११ मार्च हा दिवस मराठी मनासाठी अत्यंत भावनिक, प्रेरणादायी आणि अभिमानाचा दिवस मानला जातो. हा दिवस केवळ दिनदर्शिकेतील एक साधा दिवस नसून स्वाभिमान, राष्ट्रनिष्ठा आणि धर्मरक्षणाच्या परंपरेचे जाज्वल्य स्मरण आहे. या दिवशी मराठा साम्राज्याचे दुसरे छत्रपती धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराज यांनी स्वराज्य, धर्म आणि स्वाभिमानासाठी दिलेल्या अद्वितीय बलिदानाचे स्मरण केले जाते. इतिहासातील अत्यंत क्रूर अत्याचार सहन करूनही आपल्या तत्त्वांशी तडजोड न करता अखेरच्या श्वासापर्यंत स्वधर्म आणि स्वाभिमान जपण्याचा अद्वितीय आदर्श धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराजांनी जगासमोर ठेवला. म्हणूनच ११ मार्च हा दिवस महाराष्ट्रासह संपूर्ण देशभर “संभाजी महाराज बलिदान दिन” म्हणून अत्यंत आदराने आणि अभिमानाने पाळला जातो. धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराजांच्या जीवनाचा अभ्यास करताना अनेक ऐतिहासिक ग्रंथ आणि संशोधनपर लेखांचा आधार घ्यावा लागतो. विशेषतः ज्येष्ठ इतिहास संशोधक व अभ्यासक वा. सी. बेंद्रे यांनी लिहिलेला “छत्रपती संभाजी महाराज” हा ग्रंथ धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराजांच्या व्यक्तिमत्त्वाचा आणि कार्याचा सखोल अभ्यास करणारा मानला जातो. या ग्रंथात वा. सी. बेंद्रे यांनी धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराजांच्या धैर्य, विद्वत्ता आणि तत्त्वनिष्ठतेचे प्रभावी वर्णन केले आहे. धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराजांचा जन्म १४ मे १६५७ रोजी पुरंदर किल्ल्यावर झाला. ते हिंदवी स्वराज्याचे संस्थापक छत्रपती शिवाजी महाराज आणि माता सईबाई यांचे सुपुत्र होते. बालपणापासूनच धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराज अत्यंत बुद्धिमान, पराक्रमी आणि स्वाभिमानी होते. त्यांचे शिक्षण अत्यंत व्यापक झाले होते. मराठी, संस्कृत, फारसी, हिंदी आणि कन्नड या भाषांवर धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराजांचे प्रभुत्व होते. ते एक उत्कृष्ट योद्धा, कुशल प्रशासक आणि विद्वान साहित्यिक होते. संस्कृत भाषेत लिहिलेला “बुधभूषण” हा ग्रंथ धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराजांच्या विद्वत्तेची साक्ष देतो. त्यामुळे धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराज हे केवळ तलवारीचे धनी नव्हते, तर ज्ञान आणि संस्कृतीचेही समर्थ रक्षक होते. छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या निधनानंतर १६८१ साली धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराजांनी स्वराज्याची धुरा सांभाळली. त्या काळात मराठा साम्राज्यावर मोठे संकट आले होते. मोगल बादशहा औरंगजेब प्रचंड सैन्य घेऊन दक्षिणेत उतरला होता आणि त्याचे उद्दिष्ट मराठा साम्राज्याचा पूर्ण नाश करणे हेच होते. परंतु धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराजांनी अत्यंत धैर्याने आणि कुशल नेतृत्वाने या संकटाला तोंड दिले. इतिहास संशोधक वा. सी. बेंद्रे यांनी आपल्या ग्रंथात नमूद केले आहे की धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराजांच्या नेतृत्वामुळे मराठा साम्राज्याने मोगल साम्राज्याच्या प्रचंड शक्तीला दीर्घकाळ रोखून धरले. जवळपास नऊ वर्षे धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराजांनी मोगल साम्राज्याशी संघर्ष केला आणि स्वराज्याचे अस्तित्व टिकवून ठेवले. त्यांच्या धाडसी मोहिमांमुळे मोगल सैन्याला सतत त्रास सहन करावा लागला आणि औरंगजेबाला स्वराज्य जिंकणे अशक्यप्राय वाटू लागले. धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराजांचे नेतृत्व मराठा सैन्यासाठी प्रेरणादायी ठरले. त्यांच्या धैर्यामुळे आणि लढाऊ वृत्तीमुळे मराठा साम्राज्याची जिद्द अधिक प्रखर झाली. मात्र १६८९ साली संगमेश्वर येथे विश्वासघाताने धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराजांना पकडण्यात आले. त्यांना औरंगजेबाच्या छावणीत आणण्यात आले. तेथे धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराजांना धर्मांतर करण्याचा प्रस्ताव देण्यात आला. परंतु धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराजांनी हा प्रस्ताव ठामपणे नाकारला. स्वराज्य आणि स्वधर्मासाठी प्राण देणे मान्य आहे, परंतु स्वाभिमानाचा त्याग करणे कधीही मान्य नाही अशी ठाम भूमिका धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराजांनी घेतली. त्यानंतर धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराजांवर अत्यंत क्रूर अत्याचार करण्यात आले. जवळपास चाळीस दिवस त्यांना अमानुष छळ सहन करावा लागला. त्यांच्या शरीरावर अत्यंत निर्दयी अत्याचार करण्यात आले. तरीही धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराजांनी आपल्या धर्माचा, स्वाभिमानाचा आणि तत्त्वांचा त्याग केला नाही. अखेरीस ११ मार्च १६८९ रोजी तुळापूर येथे धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराजांची निर्घृण हत्या करण्यात आली. इतिहास संशोधक वा. सी. बेंद्रे यांनी नमूद केले आहे की धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराजांचे बलिदान हे स्वाभिमान, धर्मनिष्ठा आणि राष्ट्रभक्तीचे सर्वोच्च उदाहरण आहे. त्यामुळे पुढील काळात समाजाने त्यांना “धर्मवीर” ही उपाधी दिली. धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराजांच्या बलिदानानंतरही मराठा साम्राज्याचा संघर्ष थांबला नाही. उलट धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराजांच्या बलिदानाने मराठ्यांच्या मनात नवचैतन्य निर्माण झाले. पुढील काळात मराठ्यांनी औरंगजेबाच्या साम्राज्याला मोठा धक्का दिला आणि स्वराज्याची परंपरा अधिक मजबूत केली. धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराजांच्या महान बलिदानाच्या स्मरणार्थ महाराष्ट्रात दरवर्षी ११ फेब्रुवारी ते ११ मार्च हा कालावधी “धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराज बलिदान मास” म्हणून पाळला जातो. या महिन्यात अनेक शिवभक्त आणि सामाजिक संस्था विविध उपक्रम राबवतात. काहीजण पूर्ण महिनाभर चप्पल न घालण्याचा संकल्प करतात, काहीजण मांसाहाराचा त्याग करतात, तर काहीजण उपवास किंवा एक वेळ भोजन करण्याचा संकल्प करतात. अनेक ठिकाणी इतिहास व्याख्यानमाला, निबंध स्पर्धा, मिरवणुका आणि सामाजिक उपक्रम आयोजित केले जातात. रक्तदान शिबिरे, अन्नदान, वृक्षारोपण आणि स्वच्छता मोहिमा अशा कार्यक्रमांद्वारे धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराजांच्या स्मृतीला अभिवादन केले जाते. बलिदान मासाच्या शेवटच्या दिवशी म्हणजे ११ मार्च रोजी तुळापूर आणि वढू बुद्रुक येथे हजारो शिवभक्त एकत्र येऊन धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराजांना श्रद्धांजली अर्पण करतात. अत्यंत भावनिक वातावरणात धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराजांच्या बलिदानाचे स्मरण केले जाते. धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराजांचे जीवन हे स्वाभिमान, तत्त्वनिष्ठा आणि राष्ट्रनिष्ठेचा सर्वोच्च आदर्श आहे. इतिहासातील उपलब्ध संशोधनग्रंथ आणि ऐतिहासिक संदर्भांचा अभ्यास केल्यावर हे स्पष्ट होते की धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराज हे केवळ एक पराक्रमी योद्धा नव्हते, तर ते ज्ञान, धैर्य, संस्कृती आणि स्वाभिमान यांचे जाज्वल्य प्रतीक होते. धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराजांचे तेजस्वी बलिदान आजही मराठी मनाला प्रेरणा देते आणि भावी पिढ्यांना स्वाभिमान, राष्ट्रप्रेम आणि संघर्षाची नवी ऊर्जा देत राहते. धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराजांचे बलिदान हे भारतीय इतिहासातील अमर दीपस्तंभ आहे, जो शतकानुशतके समाजाला प्रेरणा देत राहील.

