळणाऱ्या हमीभावाच्या दराने व वाढत्या बाजारभावाने ज्वारी, मका, हरभऱ्यासारख्या पिकांकडे झुकत असल्याचे स्पष्ट होते. गेल्या काही वर्षांपासून तेलबिया पिकांचा प्रतिसाद घटल्याने यासाठी ठोस धोरणाची गरज असल्याचे मत तज्ज्ञांनी व्यक्त केले आहे.कुरबान तडवी, जिल्हा कृषी अधीक्षक जळगाव यांनी माहिती देतांना सांगितले

जळगाव -राज्य सरकारच्या विविध कल्याणकारी योजनांचा लाभ घेण्यासाठी शिधापत्रिकेवरील सदस्यांची माहिती अद्ययावत करणे बंधनकारक करण्यात आले आहे. यासाठी शिधापत्रिकांना आधार कार्डशी जोडणी व ई-केवायसी प्रक्रिया अनिवार्य केली गेली आहे. यामुळे बनावट शिधापत्रिकांना आळा बसणार असून लाभार्थींना योजनांचा लाभ अधिक सुलभ होणार आहे, अशी माहिती जिल्हा पुरवठा अधिकारी रूपेश बिजेवार यांनी दिली.

जिल्ह्यात 100% शिधापत्रिका आधारशी जोडल्या

जिल्ह्यातील 6 लाख 61 हजार 708 शिधापत्रिकांतील किमान एका सदस्याची आधार जोडणी पूर्ण करण्यात आली आहे. जिल्हा पुरवठा विभागाच्या आकडेवारीनुसार, सुमारे 27 लाख 84 हजार 710 लाभार्थ्यांपैकी 19 लाख 43 हजार 781 सदस्यांचे ई-केवायसी पूर्ण झाले आहे. यामुळे एकूण कामगिरी 69.80% इतकी झाली आहे. उर्वरित 10 लाख 30 हजार 530 सदस्यांचे ई-केवायसी अद्याप प्रलंबित आहे.

94.65% शिधापत्रिकांची जोडणी बोदवड तालुक्यात बोदवड तालुका आधार जोडणीमध्ये आघाडीवर असून 94.65% शिधापत्रिका अद्ययावत करण्यात आल्या आहेत. त्यानंतर मुक्ताईनगर (94.28%), जामनेर (93%), आणि रावेर-यावल (92.66%) यांचा क्रमांक लागतो. मात्र, चोपडा तालुका 76.98% जोडणीसह पिछाडीवर आहे.

ई-केवायसी प्रक्रिया: बनावट शिधापत्रिकांना आळा

ई-केवायसी प्रक्रियेत प्रत्येक शिधापत्रिकाधारकाचा आधार क्रमांक, हाताचे बोटांचे ठसे आणि इतर वैयक्तिक माहिती नोंदविली जाते. ही प्रक्रिया संबंधित रेशन दुकानांवरूनच पार पडते. यामुळे बनावट शिधापत्रिकाधारकांना रोखणे शक्य झाले आहे.

42.30% शिधापत्रिकांवरील सर्व सदस्यांची मोबाईल क्रमांक जुळणी जिल्ह्यातील 42.30% शिधापत्रिकांवरील सर्व सदस्यांचे मोबाईल क्रमांक अद्ययावत करण्यात आले आहेत. मात्र, उर्वरित प्रकरणांमध्ये किमान एका सदस्याची मोबाईल क्रमांकाची नोंदणी पूर्ण झाली आहे.

आधार जोडणी अनिवार्य का?

राज्य सरकारच्या महात्मा फुले जनआरोग्य योजना, आयुष्मान भारत योजना यांसारख्या लाभार्थी योजनांसाठी शिधापत्रिकेवरील सदस्यांची माहिती अचूक असणे आवश्यक आहे. ई-केवायसी प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतरच लाभार्थ्यांना या योजनांचा लाभ मिळतो.

