भडगाव- तालुका संतप्त झाला होता. मानवी संवेदना हादरवून टाकणाऱ्या एका दुर्दैवी, अमानुष आणि क्रूर घटनेमुळे भडगावसह संपूर्ण परिसरात संतापाची लाट उसळली आहे. धुळे येथील आपल्या सासरी वास्तव्यास असलेल्या भडगावच्या माहेरच्या शारदा (पूजा) बागुल (माळी) या तरुण विवाहितेवर तिच्या सासरच्यांकडून कथितरित्या अमानुषपणे मारहाण करून निर्घृण हत्या करण्यात आली. ही घटना ज्या पद्धतीने उघडकीस आली आहे, त्याने समाजमन सुन्न झाले असून, ह्या दु:खद घटनेचा तीव्र निषेध करण्यासाठी आणि शारदाला न्याय मिळावा यासाठी भडगावमध्ये आज सर्व पक्षीय व धर्मीय प्रचंड जनआक्रोश मोर्चा काढण्यात आला. या मोर्चात माजी आमदार दिलीपभाऊ वाघ त्यांच्यासह भारतीय जनता पक्षाच्या महिला मोर्चाच्या प्रदेश उपाध्यक्षा सौ. जयश्रीताई पाटील,वैशालीताई सुर्यवंशी, योजनाताई पाटील ,साहेबराव महाजन, भाजचे अमोल शिंदे, माजी नगराध्यक्ष राजेंद्र पाटील, प्रशांत पवार, शशिकांत येवले, गणेश परदेशी, सचिन चोरडिया, पत्रकार संघाचे तालुका अध्यक्ष नरेंद्र पाटील, एकनाथ महाजन, दिपक महाजन दिपक महाजन, शिवसेना तालुकप्रमुख सुधाकर पाटील, माजी नगरसेविका योजनाताई पाटील, प्राजक्ता ताई देशमुख भाजपच्या नूतनताई पाटील, नितीन महाजन, सागर महाजन, युवराज पाटील, मनोहर चौधरी, डॉ प्रमोद पाटील, डॉ नीलेश पाटील, डॉ विलास पाटील, ऍड नीलेश तिवारी, प्रहारचे विजय भोसले, मनसेचे जिल्हाध्यक्ष अनील वाघ, भाजपचे माजी तालुका अध्यक्ष सोमनाथ पाटील, सेनेचे लरवीचंद पाटील, शिवदास महाजन, अनील वाघ, भाजपचे माजी तालुका अध्यक्ष सोमनाथ पाटील, सेनेचे लरवीचंद पाटील, शिवदास महाजन, महेंद्र ततार, रवी अहिरे, अजय चौधरी, पिनु महाजन, अतुल पाटील, अमोल पाटील, माजी उपसभापती संभाजी भोसले, नीलेश मालपुरे, ठेकेदार संभाजी पाटील,यांची प्रभावी उपस्थिती होती. या मोर्चाचे विशेष वैशिष्ट्य म्हणजे यामध्ये कोणत्याही एका पक्षाचे नव्हते, तर सर्वपक्षीय, सर्व धर्मीय, सर्व जाती-धर्मातील भडगावकरांनी मनापासून सहभाग नोंदवला होता. शारदावर झालेल्या अमानुष अन्यायाविरोधात आणि आरोपींना कठोर शासन व्हावे, या मागणीसाठी अखिल भडगाव शहर एकत्र आले होते. शारदा (पूजा) बागुल ही भडगावची माहेर वाशिण. तिचे लग्न धुळे जिल्ह्यातील एका ठिकाणी झाले होते. मागील काही काळापासून तिला सासरच्या मंडळींकडून मानसिक व शारीरिक छळाला सामोरे जावे लागत असल्याची चर्चा गावपातळीवर सुरु होती. मात्र अचानक तिचा मृतदेह संशयास्पद परिस्थितीत सापडल्याने आणि त्या आधी तिला मारहाण झाल्याचे स्पष्ट चिन्हे आढळल्याने, ही बाब केवळ आत्महत्या नसून, हत्या असल्याचा कळस सर्वत्र झाला आहे. या घटनेमुळे तिच्या माहेरी आणि भडगाव