मेष:
आज नवीन कामांची सुरुवात करण्यास अनुकूल दिवस आहे. आत्मविश्वासामुळे कठीण कामेही सहज पूर्ण होतील. आर्थिक व्यवहार करताना विचारपूर्वक निर्णय घ्या. कुटुंबातील वातावरण समाधानकारक राहील.
शुभ अंक: 9
शुभ रंग: लाल

वृषभ:
कामात स्थिरता राहील, पण संयम आवश्यक आहे. खर्चावर नियंत्रण ठेवल्यास आर्थिक स्थिती सुधारेल. आरोग्याकडे दुर्लक्ष करू नका. मित्रांकडून मदत मिळेल.
शुभ अंक: 6
शुभ रंग: हिरवा

मिथुन:
संवादकौशल्यामुळे महत्त्वाचे प्रश्न सुटतील. नवीन संधी लाभदायक ठरतील. प्रवासाचा योग संभवतो. निर्णय घाईत घेऊ नका.
शुभ अंक: 5
शुभ रंग: पिवळा

कर्क:
कौटुंबिक आनंद लाभेल. आर्थिक बाबतीत सुधारणा दिसेल. भावनिक विषयांमध्ये संतुलन राखा. कामात प्रगतीची चिन्हे आहेत.
शुभ अंक: 2
शुभ रंग: पांढरा

सिंह:
नेतृत्वगुणांना वाव मिळेल. वरिष्ठांचा विश्वास संपादन कराल. आत्मविश्वास वाढेल. नवीन जबाबदाऱ्या स्वीकाराव्या लागतील.
शुभ अंक: 1
शुभ रंग: सोनेरी

कन्या:
कामात बारकाईने लक्ष द्या. सहकाऱ्यांशी मतभेद टाळा. आरोग्याची काळजी घेणे गरजेचे आहे. आर्थिक नियोजन फायदेशीर ठरेल.
शुभ अंक: 7
शुभ रंग: निळा

तुळ:
संतुलित विचारसरणीमुळे अडचणी दूर होतील. कुटुंबीयांशी संबंध दृढ होतील. आर्थिक लाभ संभवतो. नवीन ओळखी उपयुक्त ठरतील.
शुभ अंक: 6
शुभ रंग: गुलाबी

वृश्चिक:
धैर्य आणि संयम ठेवा. गुप्त शत्रूंपासून सावध रहा. आर्थिक व्यवहारात पारदर्शकता ठेवा. मानसिक स्थैर्य राखा.
शुभ अंक: 8
शुभ रंग: जांभळा

धनु:
प्रवास आणि नवीन योजना यशस्वी ठरतील. शिक्षण व करिअरमध्ये प्रगती होईल. सकारात्मक दृष्टिकोन ठेवा. मित्रांची साथ लाभेल.
शुभ अंक: 3
शुभ रंग: केशरी

मकर:
मेहनतीचे फळ मिळेल. कामात स्थिरता राहील. आर्थिक बाबतीत योग्य नियोजन करा. कुटुंबीयांशी संवाद वाढेल.
शुभ अंक: 4
शुभ रंग: तपकिरी

कुंभ:
नवीन कल्पना अमलात आणण्यासाठी चांगला दिवस आहे. सामाजिक क्षेत्रात मान-सन्मान वाढेल. आरोग्य उत्तम राहील. आर्थिक लाभ संभवतो.
शुभ अंक: 7
शुभ रंग: आकाशी

मीन:
मन शांत आणि प्रसन्न राहील. आध्यात्मिक गोष्टींकडे कल वाढेल. कौटुंबिक सुख मिळेल. आर्थिक स्थिती समाधानकारक राहील.
शुभ अंक: 2
शुभ रंग: समुद्री हिरवा

वाचकांनी वरील भविष्यवाणीचा अर्थ अचूक भविष्यवाणी म्हणून न लावता केवळ आत्मपरीक्षण आणि सकारात्मक प्रेरणा म्हणून घ्यावा.

मेष:
आज कामात प्रगतीची चिन्हे दिसतील. धाडसी निर्णय लाभदायक ठरू शकतात. आर्थिक बाबतीत सावधगिरी बाळगा. कुटुंबीयांचा पाठिंबा मिळेल.
शुभ अंक: 1
शुभ रंग: लाल

वृषभ:
स्थैर्य आणि संयमामुळे यश मिळेल. खर्चावर नियंत्रण ठेवणे आवश्यक आहे. आरोग्याकडे लक्ष द्या. जवळच्या व्यक्तींकडून मदत मिळेल.
शुभ अंक: 6
शुभ रंग: हिरवा

मिथुन:
संवादातून महत्त्वाचे प्रश्न सुटतील. नवीन संधी मिळू शकतात. प्रवासाचा योग संभवतो. निर्णय घाईत घेऊ नका.
शुभ अंक: 5
शुभ रंग: पिवळा

कर्क:
कौटुंबिक वातावरण आनंदी राहील. आर्थिक स्थितीत सुधारणा होईल. भावनिक विषयात संतुलन राखा. कामात प्रगती होईल.
शुभ अंक: 2
शुभ रंग: पांढरा

सिंह:
नेतृत्व दाखवण्याची संधी मिळेल. वरिष्ठांचा विश्वास वाढेल. आत्मविश्वासामुळे यश मिळेल. नवीन जबाबदाऱ्या स्वीकाराव्या लागतील.
शुभ अंक: 9
शुभ रंग: सोनेरी