जिल्हाधिकारी आयुष प्रसाद यांच्या मते, “शिधापत्रिकाधारकांनी आपली आणि कुटुंबीयांची ई-केवायसी प्रक्रिया त्वरित पूर्ण करावी. त्याशिवाय महत्त्वाच्या योजनांचा लाभ मिळणे कठीण होईल.”

ग्राहकांना केलेले आवाहन

जिल्हा पुरवठा अधिकारी संजय गायकवाड यांनी ग्राहकांना आवाहन केले आहे की, संबंधित रेशन दुकानांमध्ये जाऊन आपले आधार क्रमांक व हातांचे बोटांचे ठसे अद्ययावत करावेत. ही प्रक्रिया पूर्ण न केल्यास लाभार्थ्यांना योजनांचा लाभ घेणे कठीण होईल.

सरकारचे उद्दिष्ट: 100% ई-केवायसी

सरकारने 100% ई-केवायसीचे उद्दिष्ट ठेवले आहे. यासाठी जिल्ह्यातील पुरवठा विभाग वेगाने काम करत असून अद्ययावत माहिती संकलित केली जात आहे. शिधापत्रिकांना आधार जोडणी व ई-केवायसी प्रक्रियेच्या अंमलबजावणीमुळे लाभार्थ्यांना सरकारी योजनांचा लाभ अधिक सुलभ होणार आहे. या प्रक्रियेत नागरिकांचा सहभाग महत्त्वाचा असून, अद्याप ई-केवायसी न झालेल्यांनी त्वरित ती पूर्ण करावी, असे आवाहन प्रशासनाकडून करण्यात आले आहे.

ऐनपूर – ता रावेर येथील सरदार वल्लभभाई पटेल कला व विज्ञान महाविद्यालयात सेंट्रल बँक ऑफ इंडियाच्या अधिकारी कु. पूर्णिमा मोरे यांनी “आर्थिक सुबत्ता आणि बँकेच्या विविध योजना” या विषयावर मार्गदर्शन केले. या व्याख्यानामध्ये त्यांनी शेतकरी कर्ज, वाहन कर्ज, गृहकर्ज आणि आर्थिक योजनांचे महत्त्व याबाबत सविस्तर माहिती दिली. विद्यार्थ्यांसोबतच महाविद्यालयातील प्राध्यापकांनीही या व्याख्यानाचा लाभ घेतला.
प्राचार्यांचे मार्गदर्शन
या कार्यक्रमाचे अध्यक्षस्थान महाविद्यालयाचे प्राचार्य डॉ. जे. बी. अंजने यांनी भूषवले. त्यांनी आपल्या भाषणात विद्यार्थ्यांनी आर्थिक साक्षरतेकडे लक्ष देणे किती आवश्यक आहे, यावर भर दिला. आजच्या काळात फक्त शिक्षण असून चालत नाही तर आर्थिक नियोजनाचीही जाण असायला हवी, असे त्यांनी नमूद केले.
कु. पूर्णिमा मोरे यांचे मार्गदर्शन
सेंट्रल बँक ऑफ इंडियाच्या अधिकारी कु. पूर्णिमा मोरे यांनी बँकेच्या विविध योजना समजावून सांगितल्या. त्यांनी शेतकरी कर्ज योजनांमधील फायदे, व्याजदर, कर्ज प्रक्रिया, तसेच गृहकर्ज आणि वाहन कर्जाचे प्रकार स्पष्ट केले. आर्थिक साक्षरता हे सध्या प्रत्येकासाठी अत्यावश्यक असल्याचे त्यांनी सांगितले. विद्यार्थ्यांनी केवळ शिक्षणापुरते मर्यादित न राहता, विविध आर्थिक साधने कशी वापरायची याची माहिती घेणे गरजेचे असल्याचे त्यांनी अधोरेखित केले.
कार्यक्रमाच्या यशस्वी आयोजनासाठी प्रा. एस. बी. महाजन, डॉ. एस. बी. पाटील, उपप्राचार्य डॉ. एस. एन. वैष्णव, डॉ. पी. आर. महाजन, डॉ. डी. बी. पाटील, डॉ. जे. पी. नेहेते, डॉ. एम. के. सोनवणे यांनी विशेष परिश्रम घेतले. सेंट्रल बँकेचे अधिकारी किरण सपकाळे आणि प्रा. हेमंत बाविस्कर यांचेही योगदान उल्लेखनीय होते.
विद्यार्थ्यांचा सहभाग आणि उत्साह
महाविद्यालयातील विद्यार्थ्यांनी या व्याख्यानाला मोठ्या संख्येने उपस्थिती लावून सकारात्मक प्रतिसाद दिला. आर्थिक योजना आणि त्यांचा प्रत्यक्ष जीवनात कसा फायदा होऊ शकतो, याबाबत विचारलेल्या प्रश्नांना कु. मोरे यांनी समर्पक उत्तरे दिली.
आर्थिक साक्षरतेचे महत्त्व
आजच्या आधुनिक युगात आर्थिक सुबत्ता ही प्रत्येक व्यक्तीच्या जीवनाचा एक महत्त्वाचा भाग ठरली आहे. बँकिंग व्यवस्थेतील साधनांचा योग्य उपयोग करून जीवनात आर्थिक स्थैर्य निर्माण करणे शक्य आहे. या प्रकारच्या व्याख्यानांमुळे विद्यार्थ्यांच्या आर्थिक जाणीवेचा विकास होतो.
या कार्यक्रमामुळे विद्यार्थ्यांमध्ये आर्थिक नियोजनाबाबत अधिक माहिती मिळाल्याचे आणि त्यांना भविष्यासाठी प्रेरणा मिळाल्याचे दिसून आले. अशा प्रकारचे उपक्रम सातत्याने घेण्यात यावेत, अशी विद्यार्थ्यांची मागणी होती.