शहरात हळहळ व्यक्त केली जात असून, अशा घटनांना पूर्णविराम देण्यासाठी कठोर कारवाईची मागणी होत आहे. घरगुती हिंसाचाराचा बळी ठरणाऱ्या महिला ही समाजाची खोल आणि काळोखी बाजू दाखवते. शारदा हिने अशा क्रूरतेचा बळी जावा, हे कुणालाही मान्य नाही. पाचोरा – भडगावातील सामाजिक जाणिवा जागृत करणारे नेतृत्व म्हणजे माजी आमदार दिलीपभाऊ वाघ. त्यांना शारदाच्या हत्येची माहिती व मोर्चा असल्याचे समजताच तातडीने पुढाकार घेत आज भडगावमध्ये ऐतिहासिक अशा सर्वपक्षीय आणि सर्वधर्मीय लोकांचा प्रचंड जनआक्रोश मोर्चात सहभागी झाले या मोर्चाने पोलीस स्टेशनकडे धडक देत, आरोपींवर कठोर कारवाई करण्यात यावी, पीडित कुटुंबीयांना सुरक्षा व कायदेशीर सहाय्य मिळावे, असा ठाम पवित्रा घेत निवेदन सादर केले. या निवेदनावर भडगावच्या नागरिकांचे शेकडो स्वाक्षरी होत्या या संपूर्ण मोर्चात सौ. जयश्रीताई पाटील, महिला मोर्चाच्या प्रदेश उपाध्यक्षा, यांनी देखील निर्णायक भूमिका घेतली. त्यांनी शारदाच्या घटनेवर प्रखर शब्दांत संताप व्यक्त करत, “महिलांवर होणारा कोणताही अन्याय आता सहन केला जाणार नाही. शारदा ही आपल्या समाजातील प्रत्येक बहिण आहे. तिच्यावर जे घडलं, ते आमच्यापैकी कुणासोबतही घडू शकतं. त्यामुळे आम्ही न्याय मिळेपर्यंत शांत बसणार नाही,” अशा शब्दांत भावनांना वाट मोकळी करून दिली. या मोर्चात शहरातील सर्व राजकीय पक्षांचे पदाधिकारी, कार्यकर्ते, व्यापारी संघटना, महिला मंडळ, सामाजिक कार्यकर्ते, युवक मंडळे, ज्येष्ठ नागरिक, शिक्षक, विद्यार्थी, पत्रकार, शेतकरी अशा विविध थरांतील लोक एकत्र आले होते. ‘शारदाला न्याय मिळालाच पाहिजे’, ‘गृही हिंसाचारविरोधात कठोर कायदा हवा’, ‘गृहोपयोगी हत्या खपवून घेतली जाणार नाही’, ‘निर्घृण हत्येच्या आरोपींना फाशी दे’, अशा घोषणा शहराच्या रस्त्यांवर घुमत होत्या मोर्चा भडगाव पोलीस ठाण्यावर पोहोचल्यावर एका ठरावीक निवेदनाद्वारे आरोपींवर कठोर कारवाई करावी, आरोपींना तत्काळ अटक करून कठोर कलमांखाली गुन्हा दाखल करावा, शारदाच्या कुटुंबीयांना सुरक्षा पुरवावी, पीडितांच्या बाजूने वकील आणि न्यायलयी सहाय्य उपलब्ध करून द्यावे, अशी मागणी करण्यात आली. भडगावचे पोलीस निरीक्षकांनी निवेदन स्वीकारताना संबंधित माहिती वरिष्ठांकडे पाठवली जाईल आणि यथायोग्य कारवाई होईल, असे सांगितले. या मोर्चाचे वैशिष्ट्य म्हणजे यात कुठल्याही एका पक्षाचा झेंडा नव्हता. सर्वपक्षीय कार्यकर्ते, अगदी प्रतिस्पर्धी राजकीय विचारांचे लोक देखील फक्त शारदासाठी एकत्र आले होते. माजी आमदार दिलीपभाऊ वाघ यांचे संयोजन, सौ. जयश्री पाटील यांचा सहभागा आणि सामान्य जनतेचा अभूतपूर्व प्रतिसाद यामुळे हा मोर्चा केवळ निषेध म्हणून नव्हता, तर एक सामाजिक शक्तीप्रदर्शन बनला.