कन्या:
कामात बारकाई आवश्यक आहे. सहकाऱ्यांशी समन्वय ठेवा. आरोग्याची काळजी घ्या. आर्थिक नियोजन फायदेशीर ठरेल.
शुभ अंक: 7
शुभ रंग: निळा

तुळ:
संतुलित दृष्टिकोन फायदेशीर ठरेल. कुटुंबीयांशी संबंध दृढ होतील. आर्थिक लाभ संभवतो. नवीन ओळखी उपयुक्त ठरतील.
शुभ अंक: 6
शुभ रंग: गुलाबी

वृश्चिक:
धैर्य आणि संयम ठेवा. गुप्त शत्रूंपासून सावध रहा. आर्थिक व्यवहार पारदर्शक ठेवा. मानसिक स्थैर्य राखा.
शुभ अंक: 8
शुभ रंग: जांभळा

धनु:
प्रवास आणि नवीन योजना यशस्वी ठरतील. शिक्षण व करिअरमध्ये प्रगती होईल. सकारात्मक विचार ठेवा. मित्रांची साथ लाभेल.
शुभ अंक: 3
शुभ रंग: केशरी

मकर:
मेहनतीचे फळ मिळेल. कामात स्थिरता राहील. आर्थिक बाबतीत योग्य नियोजन करा. कुटुंबीयांशी संवाद वाढेल.
शुभ अंक: 4
शुभ रंग: तपकिरी

कुंभ:
नवीन कल्पना अमलात आणण्यासाठी चांगला दिवस आहे. सामाजिक क्षेत्रात मान-सन्मान वाढेल. आरोग्य उत्तम राहील. आर्थिक लाभ संभवतो.
शुभ अंक: 7
शुभ रंग: आकाशी

मीन:
मन शांत आणि प्रसन्न राहील. आध्यात्मिक गोष्टींकडे कल वाढेल. कौटुंबिक सुख मिळेल. आर्थिक स्थिती समाधानकारक राहील.
शुभ अंक: 2
शुभ रंग: समुद्री हिरवा

वाचकांनी वरील भविष्यवाणीचा अर्थ अचूक भविष्यवाणी म्हणून न लावता केवळ आत्मपरीक्षण आणि सकारात्मक प्रेरणा म्हणून घ्यावा.

मेष:
आज आत्मविश्वास वाढेल आणि नवीन कामात यश मिळण्याची शक्यता आहे. स्पर्धात्मक क्षेत्रात प्रगती होईल. आर्थिक व्यवहार जपून करा. कुटुंबीयांशी समन्वय ठेवा.
शुभ अंक: 9
शुभ रंग: लाल

वृषभ:
कामात स्थिरता राहील, परंतु संयम आवश्यक आहे. खर्चावर नियंत्रण ठेवा. आरोग्याकडे दुर्लक्ष करू नका. जवळच्या व्यक्तींचा आधार मिळेल.
शुभ अंक: 6
शुभ रंग: हिरवा

मिथुन:
संवादकौशल्यामुळे अडथळे दूर होतील. नवीन संधी लाभदायक ठरतील. लहान प्रवासाचा योग संभवतो. निर्णय विचारपूर्वक घ्या.
शुभ अंक: 5
शुभ रंग: पिवळा

कर्क:
कौटुंबिक वातावरण आनंदी राहील. आर्थिक स्थितीत सुधारणा दिसेल. भावनिक विषयात संतुलन राखा. कामात प्रगतीची चिन्हे आहेत.
शुभ अंक: 2
शुभ रंग: पांढरा

सिंह:
नेतृत्वगुणांना वाव मिळेल. वरिष्ठांचा विश्वास वाढेल. आत्मविश्वासामुळे यश मिळेल. नवीन जबाबदाऱ्या स्वीकाराव्या लागतील.
शुभ अंक: 1
शुभ रंग: सोनेरी

कन्या:
कामात बारकाईने लक्ष द्या. सहकाऱ्यांशी मतभेद टाळा. आरोग्याची काळजी घ्या. आर्थिक नियोजन फायदेशीर ठरेल.
शुभ अंक: 7
शुभ रंग: निळा

तुळ:
संतुलित दृष्टिकोन ठेवल्यास लाभ होईल. कुटुंबीयांशी संबंध दृढ होतील. आर्थिक लाभ संभवतो. नवीन ओळखी उपयुक्त ठरतील.
शुभ अंक: 6
शुभ रंग: गुलाबी

वृश्चिक:
धैर्य आणि संयम आवश्यक आहे. गुप्त शत्रूंपासून सावध रहा. आर्थिक व्यवहार पारदर्शक ठेवा. मानसिक स्थैर्य राखा.
शुभ अंक: 8
शुभ रंग: जांभळा

धनु:
प्रवास आणि नवीन योजना यशस्वी ठरतील. शिक्षण व करिअरमध्ये प्रगती होईल. सकारात्मक विचार ठेवा. मित्रांची मदत मिळेल.
शुभ अंक: 3
शुभ रंग: केशरी

मकर:
मेहनतीचे फळ मिळेल. कामात स्थिरता राहील. आर्थिक बाबतीत योग्य नियोजन करा. कुटुंबीयांशी संवाद वाढेल.
शुभ अंक: 4
शुभ रंग: तपकिरी

कुंभ:
नवीन कल्पना अमलात आणण्यासाठी चांगला दिवस आहे. सामाजिक क्षेत्रात मान-सन्मान वाढेल. आरोग्य उत्तम राहील. आर्थिक लाभ संभवतो.
शुभ अंक: 7
शुभ रंग: आकाशी

मीन:
मन शांत आणि प्रसन्न राहील. आध्यात्मिक कल वाढेल. कौटुंबिक आनंद मिळेल. आर्थिक स्थिती समाधानकारक राहील.
शुभ अंक: 2
शुभ रंग: समुद्री हिरवा

वाचकांनी वरील भविष्यवाणीचा अर्थ अचूक भविष्यवाणी म्हणून न लावता केवळ आत्मपरीक्षण आणि सकारात्मक प्रेरणा म्हणून घ्यावा.