ऐनपूर – ता रावेर येथील सरदार वल्लभभाई पटेल कला व विज्ञान महाविद्यालयात कवयित्री बहिणाबाई चौधरी यांची पुण्यतिथी व लेवा गणबोली दिन मोठ्या उत्साहात साजरा करण्यात आला. कार्यक्रमाचे आयोजन प्राचार्य डॉ. जे. बी. अंजने यांच्या मार्गदर्शनाखाली करण्यात आले होते. या विशेष दिनानिमित्त आयोजित कार्यक्रमाचे अध्यक्षपद उपप्राचार्य डॉ. एस. एन. वैष्णव यांनी भूषविले. प्रमुख वक्ते म्हणून डॉ. एस. ए. पाटील व डॉ. पी. आर. महाजन उपस्थित होते.

कार्यक्रमाची सुरुवात कवयित्री बहिणाबाई चौधरी यांच्या प्रतिमेचे पूजन व दीपप्रज्वलन करून करण्यात आली. बहिणाबाई यांच्या साहित्य व जीवनकार्याचा गौरव करण्याच्या उद्देशाने आयोजित या कार्यक्रमाला विद्यार्थी व प्राध्यापक वर्गाने मोठ्या संख्येने हजेरी लावली.

कवयित्री बहिणाबाईंच्या काव्यसंपदेला उजाळा

डॉ. एस. ए. पाटील यांनी या प्रसंगी कवयित्री बहिणाबाई चौधरी यांच्या काव्यसंग्रहाचा आढावा घेतला. त्यांनी बहिणाबाईंच्या रचना कशा जीवनानुभवांवर आधारित असून, त्यातून ग्रामीण जीवनाचे यथार्थ दर्शन घडते, हे विषद केले. “बहिणाबाईंच्या कवितांमध्ये साध्या व सोप्या भाषेतून जीवनाचे तत्वज्ञान व्यक्त झाले आहे. त्यांच्या रचना आपल्याला जीवनाचा अर्थ समजावून देतात,” असे डॉ. पाटील यांनी सांगितले.

