पाचोरा – पाचोरा तालुका सहकारी शिक्षण संस्था संचलित सु.भा. पाटील प्राथमिक विद्यामंदिर, पाचोरा येथे रविवार दि. ८ सप्टेंबर रोजी “विद्यार्थी गुणगौरव व शैक्षणिक साहित्य वाटप” हा भव्य समारंभ उत्साहपूर्ण वातावरणात संपन्न झाला. शिक्षण संस्थेच्या गौरवशाली परंपरेला अनुसरून या कार्यक्रमात विद्यार्थ्यांचा सन्मान करण्यात आला तसेच शैक्षणिक साहित्याचे दान देत समाजातील दातृत्व जपले गेले. या समारंभाच्या अध्यक्षस्थानी आमदार तथा पाचोरा तालुका सहकारी शिक्षण संस्थेचे अध्यक्ष भाऊसो. दिलीप ओंकार वाघ हे होते. त्यांनी आपल्या मनोगतामध्ये विद्यार्थ्यांना कष्ट, शिस्त व ज्ञानाची कास धरून प्रगतीचा मार्ग स्वीकारण्याचे प्रेरणादायी विचार व्यक्त केले. बक्षीस वितरण व शैक्षणिक साहित्य वाटप या कार्यक्रमाचा शुभारंभ संस्थेचे चेअरमन नानासो. संजय वाघ, व्हाईस चेअरमन नानासो. व्ही.टी. जोशी व शालेय समिती चेअरमन बापूसो. जगदीश सोनार या मान्यवरांच्या हस्ते झाला. कार्यक्रमाच्या सुरुवातीस उपस्थित मान्यवरांच्या हस्ते प्रतिमापूजन करून शिक्षणसेवेच्या परंपरेला अभिवादन करण्यात आले. त्यानंतर “आयटीएस” व “एक्सलंट ऑलिंपियाड” या स्पर्धेत उत्कृष्ट यश मिळवणाऱ्या विद्यार्थ्यांचा विशेष सत्कार करण्यात आला. गुणवंत विद्यार्थ्यांना मान्यवरांच्या हस्ते ट्रॉफी देऊन गौरवण्यात आले. या गौरवाने विद्यार्थ्यांच्या चेहऱ्यावर आनंद व आत्मविश्वास दाटून आला. शाळेतील आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल व गरजवंत विद्यार्थ्यांचा विचार करून त्यांना शालेय गणवेश, दप्तर, वह्या आदी आवश्यक साहित्याचे वाटप करण्यात आले. या दानशूर उपक्रमासाठी जय किरण प्रभाजी पतसंस्था, उषाताई अहिरे व नितीन तायडे यांनी योगदान दिले. त्यांच्या या उदात्त दातृत्वामुळे अनेक गरजू विद्यार्थ्यांना शैक्षणिक प्रवास सुलभ होणार असून त्यांना प्रगतीसाठी प्रोत्साहन मिळाले. समारंभात संस्थेचे ज्येष्ठ संचालक बाबासो. विनय जकातदार तसेच कार्यक्रमाचे मान्यवर अध्यक्ष यांनी विद्यार्थ्यांना मार्गदर्शन केले. त्यांनी विद्यार्थ्यांना नियमित अभ्यासासोबत चारित्र्यनिर्मिती, शिस्त व सामाजिक जाणिवा विकसित करण्याचा संदेश दिला. यावेळी शालेय समितीचे चेअरमन बापूसो. जगदीश सोनार यांचा वाढदिवसही आनंदाने साजरा करण्यात आला. आमदार भाऊसो. दिलीप वाघ यांच्या हस्ते त्यांचा विशेष सन्मान करून शुभेच्छा दिल्या गेल्या. सर्व मान्यवरांनी त्यांना अभिष्टचिंतन केले व पुढील आयुष्यासाठी मंगलकामना व्यक्त केल्या. कार्यक्रमास संस्थेचे संचालक अण्णासो. दगाजीराव वाघ, बाबासो. विनय जकातदार, दादासो. खलीलदादा देशमुख, आबासो. भागवत महालपुरे सर, दादासो. विजय देशपांडे, आप्पासो. सतीश चौधरी, दादासो. योगेश पाटील, दादासो. अर्जुनदास पंजाबी, आबासो. अरुण पाटील सर, दादासो. सिताराम पाटील सर, जिभाऊसो. एस.डी. पाटील सर तसेच ज्येष्ठ शिक्षिका लक्ष्माबाई सोनवणे मॅडम यांच्यासह अनेक मान्यवर उपस्थित होते. त्यांच्या उपस्थितीने कार्यक्रमाला शोभा प्राप्त झाली. कार्यक्रमाचे प्रास्ताविक मनोज पवार सर यांनी प्रभावीपणे केले. सूत्रसंचालन वर्षा पाटील मॅडम यांनी उत्साही शैलीत पार पाडले तर आभार प्रदर्शन दीपक पाटील सर यांनी मान्यवर, दातृत्व करणारे व्यक्ती व उपस्थितांचे आभार मानून केले. समारंभाच्या यशस्वीतेसाठी शाळेतील सर्व शिक्षक व शिक्षकेतर कर्मचारी वर्गाने एकदिलाने परिश्रम घेतले. त्यांच्या या सहकार्यामुळे कार्यक्रम सुरळीत व भव्यदिव्य पार पडला. एकूणच, “विद्यार्थी गुणगौरव व शैक्षणिक साहित्य वाटप” हा उपक्रम विद्यार्थ्यांच्या मनात नवीन उमेद व आत्मविश्वास जागवणारा ठरला. या कार्यक्रमातून शैक्षणिक गुणवंतांचा सन्मान, गरजूंचा आधार व समाजातील दातृत्वाची परंपरा या तिन्ही गोष्टींचे दर्शन घडले. त्यामुळे हा सोहळा संस्थेच्या शैक्षणिक कार्यातील आणखी एक सुवर्णक्षण ठरला.