पाचोरा – दि. ७ मार्च २०२६ रोजी ग्राम पंचायत गाळणा बु., ता. पाचोरा येथे छत्रपती शिवाजी महाराज महाराजस्व समाधान शिबिराचे आयोजन उत्साहात पार पडले. शासनाच्या विविध योजनांचा लाभ थेट नागरिकांपर्यंत पोहोचविणे तसेच स्थानिक स्तरावर नागरिकांच्या अडचणी आणि तक्रारींचे तत्काळ निराकरण करणे या उद्देशाने आयोजित करण्यात आलेल्या या शिबिराला परिसरातील नागरिकांचा मोठा प्रतिसाद लाभला. कार्यक्रमाच्या प्रारंभी भारताचे आराध्य दैवत छत्रपती शिवाजी महाराज यांच्या प्रतिमेचे पूजन व दीपप्रज्वलन करून कार्यक्रमाचे उद्घाटन करण्यात आले. या कार्यक्रमाचे उद्घाटन आदरणीय उपविभागीय अधिकारी भूषण अहिरे यांच्या हस्ते संपन्न झाले. या वेळी उपस्थित मान्यवरांनी छत्रपती शिवाजी महाराज यांच्या कार्याचा गौरवपूर्ण उल्लेख करत त्यांच्या प्रशासनशैलीचा आदर्श आजही शासन व्यवस्थेसाठी प्रेरणादायी असल्याचे मत व्यक्त केले. शिबिराच्या प्रस्तावनेत पाचोरा तहसिलदार विजय बनसोडे यांनी या उपक्रमामागील उद्देश स्पष्ट केला. नागरिकांच्या समस्या स्थानिक पातळीवर जलद गतीने सोडविणे, विविध विभागांशी संबंधित कामे एका ठिकाणी पूर्ण करणे आणि शासन व प्रशासन यांच्यातील दुवा अधिक सक्षम करणे हे या शिबिराचे प्रमुख ध्येय असल्याचे त्यांनी सांगितले. शासनाने नागरिकांच्या दारी जाऊन त्यांच्या अडचणी समजून घेण्याचा आणि त्यांचे निराकरण करण्याचा जो उपक्रम हाती घेतला आहे, तो अत्यंत लोकाभिमुख आणि परिणामकारक असल्याचेही त्यांनी नमूद केले. कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन मंडळ अधिकारी सचिन मोरे यांनी केले. त्यांनी आपल्या सूत्रसंचालनातून शिबिराच्या विविध उपक्रमांची माहिती देताना छत्रपती शिवाजी महाराजांनी आपल्या स्वराज्यात प्रजेच्या अडचणी तत्काळ सोडविण्याची परंपरा निर्माण केली होती, याचा संदर्भ देत शासनानेही त्याच विचारातून नागरिकांच्या समस्या सोडविण्यासाठी हा अभिनव उपक्रम सुरू केला असल्याचे सांगितले. या शिबिराच्या माध्यमातून महसूल, ग्रामपंचायत, कृषी, सामाजिक न्याय, आरोग्य, पाणीपुरवठा, एस.टी. महामंडळ तसेच इतर विविध शासकीय विभागांशी संबंधित तक्रारी आणि अर्ज स्वीकारून त्यांचे तत्काळ निराकरण करण्याचा प्रयत्न करण्यात आला. अनेक नागरिकांनी या शिबिरात उपस्थित राहून आपल्या समस्या मांडल्या तसेच विविध योजनांविषयी सविस्तर माहिती घेतली. प्रशासनातील विविध विभागांचे अधिकारी आणि कर्मचारी नागरिकांना मार्गदर्शन करत होते. शिबिरात आलेल्या नागरिकांना शासनाच्या विविध योजनांची माहिती देण्यात आली. अनेक नागरिकांनी विविध योजनांसाठी अर्ज भरले. प्रशासनाने अर्जांची तपासणी करून शक्य तितक्या तातडीने निर्णय घेण्याचा प्रयत्न केला. नागरिकांच्या अडचणी समजून घेत त्यांचे समाधान करण्यासाठी प्रशासनातील अधिकारी आणि कर्मचारी विशेष प्रयत्न करताना दिसून आले. या शिबिरात संजय गांधी योजनेचे लाभार्थी, कृषी विभागांतर्गत विविध शेतकरी उपयोगी अवजारे वाटप, पाणीपुरवठा विभागाच्या ई-शिधापत्रिका वाटपाचा कार्यक्रम, एस.टी. महामंडळाच्या NCMC कार्ड नोंदणी, वारस दाखले ७/१२, दुरुस्त सातबारा, उत्पन्न दाखले, घरकुल लाभार्थ्यांना प्रमाणपत्र यांसारख्या विविध सेवा आणि योजनांचे वितरण करण्यात आले. यामुळे अनेक नागरिकांना आपल्या कामासाठी वेगवेगळ्या कार्यालयात जाण्याची गरज भासली नाही. या शिबिरात विविध विभागांमार्फत नागरिकांना लाभांचे वितरण पाचोरा उपविभागीय अधिकारी भूषण अहिरे, पाचोरा तहसिलदार विजय बनसोडे, कृषी अधिकारी सुधाकर कराड तसेच प्रमुख पाहुणे पाचोरा नगरपालिका चे उपनगराध्यक्ष किशोर बारवकर यांच्या हस्ते करण्यात आले. या प्रसंगी उपस्थित मान्यवरांनी नागरिकांना शासनाच्या योजनांचा जास्तीत जास्त लाभ घेण्याचे आवाहन केले. कार्यक्रमाच्या वेळी मंचावर राजेंद्र रामभाऊ पाटील, सतीश प्रकाश जाधव, रमेश हिरामण राठोड, आत्माराम हरी राठोड, डॉ. बी. बी. राजपूत, लीलाधर मुकुंद पाटील, डॉ. पी. एन. पाटील, अनिल धनु पाटील तसेच ग्रामपंचायत सदस्य उपस्थित होते. त्यांच्या उपस्थितीमुळे कार्यक्रमाला अधिक प्रतिष्ठा प्राप्त झाली. तसेच तहसिल कार्यालयाचे नायब तहसीलदार विनोद कुमावत, प्रमोद मोरे, प्रतिभा राजपूत, सुपमा उखडे, मंडळ अधिकारी आर. डी. पाटील, सचिन मोरे, ग्राम महसूल अधिकारी राजेंद्र शिरसाठ, अतुल पाटील, सागर बागुल, योगेश पाटील, बबन मंडळे, तात्याराव सपकाळ, प्रीती पाटील, महसूल सेवक, पोलीस पाटील तसेच रेशन दुकानदार उपस्थित होते. विविध विभागांचे अधिकारी आणि कर्मचारी यांनी शिबिराच्या यशस्वी आयोजनासाठी महत्त्वपूर्ण योगदान दिले. या शिबिराला गाळणा मंडळातील तसेच परिसरातील हजारो नागरिकांनी भेट देऊन शासनाच्या विविध योजनांचा लाभ घेतला. अनेक नागरिकांनी आपल्या समस्या मांडल्या आणि प्रशासनाने त्या समस्यांचे तातडीने निराकरण करण्याचा प्रयत्न केला. त्यामुळे नागरिकांमध्ये समाधानाचे वातावरण निर्माण झाले. नागरिकांनी या उपक्रमाबद्दल समाधान व्यक्त करत सांगितले की, शासन आणि प्रशासन जर अशा प्रकारे नागरिकांच्या दारी येऊन त्यांच्या अडचणी सोडवित असेल, तर सामान्य लोकांची अनेक कामे सोपी आणि जलदगतीने पूर्ण होऊ शकतात. शासनाच्या लोकाभिमुख धोरणांचे हे उत्तम उदाहरण असल्याचेही त्यांनी नमूद केले. सदर शिबिराच्या माध्यमातून विविध विभागांनी मिळून एकूण १०२३ लाभार्थ्यांना विविध योजनांचा लाभ देण्यात आला. त्यामुळे शासनाच्या योजनांचा लाभ खऱ्या अर्थाने सर्वसामान्य नागरिकांपर्यंत पोहोचत असल्याचे चित्र या शिबिरातून स्पष्ट झाले. अशा प्रकारचे उपक्रम प्रशासन आणि नागरिक यांच्यातील विश्वास अधिक दृढ करणारे ठरत असून भविष्यातही अशा शिबिरांचे आयोजन नियमितपणे करण्यात यावे, अशी अपेक्षा नागरिकांनी व्यक्त केली.