मोर्चा संपल्यानंतर पत्रकारांशी बोलताना माजी आमदार दिलीपभाऊ वाघ यांनी सांगितले, “हे केवळ सुरुवात आहे. जर आरोपीवर तत्काळ कठोर कारवाई झाली नाही, तर आम्ही जिल्हाधिकारी कार्यालयावर धडक देऊ, महिला आणि जनतेच्या हक्कासाठी आंदोलन तीव्र करू. आम्हाला कोणताही राजकीय लाभ नको, फक्त शारदाला न्याय मिळावा, एवढीच अपेक्षा आहे.” भडगावसारख्या छोट्या शहरात वावरलेल्या, सर्वांना हसतमुखाने सामोऱ्या जाणाऱ्या, शिक्षण घेणाऱ्या, सासरी जाऊन नवजीवन सुरु केलेल्या शारदाचा असा अंत होईल, असे कुणीही स्वप्नातही विचार केला नसेल. तिचा चेहरा आता केवळ तिच्या आईवडिलांच्या आठवणीत, तिच्या सखींच्या डोळ्यात आणि समाजाच्या काळजात राहील शारदा (पूजा) बागुलच्या हत्येप्रकरणी जोपर्यंत सर्व आरोपींवर कठोर कारवाई होत नाही, आणि न्यायप्रक्रिया प्रभावीपणे सुरु होत नाही, तोपर्यंत भडगावचा जनतेचा आक्रोश तसाच राहणार, हे या मोर्चातून स्पष्ट झाले आहे. माजी आमदार दिलीपभाऊ वाघ यांच्यासारख्याच्या सहभागाने व सर्वपक्षीय माध्यमातून हा लढा न्यायासाठी अधिक प्रभावी होणार आहे, याची भडगावकरांना खात्री वाटते. शेवटी, हा लढा केवळ शारदासाठी नाही, तर प्रत्येक अत्याचारित महिलेसाठी आहे.
पाचोरा – : दि. पाचोरा पिपल्स को-ऑपरेटिव्ह बँक लिमिटेड, पाचोरा या प्रगतिशील सहकारी बँकेच्या 2025 ते 2030 या पंचवार्षिक कार्यकालासाठीच्या संचालक मंडळ निवडणुकीचा अधिकृत कार्यक्रम नुकताच जाहीर करण्यात आला आहे. बँकेच्या
विकासात महत्त्वपूर्ण वाटा असलेल्या या निवडणुकीकडे सर्वसामान्य ग्राहक, सभासद आणि राजकीय वर्तुळाचे लक्ष लागून आहे. निवडणूक निर्णय अधिकारी तथा सहायक निबंधक, सहकारी संस्था, पाचोरा आर. आर. पाटील यांनी राज्य सहकारी निवडणूक प्राधिकरणाच्या मान्यतेनंतर संपूर्ण निवडणूक कार्यक्रम जाहीर केला आहे. ही निवडणूक बँकेच्या आगामी पाच वर्षांच्या विकासाचा मार्ग निश्चित करणार असल्याने ही निवडणूक अत्यंत महत्त्वपूर्ण ठरणार आहे. या निवडणुकीत एकूण १५ जागांसाठी निवडणूक घेतली जाणार असून त्यामध्ये सर्वसाधारण, महिला राखीव, इतर मागासवर्गीय, अनुसूचित जाती-जमाती, विमुक्त जाती, भटक्या जमाती आणि इतर मागास प्रवर्ग अशा विविध घटकांचे प्रतिनिधित्व आहे. शाखास्तरावरील एक जागाही यामध्ये समाविष्ट करण्यात आली आहे. ही विभागणी सामाजिक समतोल आणि सर्वसमावेशक प्रतिनिधित्व सुनिश्चित करणारी आहे, असे सांगितले जाते. या निवडणुकीसाठी नामनिर्देशनपत्र विक्री व स्वीकारण्याची प्रक्रिया 06 जून ते 12 जून 2025 या कालावधीत दररोज सकाळी 11 ते दुपारी 3 या वेळेत पार पडणार आहे. इच्छुक उमेदवार