जीवनपटाचे प्रभावी विवेचन

डॉ. पी. आर. महाजन यांनी बहिणाबाई चौधरी यांच्या जीवनाचा प्रवास उलगडला. त्यांनी बहिणाबाईंच्या आयुष्यातील संघर्ष, साधेपणा आणि सर्जनशीलता यावर सखोल भाष्य केले. “बहिणाबाईंच्या काव्यनिर्मितीतून त्यांची मानसिक आणि भावनिक ताकद दिसून येते. ग्रामीण भागातील लोकजीवन, निसर्ग आणि संस्कृतीचे प्रतिबिंब त्यांच्या कवितांमध्ये स्पष्ट होते,” असे त्यांनी नमूद केले.

अध्यक्षीय भाषणातील प्रेरणादायी विचार

कार्यक्रमाच्या अध्यक्षीय भाषणात उपप्राचार्य डॉ. एस. एन. वैष्णव यांनी बहिणाबाईंच्या लेखनातून जीवनाचा सार कसा व्यक्त होतो, हे उलगडले. “त्यांचे साहित्य हे केवळ काव्य नसून, ते जीवनाचे मार्गदर्शन करणारे आहे. त्यांच्या साध्या भाषेतून व्यक्त झालेले विचार आजच्या तरुण पिढीला नवी दिशा देऊ शकतात,” असे वैष्णव म्हणाले.

कार्यक्रमाचे यशस्वी आयोजन

कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन प्रा. हेमंत बाविस्कर यांनी अत्यंत कौशल्याने केले. आभार प्रदर्शन डॉ. एस. एस. साळुंखे यांनी केले. या कार्यक्रमाच्या यशस्वीतेसाठी प्रा. व्ही. एच. पाटील, डॉ. पी. आर. गवळी, प्रा. प्रदीप तायडे, प्रा. अक्षय महाजन, श्री. गोपाल पाटील, आणि श्रेयस पाटील यांनी विशेष मेहनत घेतली.

लेवा गणबोली दिनाचे महत्त्व

या प्रसंगी लेवा गणबोली दिनाचेही महत्त्व अधोरेखित करण्यात आले. या अनोख्या उपक्रमामुळे स्थानिक बोलीभाषांचे जतन आणि संवर्धन करण्याचा महत्त्वपूर्ण संदेश देण्यात आला. बहिणाबाई चौधरी यांच्या रचनांमध्ये या बोलीभाषेचा समृद्ध वारसा जाणवतो, यावरही कार्यक्रमात चर्चा झाली.

विद्यार्थ्यांना मिळाले प्रेरणादायी विचार

कार्यक्रमातून विद्यार्थ्यांना बहिणाबाई चौधरी यांचे साहित्य व जीवन यांचा प्रेरणादायी धडा मिळाला. त्यांच्या साधेपणातून उभ्या राहिलेल्या साहित्याने प्रत्येकाला जीवनाचा अर्थ समजावून दिला.

कवयित्री बहिणाबाई चौधरी यांचे साहित्य व जीवनकार्य केवळ साहित्यविश्वापुरते मर्यादित नसून, ते मानवी जीवनाला नवी दृष्टी देणारे आहे. या कार्यक्रमाने बहिणाबाईंच्या रचनांचे महत्त्व अधोरेखित करत, साहित्यप्रेमी व तरुण पिढीला नवी प्रेरणा दिली.