मुंबई : राज्यातील आरोग्य सेवांची गुणवत्ता अधिक प्रभावी आणि विश्वासार्ह करण्याच्या दृष्टीने रोगनिदानशास्त्र प्रयोगशाळांच्या कार्यपद्धतीवर नियंत्रण आणण्यासाठी लवकरच स्वतंत्र कायदा करण्याचा निर्णय राज्य सरकारने घेतला असल्याची महत्त्वपूर्ण माहिती सार्वजनिक आरोग्यमंत्री प्रकाश आबिटकर यांनी विधान परिषदेत दिली. या प्रस्तावित कायद्यामुळे राज्यातील पॅथोलॉजी लॅबमधील तपासण्यांची अचूकता वाढवणे, तांत्रिक कर्मचाऱ्यांची शैक्षणिक पात्रता निश्चित करणे आणि प्रयोगशाळांमधील उपकरणांची प्रमाणितता सुनिश्चित करणे शक्य होणार आहे. यंदाच्या अधिवेशनात हा कायदा मांडला जाण्याची शक्यता असल्याचेही त्यांनी स्पष्ट केले. विधान परिषदेत शिंदे सेनेच्या आमदार डॉ. मनिषा कायंदे यांनी लक्षवेधी सूचनेद्वारे राज्यातील पॅथोलॉजी लॅबच्या कार्यप्रणालीबाबत गंभीर प्रश्न उपस्थित केला होता. राज्यभरात मोठ्या प्रमाणावर सुरू असलेल्या प्रयोगशाळांमध्ये तपासण्यांची गुणवत्ता, अचूकता आणि तांत्रिक कर्मचाऱ्यांची शैक्षणिक पात्रता याबाबत सुस्पष्ट नियमांची आवश्यकता असल्याचे त्यांनी निदर्शनास आणून दिले. काही ठिकाणी अपुरी पात्रता असलेल्या कर्मचाऱ्यांकडून तपासण्या केल्या जात असल्याने रुग्णांच्या आरोग्यावर विपरीत परिणाम होण्याची शक्यता निर्माण होत असल्याची चिंता त्यांनी व्यक्त केली. या प्रश्नाला उत्तर देताना आरोग्यमंत्री प्रकाश आबिटकर यांनी सांगितले की, कोणत्याही रुग्णाला योग्य उपचार मिळण्यासाठी अचूक निदान अत्यंत महत्त्वाचे असते. रोगाचे नेमके स्वरूप समजून घेण्यासाठी प्रयोगशाळेतून मिळणाऱ्या तपासणी अहवालांवर डॉक्टरांचा मोठ्या प्रमाणावर आधार असतो. त्यामुळे प्रयोगशाळांमधील तपासण्या दर्जेदार, अचूक आणि वैज्ञानिक पद्धतीने होणे ही काळाची गरज आहे. याच पार्श्वभूमीवर राज्यातील सर्व प्रकारच्या रोगनिदानशास्त्र प्रयोगशाळांसाठी एक सुसंगत आणि व्यापक कायदा करण्याचा निर्णय शासनाने घेतला असल्याचे त्यांनी सांगितले. राज्यातील अनेक गावांमध्ये लहान स्वरूपाच्या प्रयोगशाळा सुरू असून महानगरांमध्ये अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाने सुसज्ज मोठ्या प्रयोगशाळाही कार्यरत आहेत. या सर्व प्रयोगशाळांवर एकसमान नियम लागू करण्यासाठी स्पष्ट कायदेशीर चौकट आवश्यक आहे. प्रस्तावित कायद्यानुसार राज्यातील सर्व पॅथोलॉजी लॅबची नोंदणी बंधनकारक करण्यात येईल तसेच त्यांच्या कार्यपद्धतीवर नियमित निरीक्षण ठेवण्याची व्यवस्था करण्यात येणार आहे. गावपातळीवरील लहान प्रयोगशाळांपासून ते मोठ्या शहरांतील बहुमजली रुग्णालयांमध्ये असलेल्या अत्याधुनिक प्रयोगशाळांपर्यंत सर्वांचाच या कायद्याच्या कक्षेत समावेश असेल, असे आबिटकर यांनी सांगितले. सध्या प्रयोगशाळांशी संबंधित अधिकार आणि जबाबदाऱ्या वैद्यकीय शिक्षण व औषध विभाग तसेच सार्वजनिक आरोग्य विभाग यांच्यात विभागल्या गेल्या आहेत. त्यामुळे अनेक वेळा प्रशासनिक पातळीवर स्पष्टता नसल्याचे दिसून येते. या पार्श्वभूमीवर दोन्ही विभागांमधील अधिकारविभागणी स्पष्ट करून प्रयोगशाळांच्या नियमनासाठी एकसंध आणि प्रभावी व्यवस्था निर्माण करण्यासाठी नवीन कायदा करण्यात येणार असल्याचेही त्यांनी स्पष्ट केले. या प्रस्तावित कायद्यात प्रयोगशाळा तंत्रज्ञांची शैक्षणिक पात्रता निश्चित करण्यावर विशेष भर दिला जाणार आहे. प्रयोगशाळेत काम करणाऱ्या तंत्रज्ञांकडे आवश्यक शैक्षणिक पात्रता आणि तांत्रिक कौशल्य असणे अनिवार्य करण्यात येईल. याशिवाय प्रयोगशाळांमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या यंत्रसामग्री आणि उपकरणांची गुणवत्ता व प्रमाणितता तपासण्यासाठीही कठोर नियम लागू करण्यात येणार आहेत. तपासण्यांची अचूकता कायम राखण्यासाठी नियमित तपासणी, गुणवत्ता नियंत्रण आणि देखरेखीची प्रभावी यंत्रणा उभारण्याचा विचार शासन करत आहे. आरोग्यमंत्री प्रकाश आबिटकर यांनी पुढे सांगितले की, हा कायदा तयार करताना सर्व संबंधित घटकांचे मत विचारात घेतले जाईल. लोकप्रतिनिधी, वैद्यकीय क्षेत्रातील तज्ज्ञ, प्रयोगशाळा तंत्रज्ञ तसेच आरोग्य क्षेत्रातील विविध संस्थांचे प्रतिनिधी यांच्या सूचनांचा अभ्यास करून हा कायदा अधिक सक्षम आणि सर्वसमावेशक करण्यात येईल. यामुळे भविष्यात राज्यातील प्रयोगशाळांच्या कामकाजात पारदर्शकता आणि शिस्त निर्माण होण्यास मदत होईल. राज्यातील आरोग्य व्यवस्थेवर नागरिकांचा विश्वास अधिक दृढ करण्यासाठी शासन सातत्याने प्रयत्नशील असल्याचेही त्यांनी स्पष्ट केले. योग्य निदान, वैज्ञानिक तपासण्या आणि प्रशिक्षित तांत्रिक कर्मचारी यामुळे रुग्णांना अचूक उपचार मिळण्यास मोठी मदत होईल. प्रस्तावित कायद्यामुळे राज्यातील आरोग्य सेवांची गुणवत्ता उंचावण्याबरोबरच रुग्णांच्या सुरक्षिततेलाही मोठे बळ मिळेल, असा विश्वास आरोग्यमंत्री प्रकाश आबिटकर यांनी व्यक्त केला.✨