जळगाव – आजच्या डिजिटल युगात कृत्रिम बुद्धिमत्ता म्हणजेच आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) हे एक महत्त्वाचे साधन बनले असून पत्रकारितेच्या क्षेत्रातही त्याचे महत्त्व दिवसेंदिवस वाढत आहे. हाच विचार लक्षात घेऊन महाराष्ट्र नॉलेज कॉर्पोरेशन लिमिटेड अर्थात एम.के.सी.एल. तर्फे दिनांक ४ सप्टेंबर रोजी जिल्हा परिषदेच्या सभागृहात दुपारी ४ वाजता जळगाव जिल्हा पत्रकार संघासाठी विशेष एआय प्रशिक्षण कार्यशाळेचे आयोजन करण्यात आले. या कार्यशाळेचा उद्देश पत्रकारांना त्यांच्या दैनंदिन कार्यालयीन कामकाजात तसेच वृत्तलेखन, माहिती संकलन, दस्तऐवजीकरण, माहिती शोध यांसारख्या महत्त्वाच्या टप्प्यांमध्ये एआय साधनांचा अधिक प्रभावी वापर कसा करता येईल याबाबत मार्गदर्शन करणे हा होता. या कार्यशाळेला नवनियुक्त जिल्हा माहिती अधिकारी डॉ. रवींद्र ठाकूर, जिल्हा पत्रकार संघाचे विश्वस्त विजयबापू पाटील, कार्यवाहक अशोकआप्पा भाटिया, प्रा. राजेंद्र देशमुख सर, जिल्हा महानगर अध्यक्ष विवेक खडके, ग्रामीण जिल्हाध्यक्ष तथा पारोळा भूषणचे संपादक भिका चौधरी, एम.के.सी.एल. जिल्हा समन्वयक उमाकांत बडगुजर, वरिष्ठ पत्रकार राजेंद्र चव्हाण आदी मान्यवर उपस्थित होते. या सर्व मान्यवरांच्या उपस्थितीमुळे कार्यक्रमाला एक वेगळेच महत्व प्राप्त झाले. कार्यशाळेच्या प्रमुख मार्गदर्शक म्हणून एम.के.सी.एल. चे विभागीय व्यवस्थापक (पुणे व उत्तर महाराष्ट्र विभाग) विनायक कदम यांनी उपस्थित पत्रकारांशी संवाद साधला. त्यांनी आपल्या सादरीकरणात एआय तंत्रज्ञानाची मूलभूत माहिती देत त्याचे पत्रकारितेतील उपयोग स्पष्ट केले. बातमी लेखनासाठी आवश्यक तथ्य शोधणे, मोठ्या दस्तऐवजांमधून महत्त्वाची माहिती मिळवणे, आकडेवारीचे विश्लेषण करणे, छायाचित्रे व व्हिडिओज तपासणे, भाषांतर आणि प्रूफरीडिंगसाठी एआयचा कसा उपयोग करता येतो याचे त्यांनी थेट प्रात्यक्षिक दाखवून दिले. तसेच जगभरातील नामांकित वृत्तसंस्था एआयचा वापर करून आपली कामे अधिक परिणामकारक पद्धतीने कशी करत आहेत याची उदाहरणेही त्यांनी दिली. पत्रकारांसाठी या प्रकारचे प्रशिक्षण हे एक नाविन्यपूर्ण पाऊल असल्याचे सर्व मान्यवरांनी व्यक्त केले. जिल्हा पत्रकार संघाच्या वतीने उपस्थित मान्यवरांनी एम.के.सी.एल.च्या या उपक्रमाचे कौतुक करताना, “पत्रकारांच्या कामकाजाला आधुनिक तंत्रज्ञानाची जोड मिळाल्यास त्यांच्या कामात वेग, अचूकता आणि विश्वासार्हता वाढेल. त्यातून वाचकांपर्यंत दर्जेदार आणि विश्वासार्ह माहिती पोहोचेल,” असे मत नोंदवले. कार्यशाळेत सहभागी झालेल्या पत्रकारांनीही आपले अनुभव मांडताना एआयविषयी आधी थोडा संभ्रम असला तरी प्रत्यक्ष प्रात्यक्षिक पाहिल्यानंतर त्यांना हे तंत्रज्ञान किती उपयुक्त ठरू शकते याची जाणीव झाली. अनेकांनी आपल्या भविष्यातील कामकाजात एआय साधनांचा वापर करण्याचा निर्धार व्यक्त केला. “एआय हे आमच्या कामाला पर्याय नाही, तर ते आमचे सहकारी साधन ठरेल आणि पत्रकारितेतील सर्जनशीलता व तपास कौशल्य अधिक बळकट करेल,” असे उपस्थितांनी सांगितले. या कार्यशाळेच्या यशस्वी आयोजनाबद्दल जिल्हा माहिती अधिकारी डॉ. रवींद्र ठाकूर यांनीही समाधान व्यक्त केले. त्यांनी सांगितले की, “आजचा काळ तंत्रज्ञानाचा आहे. पत्रकारिता हा लोकशाहीचा चौथा स्तंभ असून समाजाला योग्य माहिती पोहोचवण्याचे काम पत्रकार करतात. अशा परिस्थितीत त्यांच्या हातात आधुनिक साधने असणे अत्यावश्यक आहे. एआयमुळे त्यांचे काम अधिक सोपे, जलद आणि विश्वसनीय होणार आहे.” जिल्हा पत्रकार संघाचे विश्वस्त विजयबापू पाटील यांनी या उपक्रमाचे स्वागत करताना एम.के.सी.एल.