निवडणूक कार्यालयात जाऊन आपले अर्ज सादर करू शकतात. 13 जून 2025 रोजी सकाळी 11 वाजता उमेदवारांनी सादर केलेल्या अर्जांची छाननी सुरू होणार असून, ती प्रक्रिया पूर्ण होईपर्यंत चालू राहील. छाननीनंतर पात्र उमेदवारांची प्राथमिक यादी 16 जून 2025 रोजी सकाळी 11 वाजता कार्यालयाच्या सूचना फलकावर प्रसिद्ध केली जाणार आहे. या यादीतील नावांनंतर इच्छुक उमेदवारांना 16 जून ते 30 जून 2025 या कालावधीत आपले अर्ज मागे घेण्याची मुभा देण्यात आली आहे. त्यासाठी दररोज सकाळी 11.30 ते दुपारी 3 या वेळेत अर्ज मागे घेता येणार आहेत. या कालावधीत जे उमेदवार अर्ज मागे घेणार नाहीत, त्यांच्यात निवडणुकीची लढत होणार आहे. मात्र विद्यमान संचालक मंडळाने अनपेक्षित केलेली जवळपास 3000 सभासद संख्येची वाढ सोबतच 2000 च्या जवळपास सभासदांची अर्थात मतदार यादीतील नावे कट झालेत त्यामुळे ही निवडणूक एकतर्फी किंवा बिनविरोध निवड होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. 01 जुलै 2025 रोजी सकाळी 11 वाजता पात्र उमेदवारांना निवडणूक चिन्हांचे वाटप करण्यात येईल. त्याच दिवशी अंतिम, विधीमान्य उमेदवारांची यादीही जाहीर केली जाणार आहे. यानंतर निवडणुकीचा अंतिम टप्पा म्हणजे मतदान आणि मतमोजणीचा कार्यक्रम पार पडणार आहे. जर गरज भासली आणि एका जागेपेक्षा अधिक उमेदवार उभे राहिले, तर 13 जुलै 2025 रोजी सकाळी 8 ते दुपारी 4 या वेळेत मतदानाची प्रक्रिया राबवली जाईल. मतदानाचे ठिकाण लवकरच जाहीर करण्यात येईल. मतदानानंतर 14 जुलै 2025 रोजी सकाळी 8 वाजता मतमोजणीस सुरुवात होईल आणि ती प्रक्रिया पूर्ण होईपर्यंत सुरू राहील. तत्काळ निकालही जाहीर केला जाणार असल्याने उत्सुकता शिगेला पोहोचण्याची शक्यता आहे. या संपूर्ण निवडणूक प्रक्रियेत शासकीय किंवा सार्वजनिक सुट्ट्यांचा अडथळा येणार नाही. सर्व टप्पे सलग राबवले जाणार आहेत. निवडणूक चिन्हे ही फक्त अधिकृत यादीतीलच ग्राह्य धरली जाणार आहेत. मतदार यादी निवडणूक कार्यालयात विक्रीसाठी उपलब्ध आहे. तसेच यासंदर्भातील सर्व यादी, परिपत्रके व निर्णय कार्यालयाच्या नोटीस बोर्डावर प्रसिद्ध केले जाणार आहेत. पाचोरा पिपल्स को-ऑपरेटिव्ह बँकेच्या या निवडणुकीकडे परिसरातील सर्वसामान्य नागरिक, सभासद, अधिकारी, कर्मचारी आणि सामाजिक कार्यकर्त्यांचे लक्ष लागले आहे. ही बँक गेल्या काही वर्षांमध्ये आर्थिक प्रगतीच्या दृष्टीने भक्कम उभी राहिलेली असून, सभासदसंख्याही लक्षणीय वाढलेली आहे. त्यामुळे संचालक मंडळाच्या निवडीला अधिकाधिक पारदर्शक आणि समावेशक ठेवण्याचा जनतेचा आग्रह आहे. विशेष म्हणजे या निवडणुकीत राजकीय हस्तक्षेप नको, अशी भावना सर्वच स्तरांतून व्यक्त होत आहे. भाजपचे