मेष:
आज आत्मविश्वासाने काम केल्यास चांगले परिणाम मिळतील. नवीन संधींचा लाभ घेण्याचा प्रयत्न करा. आर्थिक व्यवहारात सावध राहा. कुटुंबीयांचा पाठिंबा लाभेल.
शुभ अंक: 1
शुभ रंग: लाल

वृषभ:
कामात स्थिरता राहील, पण संयम आवश्यक आहे. खर्चावर नियंत्रण ठेवणे गरजेचे आहे. आरोग्याकडे लक्ष द्या. जवळच्या व्यक्तींकडून मदत मिळेल.
शुभ अंक: 6
शुभ रंग: हिरवा

मिथुन:
संवादकौशल्यामुळे कामे मार्गी लागतील. मित्रांचे सहकार्य लाभेल. प्रवासाचा योग संभवतो. महत्त्वाचे निर्णय विचारपूर्वक घ्या.
शुभ अंक: 5
शुभ रंग: पिवळा

कर्क:
कौटुंबिक वातावरण आनंदी राहील. आर्थिक स्थितीत सुधारणा दिसेल. भावनिक विषयांमध्ये संतुलन राखा. कामात प्रगती होईल.
शुभ अंक: 2
शुभ रंग: पांढरा

सिंह:
नेतृत्वगुणांना वाव मिळेल. वरिष्ठांचा विश्वास संपादन कराल. आत्मविश्वास वाढेल. नवीन जबाबदाऱ्या स्वीकाराव्या लागतील.
शुभ अंक: 9
शुभ रंग: सोनेरी

कन्या:
कामात बारकाईने लक्ष द्या. सहकाऱ्यांशी समन्वय ठेवा. आरोग्याची काळजी घ्या. आर्थिक नियोजन फायदेशीर ठरेल.
शुभ अंक: 7
शुभ रंग: निळा

तुळ:
संतुलित विचारसरणीमुळे अडचणी दूर होतील. कुटुंबीयांशी संबंध दृढ होतील. आर्थिक लाभ संभवतो. नवीन ओळखी फायदेशीर ठरतील.
शुभ अंक: 6
शुभ रंग: गुलाबी

वृश्चिक:
धैर्य आणि संयम ठेवा. गुप्त शत्रूंपासून सावध राहा. आर्थिक व्यवहारात पारदर्शकता ठेवा. मानसिक स्थैर्य राखा.
शुभ अंक: 8
शुभ रंग: जांभळा

धनु:
प्रवासाचे योग संभवतात. शिक्षण आणि करिअरमध्ये प्रगती होईल. सकारात्मक दृष्टिकोन ठेवा. मित्रांची साथ लाभेल.
शुभ अंक: 3
शुभ रंग: केशरी

मकर:
मेहनतीचे फळ मिळेल. कामात स्थिरता राहील. आर्थिक बाबतीत योग्य नियोजन करा. कुटुंबीयांशी संवाद वाढेल.
शुभ अंक: 4
शुभ रंग: तपकिरी

कुंभ:
नवीन कल्पना यशस्वी ठरतील. सामाजिक क्षेत्रात मान-सन्मान वाढेल. आरोग्य उत्तम राहील. अचानक आर्थिक लाभ संभवतो.
शुभ अंक: 7
शुभ रंग: आकाशी

मीन:
मन शांत आणि प्रसन्न राहील. आध्यात्मिक गोष्टींकडे कल वाढेल. कौटुंबिक सुख मिळेल. आर्थिक स्थिती समाधानकारक राहील.
शुभ अंक: 2
शुभ रंग: समुद्री हिरवा

वाचकांनी वरील भविष्यवाणीचा अर्थ अचूक भविष्यवाणी म्हणून न लावता केवळ आत्मपरीक्षण आणि सकारात्मक प्रेरणा म्हणून घ्यावा.

मेष:
आज ऊर्जा आणि आत्मविश्वास वाढलेला राहील. नवीन कामाची सुरुवात करण्यासाठी दिवस अनुकूल आहे. आर्थिक व्यवहारात घाई करू नका. कुटुंबीयांचा सल्ला महत्त्वाचा ठरेल.
शुभ अंक: 9
शुभ रंग: लाल

वृषभ:
कामात संयम ठेवल्यास यश मिळेल. आर्थिक बाबतीत नियोजन आवश्यक आहे. आरोग्याकडे विशेष लक्ष द्या. जवळच्या व्यक्तींसोबत वेळ घालवण्याची संधी मिळेल.
शुभ अंक: 6
शुभ रंग: हिरवा

मिथुन:
संवादातून महत्त्वाचे प्रश्न सुटतील. नवीन संधी मिळू शकतात. लहान प्रवासाचा योग आहे. निर्णय विचारपूर्वक घ्या.
शुभ अंक: 5
शुभ रंग: पिवळा

कर्क:
कौटुंबिक वातावरण आनंदी राहील. आर्थिक स्थितीत सुधारणा दिसेल. भावनिक बाबतीत संतुलन राखा. कामात प्रगतीची चिन्हे आहेत.
शुभ अंक: 2
शुभ रंग: पांढरा

सिंह:
नेतृत्व दाखवण्याची संधी मिळेल. वरिष्ठांचा विश्वास वाढेल. आत्मविश्वासामुळे यश मिळेल. नवीन जबाबदाऱ्या स्वीकाराव्या लागतील.
शुभ अंक: 1
शुभ रंग: सोनेरी

कन्या:
कामात बारकाईने लक्ष द्या. सहकाऱ्यांशी मतभेद टाळा. आरोग्याची काळजी घ्या. खर्चावर नियंत्रण ठेवणे गरजेचे आहे.
शुभ अंक: 7
शुभ रंग: निळा

तुळ:
संतुलित दृष्टिकोन फायदेशीर ठरेल. कुटुंबीयांशी संबंध दृढ होतील. आर्थिक लाभ संभवतो. नवीन ओळखी उपयुक्त ठरतील.
शुभ अंक: 6
शुभ रंग: गुलाबी

वृश्चिक:
धैर्य आणि संयम ठेवा. गुप्त शत्रूंपासून सावध राहा. आर्थिक व्यवहारात पारदर्शकता ठेवा. मानसिक स्थैर्य राखा.
शुभ अंक: 8
शुभ रंग: जांभळा

धनु:
प्रवास आणि नवीन योजना यशस्वी ठरतील. शिक्षण व करिअरमध्ये प्रगती होईल. सकारात्मक विचार ठेवा. मित्रांची मदत लाभेल.
शुभ अंक: 3
शुभ रंग: केशरी

मकर:
मेहनतीचे फळ मिळेल. कामात स्थिरता राहील. आर्थिक बाबतीत योग्य नियोजन करा. कुटुंबीयांशी संवाद वाढेल.
शुभ अंक: 4
शुभ रंग: तपकिरी

कुंभ:
नवीन कल्पना अमलात आणण्यासाठी चांगला दिवस आहे. सामाजिक क्षेत्रात मान-सन्मान वाढेल. आरोग्य उत्तम राहील. आर्थिक लाभ संभवतो.
शुभ अंक: 7
शुभ रंग: आकाशी

मीन:
मन शांत आणि प्रसन्न राहील. आध्यात्मिक कल वाढेल. कुटुंबीयांसोबत आनंददायी वेळ जाईल. आर्थिक स्थिती समाधानकारक राहील.
शुभ अंक: 2
शुभ रंग: समुद्री हिरवा

वाचकांनी वरील भविष्यवाणीचा अर्थ अचूक भविष्यवाणी म्हणून न लावता केवळ आत्मपरीक्षण आणि सकारात्मक प्रेरणा म्हणून घ्यावा.