चे आभार मानले. कार्यवाहक अशोकआप्पा भाटिया यांनी पत्रकारांनी या संधीचा योग्य उपयोग करून आपली क्षमता वाढवावी असे आवाहन केले. प्रा. राजेंद्र देशमुख यांनी एआयमुळे पत्रकारितेतील गुणवत्ता वृद्धिंगत होईल असे सांगितले. महानगर अध्यक्ष विवेक खडके यांनी या कार्यशाळेमुळे ग्रामीण भागातील पत्रकारांनाही डिजिटल जगात नवी दिशा मिळेल, असे मत व्यक्त केले. ग्रामीण जिल्हाध्यक्ष भिका चौधरी यांनी विशेषतः पारोळा व आसपासच्या ग्रामीण पत्रकारांच्या वतीने कार्यशाळेचे मनःपूर्वक अभिनंदन केले. कार्यशाळेच्या शेवटी प्रशिक्षणात सहभागी सर्व पत्रकारांना प्रमाणपत्र प्रदान करण्यात आले. प्रमाणपत्र वितरणाच्या वेळी जिल्हा माहिती अधिकारी डॉ. रवींद्र ठाकूर, विजयबापू पाटील, अशोकआप्पा भाटिया, प्रा. राजेंद्र देशमुख, विवेक खडके, विनायक कदम, उमाकांत बडगुजर आदी मान्यवर उपस्थित होते. प्रमाणपत्र मिळाल्याने पत्रकारांच्या चेहऱ्यावर समाधान दिसून येत होते. या उपक्रमाच्या माध्यमातून जळगाव जिल्ह्यातील पत्रकार संघाला एआय तंत्रज्ञानाची ओळख मिळाली असून पुढील काळात या प्रशिक्षणाचे प्रत्यक्ष परिणाम पत्रकारितेच्या कामकाजात दिसतील, अशी खात्री आयोजकांनी व्यक्त केली. कार्यशाळेच्या यशस्वीतेमुळे जिल्हा पत्रकार संघाने एम.के.सी.एल.च्या या नव्या आणि नाविन्यपूर्ण पावलाचे मनःपूर्वक अभिनंदन केले. जळगाव जिल्ह्यातील पत्रकारिता आता अधिक आधुनिक तंत्रज्ञानासोबत जोडली जात असून यामुळे पत्रकार संघाचे कार्य अधिक परिणामकारक होईल, असा विश्वास व्यक्त करण्यात आला. या कार्यशाळेने पत्रकारितेला एक नवा आयाम दिला असून समाजहितासाठी काम करणाऱ्या पत्रकारांच्या हातात एआय हे एक नवे सक्षम साधन म्हणून रुजले आहे.
मेष – नवी संधी प्राप्त होईल. कामकाजात उत्साह राहील. मित्रांचा सहकार्य लाभेल. खर्चावर नियंत्रण आवश्यक. शुभ अंक – १ │ शुभ रंग – लाल
वृषभ – घरगुती वातावरण आनंदी राहील. आर्थिक लाभाची शक्यता आहे. आरोग्य सुधारेल. नातेवाईकांशी संवाद वाढेल. शुभ अंक – ६ │ शुभ रंग – हिरवा
मिथुन – प्रवासाचा योग लाभदायी ठरेल. नवीन ओळखी उपयोगी ठरतील. कामकाजात प्रगती होईल. परिश्रमाचे फळ मिळेल. शुभ अंक – ५ │ शुभ रंग – पिवळा
कर्क – वरिष्ठांचा आधार लाभेल. मानसिक शांती राहील. अडकलेली कामे मार्गी लागतील. घरात ऐक्य वाढेल. शुभ अंक – २ │ शुभ रंग – पांढरा
सिंह – आत्मविश्वास वाढेल. समाजात मान-सन्मान मिळेल. महत्त्वाचे निर्णय घेण्यासाठी अनुकूल वेळ आहे. कौटुंबिक आधार मिळेल. शुभ अंक – ९ │ शुभ रंग – केशरी
कन्या – आरोग्याकडे लक्ष द्या. नोकरीत स्थैर्य राहील. खर्चाचे नियोजन करणे आवश्यक आहे. संयमाने काम करावे. शुभ अंक – ४ │ शुभ रंग – राखाडी
तुळ – आर्थिक बाबतीत लाभ होईल. प्रवास आनंददायी ठरेल. मित्र-नातेवाईकांचा सहकार्य लाभेल. मन प्रसन्न राहील. शुभ अंक – ७ │ शुभ रंग – निळा
वृश्चिक – गुंतवणुकीतून लाभ संभवतो. कामकाजात यश मिळेल. संबंधांमध्ये विश्वास वाढेल. घरगुती वातावरण सुखद राहील. शुभ अंक – ८ │ शुभ रंग – काळा
धनु – नवे प्रकल्प हाती घेण्याची संधी मिळेल. समाजात प्रतिष्ठा वाढेल. आरोग्याची काळजी घ्यावी. अनावश्यक प्रवास टाळावा. शुभ अंक – ३ │ शुभ रंग – पिवळा
मकर – कुटुंबात आनंद राहील. कामकाजात गती येईल. आर्थिक बाबतीत उतार-चढाव संभवतो. संयम आवश्यक. शुभ अंक – ५ │ शुभ रंग – तपकिरी
कुंभ – विद्यार्थ्यांना व तरुणांना यश मिळेल. नवी योजना सुरू करता येईल. मित्रपरिवाराचा आधार लाभेल. आत्मविश्वास वाढेल. शुभ अंक – ६ │ शुभ रंग – आकाशी
मीन – धार्मिक वा सामाजिक कार्यात रस वाढेल. कामकाजातील जबाबदाऱ्या वाढतील. अनपेक्षित खर्च होण्याची शक्यता आहे. संयम बाळगा. शुभ अंक – ९ │ शुभ रंग – जांभळा
पाचोरा – महाराष्ट्रातील गणेशोत्सव केवळ धार्मिकतेचा नव्हे तर समाजजागृतीचा महोत्सव ठरत आहे. या परंपरेत पाचोरा-भडगाव परिसरातील गिरणा-तापी जनविकास पर्यावरण संस्था गेली दोन दशके सातत्याने समाजहिताचे संदेश देणारे उपक्रम राबवते आहे. यावर्षीही संस्थेतर्फे आकर्षक व विचारप्रवर्तक देखावे सादर करणाऱ्या गणेश मंडळांना ढाली प्रदान करून गौरविण्यात आले. यावेळी पर्यावरण रक्षण व संवर्धन, लोकसंख्या नियंत्रण, राष्ट्रीय एकात्मता, स्त्रीभ्रूण हत्या विरोध, देहदान व अवयवदान – हे विषय निवडण्यात संस्थेचा सामाजिक दृष्टिकोन स्पष्टपणे दिसून येतो. गणेशोत्सवातील रंगीबेरंगी