जळगाव – जळगाव जिल्ह्यातील शेतकरी आत्महत्या रोखण्यासाठी स्थापन केलेल्या जिल्हास्तरीय समितीच्या नुकत्याच झालेल्या बैठकीत शेतकरी आत्महत्याग्रस्त कुटुंबांकडून सादर झालेल्या एकूण नऊ मदत प्रस्तावांवर चर्चा करण्यात आली. यापैकी पाच प्रस्तावांना मंजुरी देण्यात आली असून, दोन प्रस्ताव अपात्र ठरवण्यात आले आहेत. उर्वरित दोन प्रस्ताव अधिक चौकशीसाठी तालुकास्तरीय समितीकडे पाठवले गेले आहेत, अशी माहिती जिल्हा प्रशासनाने दिली आहे.

जिल्हाधिकारी कार्यालयातील सभागृहात पार पडलेल्या या बैठकीचे अध्यक्षस्थान जिल्हाधिकारी आयुष प्रसाद यांनी भूषवले. या बैठकीत आत्महत्याग्रस्त शेतकरी कुटुंबीयांच्या आर्थिक मदतीसाठी सादर झालेल्या प्रस्तावांवर सखोल चर्चा करण्यात आली. शेतकऱ्यांच्या समस्यांवर

उपाययोजना करण्याच्या दृष्टीने या प्रस्तावांना तातडीने मंजुरी देण्यात आल्याचे प्रशासनाने सांगितले.

पाच प्रस्तावांना मान्यता

जळगाव जिल्ह्यातील दापोरा येथील दशरथ भीमराव तांदळे, भादली खुर्द (ता. जळगाव) येथील रविंद्र कौतिक पाटील, विटनेर येथील ज्ञानेश्वर पुंडलिक पाकळे, लासूर (ता. चोपडा) येथील शोएब युसूफ खान पठाण आणि पिंप्री बुद्रुक (ता. एरंडोल) येथील संजय ओंकार पाटील यांच्या कुटुंबांनी सादर केलेल्या प्रस्तावांना समितीने मंजुरी दिली आहे. संबंधित कुटुंबांनी आवश्यक कागदपत्रांची पूर्तता केल्यानंतर हे प्रस्ताव मान्य करण्यात आले.

दोन प्रस्ताव अपात्र

सादर करण्यात आलेल्या नऊ प्रस्तावांपैकी दोन प्रस्ताव अपात्र ठरवले गेले आहेत. कागदपत्रांत त्रुटी किंवा आवश्यक निकष पूर्ण न केल्यामुळे हे प्रस्ताव नामंजूर करण्यात आले.

दोन प्रस्ताव फेरचौकशीसाठी पाठवले

याशिवाय, दोन प्रस्तावांबाबत काही मुद्दे स्पष्ट होणे गरजेचे असल्यामुळे हे प्रस्ताव अधिक चौकशीसाठी तालुकास्तरीय समितीकडे पाठवण्यात आले आहेत. तपासणी पूर्ण झाल्यानंतर पुढील बैठकित यावर अंतिम निर्णय घेण्यात येईल.

महत्त्वाची उपस्थिती

या बैठकीस जिल्हा पोलीस अधीक्षकांचे प्रतिनिधी, जिल्हा कृषी अधीक्षक कुरबान तडवी, जिल्हास्तरीय शेतकरी आत्महत्या समितीचे सदस्य तसेच इतर संबंधित विभागांचे अधिकारी उपस्थित होते. बैठकीत जळगाव जिल्ह्यातील शेतकरी आत्महत्यांची कारणे, त्यावरील उपाययोजना आणि मदत यंत्रणांची कार्यक्षमता यावरही चर्चा करण्यात आली.

आधार आणि दिलासा देण्याचा प्रयत्न

जळगाव जिल्ह्यात शेतकरी आत्महत्या रोखण्यासाठी विविध पातळीवर प्रयत्न सुरू असून, आत्महत्याग्रस्त कुटुंबांना आर्थिक मदतीसह मानसिक आधार मिळवून देण्यासाठी जिल्हा प्रशासन कटिबद्ध आहे. यासाठी अशा बैठका नियमित घेतल्या जातील, असे जिल्हाधिकारी आयुष प्रसाद यांनी स्पष्ट केले.