पाचोरा – फेब्रुवारी महिन्यात CARE Insurance कंपनीच्या माध्यमातून आयोजित करण्यात आलेल्या आंतरराष्ट्रीय कॉन्फरन्ससाठी भारतातील विविध राज्यांमधून सुमारे ३५० प्रतिनिधी दुबई येथे गेले होते. त्यामध्ये जळगाव जिल्ह्यातील ३१ जणांचा समावेश होता. या प्रतिनिधींमध्ये माझी पत्नी शितल संदीप महाजन तसेच CARE कंपनीतील सहकारी व त्यांच्या कुटुंबीयांचाही सहभाग होता. कामानिमित्त आयोजित या कॉन्फरन्ससोबत दुबईतील विविध पर्यटनस्थळांना भेट देण्याची संधी मिळाल्यामुळे ही सहल सर्वांसाठी आनंददायी आणि संस्मरणीय ठरली. दुबईतील भव्य वास्तू, अत्याधुनिक व्यवस्था आणि पर्यटन स्थळांचा अनुभव घेत असताना सर्वांचे वातावरण उत्साहपूर्ण होते. ठरलेल्या नियोजनानुसार २ मार्च रोजी सर्वांनी भारतात परतण्याचा कार्यक्रम आखला होता. मात्र १ मार्च रोजी अचानक युद्धजन्य परिस्थिती निर्माण झाल्याने अनेक विमानसेवा रद्द करण्यात आल्या आणि विमान वाहतूक विस्कळीत झाली. त्यामुळे दुबईतील अनेक भारतीय पर्यटक परतीच्या प्रवासासाठी अडकून पडले. दुबईतील फेस्टिवल सिटी परिसरात अनेक पर्यटक थांबले होते. परकीय भूमीत अडकून पडल्यामुळे अनिश्चितता आणि चिंतेचे वातावरण निर्माण झाले होते. भारतातील कुटुंबीयांनाही परिस्थितीची माहिती मिळाल्यानंतर त्यांच्या मनात काळजी वाढली होती. याच वेळी महाराष्ट्र राज्याचे मंत्री नामदार गिरीशभाऊ महाजन यांनी पुढाकार घेत दुबईमध्ये अडकलेल्या पर्यटकांशी आणि त्यांच्या कुटुंबीयांशी संपर्क साधला. परिस्थितीची माहिती मिळताच त्यांनी तत्काळ दुबईतील जळगाव जिल्ह्यातील पर्यटकांशी व्हिडिओ कॉलद्वारे संवाद साधत त्यांच्या सुरक्षिततेची चौकशी केली. पर्यटक सुरक्षित आहेत का, राहण्याची व जेवणाची व्यवस्था योग्य आहे का, कोणाला काही अडचण आहे का, याची त्यांनी आत्मीयतेने विचारपूस केली. त्यांच्या शब्दांमधील आत्मीयता आणि दिलासा दुबईमध्ये अडकलेल्या पर्यटकांसाठी मोठा आधार ठरला. दुसऱ्या दिवशीही त्यांनी पुन्हा संपर्क साधून परिस्थितीची माहिती घेत “काळजी करू नका, लवकरच तुम्हाला सुरक्षितपणे भारतात परत आणण्यासाठी प्रयत्न सुरू आहेत,” असे आश्वासन दिले. त्यांच्या या शब्दांमुळे दुबईमध्ये अडकलेल्या पर्यटकांच्या मनात आशेचा किरण निर्माण झाला. त्यांनी माझ्यासह इतर पर्यटकांच्या कुटुंबीयांशीही संपर्क साधून त्यांना धीर दिला आणि सर्वजण सुरक्षित असल्याची माहिती दिली. या संपूर्ण प्रक्रियेत गिरीशभाऊ महाजन यांचे निकटवर्तीय माजी आमदार दिलीपभाऊ वाघ तसेच पाचोरा तालुका सहकारी शिक्षण संस्थेचे चेअरमन नानासाहेब संजय वाघ हे देखील माझ्याशी सतत संपर्कात राहून माहितीची देवाणघेवाण करत होते. तसेच या विषयावर नामदार गिरीशभाऊ महाजन यांची गृहमंत्री अमितभाई शहा यांच्याशीही चर्चा झाल्याची माहिती देण्यात आली. या प्रयत्नांमुळे दुबईमध्ये अडकलेल्या पर्यटकांपैकी तब्बल २५१ जणांना दि. ६ मार्च रोजी सुरक्षितपणे भारतात परत आणण्यात यश आले. त्यामध्ये माझी पत्नी शितल संदीप महाजन हिचाही समावेश आहे. अजून काही पर्यटक होते  त्यांना सुद्धा 7 मार्च रोजी सुरक्षितपणे आणण्यात आले दरम्यान CARE Insurance कंपनीनेही आपल्या सर्व प्रतिनिधींची जबाबदारीने काळजी घेत दुबईमध्ये अडकलेल्या पर्यटकांसाठी एका फाईव्ह स्टार हॉटेलमध्ये उत्तम व्यवस्था केली आहे. राहण्यापासून जेवणापर्यंत सर्व सुविधा उपलब्ध करून देण्यात आल्या असून कंपनीचे अधिकारी सातत्याने पर्यटकांच्या संपर्कात आहेत. या संपूर्ण प्रसंगातून संकटाच्या काळात संवेदनशील नेतृत्व, समन्वय आणि माणुसकीचा आधार किती महत्त्वाचा असतो याचा अनुभव सर्वांना आला. योग्य वेळी मिळालेला दिलासा आणि प्रयत्नांमुळे दुबईमध्ये अडकलेल्या पर्यटकांच्या मनात सुरक्षिततेची भावना निर्माण झाली असून लवकरच परमेश्वर कृपेने सर्वजण आपल्या मायभूमीत परततील, अशी आशा व्यक्त होत आहे.- जय माता दी