दिवे, गजर आणि उत्साह यासोबतच जर समाजहिताचा ठसा उमटला तर त्याचे रूपांतर ‘संस्कार महोत्सवा’त होते. याच जाणिवेतून या स्पर्धात्मक आरासांचे आयोजन केले जाते. या विषयांवर आकर्षक व हृदयाला भिडणारे संदेश मंडपांतून नागरिकांपुढे आले. परीक्षक मंडळाने पाहणी करून समाजमनाला भिडणाऱ्या सादरीकरणांची निवड केली. त्या मंडळांना ढाली देऊन गौरविण्यात आले. छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या स्मरणार्थ पर्यावरण संवर्धनावरील प्रथम क्रमांकाची ढाल पांचाळेश्वर गणेश मित्र मंडळ, कोंडवाडी गल्ली आणि जयहिंद क्रीडा व लेझीम मंडळ, कृष्णापुरी यांनी पटकावली. लोकसंख्या नियंत्रणावरील पुरस्कार रंगारगल्ली सार्वजनिक गणेश मंडळ व जय मल्हार गणेश मंडळ, देशमुखवाडी यांनी जिंकला. राष्ट्रीय एकात्मतेवरील ढाल जय मल्हार गणेश मंडळ, देशमुखवाडी यांना बहाल झाली. स्त्रीभ्रूण हत्या विरोधातील सर्वोत्तम सादरीकरण श्री गणेश लक्ष्मी प्रतिष्ठान, गाडगेबाबा नगर यांनी केले. देहदान व अवयवदान या विषयावर पांचाळेश्वर मित्र मंडळ, कोंडवाडा गल्ली यांनी अव्वल स्थान पटकावले. लालबागचा राजा गणेश मंडळ, बालाजी मित्र मंडळ व बाहेरपुरा येथील श्री गणेश मित्र मंडळ यांनी अनुक्रमे दुसरे व तिसरे क्रमांक मिळवत समाजोपयोगी संदेश देण्यात मोलाचे योगदान दिले. या सोहळ्याचा केंद्रबिंदू म्हणजे माजी प्राचार्य डॉ. डी. एफ. पाटील यांचे कार्य. आज त्यांच्या समाजहिताच्या उपक्रमांना उभे राहून १९ वर्षे पूर्ण झाली. विशेष म्हणजे त्यांच्या आयुष्याचे ८१ वे वर्ष सुरू असूनही त्यांचा उत्साह आणि मार्गदर्शन पाहून तरुणाईसुद्धा दंग होते. शरीर थकले असले तरी मन अजूनही जाज्वल्य आहे. जीवनात असंख्य अडचणी, संघर्ष आणि चढउतार त्यांनी अनुभवले; परंतु प्रत्येक वेळेस ते वन मॅन आर्मीप्रमाणे लढले. समाजासाठी झटणाऱ्या या व्यक्तिमत्वाने गणेशोत्सवाला नवे रूप दिले. बक्षीस वितरण सोहळा अनेकांनी सुरू केला, पण सातत्य टिकवणारे मात्र फक्त डॉ. पाटील ठरले. त्यांच्या दृढ इच्छाशक्तीमुळे आज पाचोऱ्यातील गणेशोत्सव हा केवळ धार्मिक आनंदाचा उत्सव न राहता सामाजिक संदेश देणारा महोत्सव बनला आहे. या वेळी अध्यक्षस्थानी वृषाली गोकुळ चव्हाण (मुंबई) होत्या. आनंद नवगिरे यांनी प्रास्ताविक केले. व्ही. टी. जोशी, शीला पाटील, उज्वला महाजन, विद्या कोतकर, प्रा. डॉ. सुनिता मांडोळे, नयना कापुरे यांनी आपली मनोगते व्यक्त करताना मंडळांच्या कामाचे कौतुक केले. कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन उज्वला महाजन यांनी केले तर आभार वर्षा राठोड यांनी मानले. प्राचार्य डॉ. डी. एफ. पाटील, आर. पी. बागूल, अशोक महाजन, के. एन. शेख, डॉ. भरतकुमार प्रजापत, राजेश धनराळे, कैलास राठोड, दुर्गा मोरे, माला पंजाबी, दत्तात्रय बोरसे पाटील, एस. एच. कोतकर, डॉ. योगेश पाटील (पत्रकार), अनिल आबा येवले (पत्रकार), खंडू सोनवणे आदी मान्यवर उपस्थित होते. कार्यक्रम यशस्वी करण्यासाठी एकनाथ सदनरशीव, के. डी. पाटील, कैलास अहिरे, नाना महाजन, साथी आदी कार्यकर्त्यांनी परिश्रम घेतले. या उपक्रमामुळे पाचोरा-भडगाव तालुक्यात गणेशोत्सवाची ओळख बदलली आहे. एकीकडे धार्मिक भक्तिभाव आणि दुसरीकडे सामाजिक संदेश – या दोन्हींचा संगम या सोहळ्यात दिसतो. पर्यावरण रक्षण, स्त्रीभ्रूण हत्या विरोध, देहदान यांसारखे विषय जनमानसात पोहोचवून मंडळांनी आपल्या जबाबदारीची जाणीव दाखवली. गणेशोत्सवाचे पावित्र्य टिकवून ठेवत त्याला समाजहिताचा आधार देणारे कार्य गेल्या १९ वर्षांपासून सुरू आहे, ही बाब केवळ अभिमानास्पदच नव्हे तर आदर्शवत आहे. आजच्या पिढीने यापासून प्रेरणा घेणे आवश्यक आहे. गणेशोत्सव हा केवळ उत्सव नाही, तर तो समाजरचनेला दिशा देणारा उत्सव ठरू शकतो हे पाचोरा-भडगावातील उपक्रमाने दाखवून दिले आहे. डॉ. डी. एफ. पाटील यांचे मार्गदर्शन, कार्यकर्त्यांची मेहनत, मंडळांचा उत्साह आणि समाजाचा प्रतिसाद – या चौघांचा संगम होत असल्याने हा सोहळा खऱ्या अर्थाने “समाजजागृतीचा दीप” ठरत आहे.