पाचोरा – शहर के रंगार गली क्षेत्र में रहने वाला मोर परिवार पंचक्रोशी में एक प्रतिष्ठित व्यापारी परिवार के रूप में जाना जाता है। व्यापार के साथ-साथ शिक्षा और बौद्धिक प्रगति को भी समान महत्व देने वाले इस परिवार ने समाज में एक अलग पहचान बनाई है। इसी परिवार के युवा प्रणव राजेश मोर ने देश की अत्यंत कठिन और प्रतिष्ठित मानी जाने वाली चार्टर्ड अकाउंटेंट (CA) परीक्षा में उल्लेखनीय सफलता प्राप्त कर पाचोरा तालुका का नाम राष्ट्रीय स्तर पर रोशन किया है। The Institute of Chartered Accountants of India (ICAI) द्वारा घोषित जनवरी 2026 के सीए फाइनल परीक्षा परिणाम में प्रणव मोर ने अखिल भारतीय स्तर पर 12वां स्थान प्राप्त किया है और यह उपलब्धि पूरे तालुके के लिए गर्व का विषय बन गई है। प्रणव मोर को इस परीक्षा में कुल 432 अंक प्राप्त हुए हैं और ICAI की Merit List (January 2026) में उनका नाम देश के शीर्ष विद्यार्थियों में शामिल हुआ है। चार्टर्ड अकाउंटेंट की परीक्षा देश की सबसे कठिन और अत्यंत प्रतिस्पर्धात्मक परीक्षाओं में से एक मानी जाती है। देशभर के लाखों विद्यार्थी इस परीक्षा के लिए प्रयास करते हैं, लेकिन बहुत कम विद्यार्थियों को ही इसमें सफलता मिलती है। ऐसे में अखिल भारतीय स्तर पर 12वां स्थान प्राप्त करना केवल व्यक्तिगत उपलब्धि नहीं, बल्कि पूरे क्षेत्र के लिए प्रेरणादायी घटना बन गई है। पाचोरा शहर के गोसे हाईस्कूल रोड क्षेत्र में दुर्गा ऑइल इंडस्ट्रीज के परिसर में निवास करने वाला यह परिवार स्वर्गीय बद्रीलालशेठ मोर के परिवार के रूप में जाना जाता है। इस परिवार ने वर्षों से ईमानदार व्यापार, सामाजिक जिम्मेदारी और शिक्षा को दिए गए महत्व के कारण समाज में प्रतिष्ठा प्राप्त की है। परिवार के प्रत्येक सदस्य ने शिक्षा के क्षेत्र में प्रगति की है, जिसके कारण मोर परिवार आज अनेक युवाओं के लिए आदर्श बन गया है। प्रणव मोर के परिवार के सदस्यों की शैक्षणिक यात्रा भी अत्यंत प्रेरणादायी है। प्रणव के बड़े भाई आईटी इंजीनियर हैं और हैदराबाद में एक बड़े पैकेज पर नौकरी कर रहे हैं। इसी प्रकार प्रणव के परिवार में लकी मोर और लीना मोर दोनों भाई-बहन भी चार्टर्ड अकाउंटेंट बन चुके हैं। परिवार की एक और बहन दीप्ती मोर वर्तमान में पीएचडी की पढ़ाई कर रही हैं और उनका शोध कार्य पूरा हो चुका है। आने वाले कुछ महीनों में उन्हें आधिकारिक रूप से पीएचडी की उपाधि से सम्मानित किया जाएगा। इस प्रकार शिक्षा, ज्ञान और प्रगति की परंपरा मोर परिवार में निरंतर आगे बढ़ती हुई दिखाई देती है। प्रणव मोर की सफलता के पीछे एक भावनात्मक संघर्ष भी छिपा हुआ है। प्रणव के जीवन में एक बड़ी कमी उनके पिता के निधन से उत्पन्न हुई। पिता का साया खोने के बाद भी इस युवा ने परिस्थितियों के सामने हार नहीं मानी और अपने पिता द्वारा दिखाए गए मार्ग पर चलते हुए शिक्षा के क्षेत्र में बड़ी सफलता हासिल की। पिता का सपना पूरा करने की दृढ़ इच्छा और परिवार के सदस्यों का मजबूत समर्थन प्रणव की सफलता के पीछे की सबसे बड़ी ताकत रही। प्रणव की माता ने भी बेटे की शिक्षा के लिए बहुत त्याग किया। परिवार के सभी सदस्यों ने मिलकर प्रणव की पढ़ाई को प्रोत्साहित किया। कठोर परिश्रम, निरंतर अध्ययन, अनुशासित जीवनशैली और लक्ष्य के प्रति अटूट समर्पण के कारण प्रणव इस सफलता की ऊंचाइयों तक पहुंचे। इस सफर में कई कठिनाइयाँ आईं, लेकिन दृढ़ निश्चय और लगन के बल पर उन्होंने हर चुनौती का सामना किया। ग्रामीण पृष्ठभूमि से आने वाले विद्यार्थियों के लिए प्रणव मोर की यह सफलता अत्यंत प्रेरणादायी बन गई है। बड़े शहरों में पढ़ने वाले विद्यार्थियों से प्रतिस्पर्धा करते हुए ग्रामीण क्षेत्रों के विद्यार्थी भी राष्ट्रीय स्तर पर सफलता प्राप्त कर सकते हैं, इसका उत्कृष्ट उदाहरण प्रणव ने प्रस्तुत किया है। इसलिए आज अनेक विद्यार्थी और अभिभावक प्रणव की सफलता को प्रेरणा के रूप में देख रहे हैं। प्रणव मोर की इस उल्लेखनीय उपलब्धि से पाचोरा शहर सहित पूरे तालुके में आनंद और गर्व का वातावरण बना हुआ है। विभिन्न सामाजिक, शैक्षणिक और व्यापारी क्षेत्रों के प्रतिष्ठित व्यक्तियों ने प्रणव को बधाई देते हुए उनके उज्ज्वल भविष्य के लिए शुभकामनाएँ दी हैं। शिक्षक, मित्र और नागरिकों ने भी उनकी सफलता का अभिनंदन किया है। पाचोरा जैसे शहर से अखिल भारतीय स्तर पर इतनी बड़ी सफलता प्राप्त करना पूरे क्षेत्र के लिए गर्व की बात है। प्रणव की उपलब्धि के कारण तालुके की शैक्षणिक क्षमता की ओर पूरे देश का ध्यान आकर्षित हुआ है। परिवार के सदस्यों ने भावुक होकर कहा कि यदि आज उनके पिता जीवित होते तो बेटे की इस सफलता पर उनकी आँखों में गर्व के आँसू आ जाते। हालांकि उनका आशीर्वाद ही प्रणव की सफलता के पीछे की सबसे बड़ी प्रेरणा रहा है। प्रणव राजेश मोर की इस शानदार उपलब्धि से पाचोरा तालुका का नाम देशभर में उज्ज्वल हुआ है। उनकी सफलता से अनेक युवाओं को प्रेरणा मिली है और शिक्षा के क्षेत्र में बड़े लक्ष्य हासिल करने के लिए वे निश्चित ही प्रेरणास्रोत बनेंगे। भविष्य में भी प्रणव मोर देश के आर्थिक और व्यावसायिक क्षेत्र में महत्वपूर्ण योगदान देंगे, ऐसा विश्वास व्यक्त किया जा रहा है। इस उल्लेखनीय सफलता के लिए प्रणव राजेश मोर और मोर परिवार को ध्येय न्यूज व झुंज समाचार पत्र के संपादक संदीप महाजन तथा उनके परिवार की ओर से हार्दिक बधाई दी गई है और उनके उज्ज्वल भविष्य के लिए शुभकामनाएँ व्यक्त की गई हैं।