नवी दिल्ली – ग्रामीण व आदिवासी शिक्षण क्षेत्रात आयुष्यभर सातत्याने कार्य करून हजारो विद्यार्थ्यांच्या आयुष्यात ज्ञानाचा प्रकाश पसरविणाऱ्या डॉ. शिवाजीआबा सिताराम पाटील यांना प्रतिष्ठेचा मानद डॉक्टरेट पदवी तसेच शैक्षणिक उत्कृष्टता पुरस्कार प्रदान करण्यात आला. राजधानी दिल्लीतील विश्व युवक केंद्रात नासा ट्रस्टचे एसएसआर विद्यापीठ, नवी दिल्ली यांच्या वतीने आयोजित भव्य समारंभात हा सन्मान त्यांच्या शैक्षणिक प्रवासाची दखल घेत देण्यात आला. या क्षणी उपस्थित मान्यवरांनी डॉ. पाटील यांच्या कार्याचे उत्स्फूर्त शब्दांत कौतुक केले. महाराष्ट्रातून हा सन्मान मिळवणारे ते एकमेव शिक्षणतज्ज्ञ ठरले आहेत, ही बाब विशेष अभिमानाची ठरली. सन्मानाचे कारण डॉ. पाटील यांना हा पुरस्कार “महाराष्ट्रातील आदिवासी व ग्रामीण शाळांमध्ये नवोन्मेषी शैक्षणिक उपक्रमांची अंमलबजावणी – एक शैक्षणिक तज्ज्ञाची भूमिका” या विषयावर त्यांनी केलेल्या उल्लेखनीय कार्याच्या आधारे देण्यात आला. त्यांनी शिक्षणाला केवळ वर्गखोल्यांमध्ये मर्यादित न ठेवता ग्रामीण व आदिवासी जीवनशैलीला अनुरूप अशा पद्धतीने विद्यार्थ्यांसाठी अधिक समजण्याजोगे आणि स्वीकारार्ह शिक्षणमॉडेल तयार केले. कार्यक्रमाचे वैशिष्ट्य प्रेरणादायी वातावरणात पार पडलेल्या या सोहळ्याचे प्रमुख पाहुणे होते – माजी आय.जी. बीएसएफचे पी. के. मिश्रा तसेच न्यायमूर्ती राजेश टंडन (निवृत्त), माजी न्यायमूर्ती उत्तराखंड उच्च न्यायालय व ज्येष्ठ वकील, सर्वोच्च न्यायालय. त्याचबरोबर सन्माननीय पाहुण्यांमध्ये डॉ. दिना सुनील (सहाय्यक प्राध्यापक, गणित विभाग, इंदिरा गांधी राष्ट्रीय आदिवासी विद्यापीठ), प्रा. के. पी. सिंग (संचालक, गांधी भवन, दिल्ली विद्यापीठ) आणि डॉ. राकेश राही (माजी उपसंचालक, शिक्षण विभाग, दिल्ली सरकार) आदी मान्यवरांची उपस्थिती लाभली. या सर्व मान्यवरांनी आपल्या भाषणातून ग्रामीण व आदिवासी विद्यार्थ्यांसाठी डॉ. पाटील यांनी केलेल्या समर्पित कार्याचे भरभरून कौतुक केले. त्यांच्या कार्यामुळे केवळ शिक्षणाचे दरवाजेच उघडले नाहीत, तर विद्यार्थ्यांच्या आत्मविश्वासालाही बळकटी मिळाली, असे गौरवोद्गार मान्यवरांनी काढले. डॉ. शिवाजी आबासाहेब सिताराम पाटील यांचा प्रवास हा एका साध्या शेतकरी कुटुंबातून सुरू होऊन शिक्षणक्षेत्रातील दीपस्तंभ होण्यापर्यंतचा आहे. धरणगाव तालुक्यातील सतखेडा हे त्यांचे मूळ गाव असून शेती हा त्यांचा मूळ व्यवसाय. परंतु शिक्षणाची गोडी व ग्रामीण विद्यार्थ्यांना योग्य संधी देण्याची तळमळ यामुळे त्यांनी शिक्षण हा आपल्या आयुष्याचा ध्यास मानला. सरस्वती विद्या प्रसारक मंडळ, सतखेडा या संस्थेच्या माध्यमातून त्यांनी प्राथमिक, माध्यमिक तसेच उच्च व तांत्रिक शिक्षण क्षेत्रात भरीव कामगिरी केली. “ग्रामशाळा ते डिजीटल शाळा” हा त्यांचा उपक्रम ग्रामीण भागातील विद्यार्थ्यांना आधुनिक तंत्रज्ञानाशी जोडणारा ठरला. या उपक्रमामुळे ग्रामीण शाळांमध्ये संगणक, डिजिटल साधने आणि ई-लर्निंगची संकल्पना रुजली. त्यांच्या प्रयत्नांमुळे संस्थेमार्फत उभारण्यात आलेल्या शाळा व महाविद्यालयांत गुणवत्तापूर्ण शिक्षणासोबतच विज्ञान, तंत्रज्ञान, नैतिक मूल्ये आणि विद्यार्थी-केंद्रित उपक्रमांचा समावेश करण्यात आला. विशेष म्हणजे, आदिवासी विद्यार्थ्यांच्या भाषिक व सामाजिक अडचणी लक्षात घेऊन त्यांनी शैक्षणिक पद्धतीत बदल केले. यामुळे आदिवासी विद्यार्थी शिक्षणाशी अधिक जवळीक साधू लागले. शैक्षणिक उपक्रमांची व्याप्ती डॉ. पाटील यांनी केवळ शाळा उभारण्यातच समाधान मानले नाही, तर विविध क्षेत्रांना अनुरूप शैक्षणिक संस्था उभारल्या. त्यांच्या मार्गदर्शनाखाली पुढील संस्था कार्यरत आहेत: आश्रम शाळा, माध्यमिक शाळा, पॉलिटेक्निकल कॉलेज, आयटीआय कॉलेज, डीएड कॉलेज, इंग्लिश मीडियम स्कूल, नर्सिंग कॉलेज. या सर्व संस्था ग्रामीण व आदिवासी भागातील विद्यार्थ्यांसाठी ज्ञानदालन ठरल्या आहेत. गरीब व अल्पभूधारक कुटुंबातील विद्यार्थ्यांना त्यांनी मोफत शिक्षण, भोजन व निवासव्यवस्था उपलब्ध करून दिली. त्यामुळे अशा असंख्य विद्यार्थ्यांनी उच्च शिक्षण घेतले आणि समाजात आपले स्वतंत्र स्थान निर्माण केले. सामाजिक व राजकीय अनुभव शिक्षणक्षेत्रातील प्रवासासोबतच डॉ. पाटील यांनी सामाजिक व राजकीय क्षेत्रातही सक्रिय सहभाग नोंदवला. ते सलग दहा वर्षे माजी आमदार पारूताई यांचे शासकीय स्वीय सहाय्यक म्हणून कार्यरत होते. त्या काळात त्यांनी शासन यंत्रणेचा जवळून अभ्यास केला आणि शैक्षणिक प्रकल्पांना शासकीय मदतीचा लाभ मिळवून दिला. तसेच त्यांच्या कुटुंबातीलही सार्वजनिक क्षेत्राशी जवळीक आहे. त्यांचे चिरंजीव डॉ. चंद्रशेखर शिवाजी पाटील हे प्रभाग क्र. ८ दादावाडी परिसराचे जळगाव महापालिकेचे नगरसेवक राहिले असून त्यांनी समाजकार्यात मोलाचे योगदान दिले आहे. प्रेरणादायी क्षण पुरस्कार स्वीकारताना डॉ. पाटील भावूक झाले. आपल्या मनोगतात ते म्हणाले – “हा सन्मान माझ्या वैयक्तिक कार्याचा नसून, माझ्या सहकाऱ्यांचा, शिक्षकांचा, पालकांचा आणि विद्यार्थ्यांचा आहे. हा एकत्रित प्रयत्नांचा परिणाम आहे. आज मिळालेली मान्यता ही माझ्यासाठी नव्या जबाबदारीची जाणीव करून देणारी आहे.” त्यांच्या या भावनिक शब्दांनी उपस्थितांना टाळ्यांचा कडकडाट करायला लावला. जिल्ह्याचा अभिमान जळगाव जिल्ह्यातून प्रथमच असा सन्मान प्राप्त झाल्याने संपूर्ण जिल्ह्यात आनंदाचे व अभिमानाचे वातावरण आहे. दिल्लीतील ऑल इंडिया गुर्जर समाज मंडळानेही त्यांचे विशेष अभिनंदन केले. हा सन्मान केवळ डॉ. पाटील यांचा नव्हे, तर संपूर्ण महाराष्ट्रातील शैक्षणिक कार्यकर्त्यांचा मान उंचावणारा ठरला आहे. भविष्यकालीन प्रेरणा डॉ. पाटील यांचा प्रवास हा शिक्षणासाठी आयुष्य वेचणाऱ्या एका कार्यकर्त्याचा प्रेरणादायी आदर्श आहे. त्यांच्या कार्यामुळे ग्रामीण व आदिवासी शिक्षणाला नवी दिशा मिळाली आहे. आजच्या पुरस्काराने त्यांच्या आयुष्यभर चाललेल्या शिक्षणप्रेमी वाटचालीचे मूल्य अधोरेखित झाले आहे. ही मान्यता भविष्यातील शिक्षक, समाजसेवक व शैक्षणिक संस्थांसाठी दीपस्तंभ ठरेल, यात शंका नाही.
पाचोरा – शहरासह ग्रामीण भागात गणेशोत्सवाचे उत्सवमूर्त वातावरण पाहायला मिळत असतानाच सामाजिक जाण आणि राष्ट्रभक्तीची जोड देणारे विविध उपक्रमही राबवले जात आहेत. त्याचाच एक भाग म्हणून पाचोरा पुनगाव परिसरातील राधाकृष्ण माऊली नगरच्या सार्वजनिक गणेशउत्सव मंडळाच्या वतीने ‘एक शाम शहीदों के नाम’ हा शहीदांना समर्पित कार्यक्रम भावनिक वातावरणात पार पडला. गणेशमूर्तीची सायंकाळची आरती संपन्न झाल्यानंतर उपस्थित भाविकांनी एकत्रितपणे दिवा पेटवून शहीद जवानांना अभिवादन केले. दीपप्रज्वलनाच्या त्या क्षणी परिसरात उपस्थित प्रत्येकाच्या हृदयात देशप्रेम आणि कृतज्ञतेची भावना जागृत झाली. शहीदांचे स्मरण करताना अनेकांच्या डोळ्यांत अश्रू तरळले आणि वातावरण क्षणभर भारावून गेले. या कार्यक्रमाचे विशेष आकर्षण म्हणजे देशभक्तीपर गाणी. स्थानिक कलाकारांनी भावपूर्ण सादरीकरण करताना शहीदांचे पराक्रम, त्याग आणि बलिदान यांना शब्दांत आणि सुरांतून उजाळा दिला. ‘एक शाम शहीदों के नाम’ या संकल्पनेला साजेशा या गाण्यांनी कार्यक्रमाला एक आगळीवेगळी ऊंची मिळवून दिली. गाण्यांच्या सुरावटींनी उपस्थित प्रत्येकाचे मन राष्ट्रप्रेमाने भरून गेले. कार्यक्रमाला परिसरातील नागरिक, लहान मुले, युवक, तसेच महिलांनी उत्स्फूर्त प्रतिसाद दिला. उपस्थित प्रत्येक जण भावनिक होत होता. शहीदांच्या त्यागाबद्दल आदर आणि सध्याच्या सीमेवर लढणाऱ्या सैनिकांबद्दल कृतज्ञतेचे वातावरण निर्माण झाले. विशेष म्हणजे, राधाकृष्ण माऊली नगर परिसरात अनेक आजी-माजी सैनिक वास्तव्यास आहेत. त्यामुळे कार्यक्रमाची छटा अधिकच उजळली. काही सैनिक सुट्टीवर घरी आले होते, ते स्वतः या प्रसंगी उपस्थित होते. कार्यक्रमातील देशभक्तीपर गीत ऐकताना तेही भावुक झाले, त्यांचे डोळे पाणावलेले दिसत होते. गणेशोत्सव म्हणजे केवळ धार्मिक उत्सव असा समज न राहता, समाजजागृतीचे आणि राष्ट्रीय भावनेचे संदेश देण्याचे व्यासपीठ ठरावे, हा उद्देश मंडळाने यामध्ये साधला. या उपक्रमाचे वैशिष्ट्य म्हणजे स्थानिक तरुण मंडळींनी स्वतःहून पुढाकार घेत देशभक्तीची संध्याकाळ संस्मरणीय केली. राधाकृष्ण माऊली नगरच्या सार्वजनिक गणेशउत्सव मंडळाचे हे सलग आठवे वर्ष आहे. केवळ पूजा-अर्चनेपुरते कार्य मर्यादित न ठेवता दरवर्षी समाजोपयोगी उपक्रम राबवण्याची परंपरा मंडळाने जोपासली आहे. या वर्षी शहीदांना समर्पित कार्यक्रम घेऊन त्यांनी देशप्रेमाची भावना जनमानसात रुजवली. कार्यक्रमानंतर नागरिकांमध्ये चर्चा रंगली की, अशा उपक्रमांमुळे तरुण पिढीला प्रेरणा मिळते, शहीदांच्या बलिदानाचे महत्त्व कळते आणि सैनिकांविषयी असलेली कृतज्ञतेची भावना अधिक दृढ होते. खरं तर प्रत्येक शहीदाचे बलिदान हे राष्ट्रासाठीचे अमूल्य देणे असते, ते कधीही विसरले जाऊ शकत नाही. या उपक्रमातून त्या त्यागाचे स्मरण पुन्हा एकदा सर्वांना करून देण्यात आले. संपूर्ण कार्यक्रमामुळे राधाकृष्ण माऊली नगर परिसरात एक वेगळा माहोल अनुभवायला मिळाला. गणेशोत्सवाच्या सणात धार्मिकतेबरोबरच देशभक्तीची जोड देणारा हा उपक्रम सर्वांच्या स्मरणात राहील. या भावनिक क्षणांना उपस्थित रहाण्याचा आनंद प्रत्येक नागरिकाने व्यक्त केला.
पाचोरा – विभागीय कार्यालयाच्या प्रांगणात महावितरण मधील विद्युत क्षेत्र तांत्रिक कामगार युनियनचा 48 वा वर्धापन दिन मोठ्या उत्साहात आणि जल्लोषमय वातावरणात साजरा करण्यात आला. वर्धापन दिनानिमित्त सकाळपासूनच युनियनचे पदाधिकारी, कार्यकर्ते व तांत्रिक बांधव यांची उपस्थिती कार्यालय परिसरात लक्षणीय होती. कार्यालयाच्या प्रवेशद्वारापासून ते सभागृहापर्यंत फुलांची सजावट करण्यात आली होती. सर्वत्र आनंदाचे वातावरण असून उपस्थित सर्वांच्या चेहऱ्यावर समाधान आणि आत्मीयतेचा भाव दिसून येत होता. या सोहळ्याची सुरुवात वार्ताफलक पूजनाने करण्यात आली. वार्ताफलक हा युनियनच्या कार्याचे प्रतीक असल्याने त्याला विशेष महत्त्व दिले गेले. पूजनानंतर माल्यार्पण करून, नारळ फोडून आणि पेढे वाटप करून कार्यक्रमाचा शुभारंभ करण्यात आला. यावेळी उपस्थित सर्वांनी टाळ्यांच्या गजरात एकमेकांचे अभिनंदन केले. कार्यक्रमास विशेष मार्गदर्शन करण्यासाठी जळगाव झोन सचिव आर. आर. पाटील, सर्कल सचिव किशोर पाटील, सर्कल संघटक जितेंद्र माळी, विभागीय अध्यक्ष विजय चांदेकर, विभागीय सचिव रुपेश चव्हाण, सहसचिव मनोज पाटील, अमोल पाटील, दिपक आदिवाल यांच्यासह विभागीय आणि उपविभागीय स्तरावरील अनेक पदाधिकारी उपस्थित होते. त्यांच्या उपस्थितीमुळे कार्यक्रमाला विशेष औचित्य प्राप्त झाले. यावेळी बोलताना जळगाव झोन सचिव आर. आर. पाटील यांनी युनियनच्या गेल्या अनेक वर्षांपासून होत असलेल्या कार्याचा आढावा घेतला. त्यांनी सांगितले की, विद्युत क्षेत्रातील तांत्रिक कामगार हे खऱ्या अर्थाने जनतेचे प्राणरक्षक आहेत. वीजपुरवठा खंडित झाल्यास, पावसाळी वादळात, प्रचंड उष्णतेत किंवा रात्रीच्या अंधारातही तांत्रिक कामगार जीवाची पर्वा न करता धाव घेतात. अशा परिस्थितीत त्यांच्या कामगिरीला समाजाने योग्य तो सन्मान दिला पाहिजे. युनियनच्या माध्यमातून या कामगारांचे हक्क, सुविधा आणि सुरक्षेची हमी मिळावी यासाठी सातत्याने प्रयत्न होत असल्याचे त्यांनी सांगितले. सर्कल सचिव किशोर पाटील यांनी आपल्या भाषणात संघटनेच्या एकतेवर भर दिला. त्यांनी नमूद केले की, एकता हेच युनियनचे सर्वात मोठे बळ असून या बळाच्या जोरावर अनेक लढे यशस्वीरीत्या पार पाडण्यात आले आहेत. बदलत्या काळात नवीन आव्हाने समोर येत असली तरी त्यावर मात करण्यासाठी सर्वांनी एकत्र राहणे महत्त्वाचे असल्याचे त्यांनी अधोरेखित केले. सर्कल संघटक जितेंद्र माळी यांनी तांत्रिक कामगारांच्या सुरक्षिततेबाबत आणि कामकाजाच्या पद्धतीबाबत मार्गदर्शन केले. त्यांनी अपघात टाळण्यासाठी आवश्यक असलेली काळजी, शिस्त आणि तांत्रिक प्रशिक्षणाची आवश्यकता यावर भर दिला. तसेच आगामी काळात युनियनच्या माध्यमातून सुरक्षा साधनांचा पुरवठा आणि आधुनिक उपकरणे उपलब्ध करून देण्यासाठी केले जाणारे प्रयत्न त्यांनी स्पष्ट केले. विभागीय अध्यक्ष विजय चांदेकर यांनी विभागातील कार्यकर्त्यांचे कौतुक केले. पाचोरा विभागातील तांत्रिक कामगारांनी गेल्या अनेक वर्षांपासून सातत्याने दिलेली सेवा ही आदर्शवत असल्याचे त्यांनी सांगितले. विभागीय सचिव रुपेश चव्हाण यांनी संघटनेच्या कामकाजाचा आढावा देताना मागील वर्षभरात झालेल्या विविध उपक्रमांची माहिती दिली. सहसचिव मनोज पाटील, अमोल पाटील आणि दिपक आदिवाल यांनीही आपले विचार मांडले. त्यांनी एकमुखाने युनियनच्या बळकटीकरणासाठी आणि कामगारांच्या प्रश्नांवर तोडगा काढण्यासाठी पुढील काळात आणखी प्रभावी पावले उचलण्याचे आश्वासन दिले. या कार्यक्रमाला विभागीय, उपविभागीय पदाधिकारी तसेच बहुसंख्येने तांत्रिक बांधव स्वयंस्फूर्तीने उपस्थित राहिले. अनेक कामगारांनी आपापल्या अनुभवांद्वारे संघटनेशी असलेल्या नात्याची कहाणी सांगितली. काहींनी कामाच्या ठिकाणी आलेल्या अडचणी, अपघातासारख्या प्रसंगी युनियनने दिलेली मदत यांचा उल्लेख करून भावनिक वातावरण निर्माण केले. कार्यक्रमाचा समारोप राष्ट्रगीताने करण्यात आला. त्यानंतर सर्वांनी एकत्र बसून गप्पा मारल्या, आपुलकीचा परिचय करून दिला. कार्यकर्त्यांनी घेतलेल्या श्रमांमुळे वर्धापन दिनाचा हा कार्यक्रम संस्मरणीय ठरला. पाचोरा विभागात युनियनचा 48 वा वर्धापन दिन ज्या पद्धतीने साजरा करण्यात आला, त्यातून संघटनेची एकजूट, कार्यकर्त्यांची निष्ठा आणि समाजाप्रती असलेली जबाबदारी यांचे उत्कृष्ट दर्शन घडले. कामगारांच्या हक्कांसाठी लढणारी आणि त्यांच्या सुरक्षेसाठी झटणारी ही संघटना भविष्यातही तितक्याच जोमाने कार्यरत राहील, असा विश्वास व्यक्त करण्यात आला.