वरिष्ठ नेते व भाजपचे संकटमोचक म्हणून ओळख असलेले मंत्री गिरीशभाऊ महाजन, पाचोरा-भडगाव विधानसभा मतदारसंघाचे आमदार किशोरआप्पा पाटील, माजी आमदार दिलीपभाऊ वाघ, तसेच उद्योजिका सौ. वैशालीताई सूर्यवंशी यांची एकत्रितपणे बँकेच्या हितासाठी निवडणुकी संबंधीची भूमिका बिनविरोध व्हावी अशी स्पष्ट होणे महत्त्वाचे आहे त्यांनी बँकेच्या सर्वांगीण हिताचा विचार करून ही निवडणूक बिनविरोध व्हावी, असा ठाम निर्धार केला तर गेल्या पंचवार्षिक कार्यकाळात बँकेच्या आर्थिक स्थितीत झालेली घसघशीत प्रगती, शाखा विस्तार, नव्या तंत्रज्ञानाचा वापर आणि सभासदांशी संवाद अशा विविध पैलूंमुळे बँकेची प्रतिमा अधिकच बळकट झाली आहे. अशा वेळी बिनविरोध निवड होणे म्हणजे स्थैर्य आणि सहकार मूल्यांची जपणूक होईल, असा विश्वास व्यक्त करण्यात येत आहे. बँकेच्या गेल्या पाच वर्षपर्यंतच्या कारभाराकडे पाहता, कोणत्याही गट-तटाचे राजकारण न करता, एकात्मिक विचारातून सर्वांसाठी एकच नियम व निर्णय असा कारभार पार पडल्याचे चित्र आहे. त्यामुळे आगामी काळातही हे सहकार्य टिकवण्यासाठी सुसंवाद आणि सामंजस्याची भूमिका महत्त्वाची ठरणार आहे. यासाठी गेल्या काही दिवसांपासून विविध बैठका, चर्चा आणि वाटाघाटी सुरू असल्याची माहिती खात्रीलायक सूत्रांनी दिली आहे. निवडणूक बिनविरोध व्हावी ही मागणी बँकेच्या हितासाठी आणि सभासदांच्या अपेक्षा पूर्ण करण्यासाठी योग्य वाटत असली, तरी काही नवे इच्छुक उमेदवार किंवा गट आपली संधी पाहत आहेत. त्यामुळे अंतिम टप्प्यात ही निवडणूक चुरशीची होणार की एकतर्फी बिनविरोध यावर अद्याप अनिश्चितता आहे. मात्र, सर्व बाजूंनी सकारात्मक दृष्टिकोन ठेवून निर्णय झाला, तर पाचोरा पिपल्स बँकेची ही निवडणूक राज्यातील सहकार क्षेत्रात एक आदर्श निर्माण करू शकेल, यात शंका नाही. या निवडणुकीच्या निमित्ताने पाचोरा शहर आणि तालुक्याचा सहकार चळवळीवरील विश्वास, नागरिकांचे सहकार क्षेत्रावरील प्रेम, आणि सामाजिक नेतृत्वाची एकजूट पुन्हा एकदा अधोरेखित होईल, अशीच अपेक्षा सर्वत्र व्यक्त होत आहे.
पाचोरा – शहराला पुन्हा एकदा अभिमानाचा क्षण लाभला आहे. येथील अपूर्वा शाम ढवळे (साळुंखे) यांनी आपल्या कर्तृत्वातून विज्ञान क्षेत्रात एक नवा आदर्श घालून दिला आहे. के.एल.ई. अकॅडमी ऑफ हायर एज्युकेशन अँड रिसर्च, बेंगळुरू (कर्नाटक युनिव्हर्सिटी) येथून त्यांनी औषधनिर्माण शास्त्र (Pharmaceutical Sciences) या क्षेत्रात ‘डॉक्टर ऑफ फिलॉसॉफी (Ph.D.)’ ही अत्युच्च शैक्षणिक पदवी संपादन केली आहे. त्यांच्या या उल्लेखनीय यशामुळे केवळ कुटुंबीयच नव्हे तर संपूर्ण पाचोरा शहरात आनंदाची आणि अभिमानाची लाट उसळली आहे. डॉ. अपूर्वा यांनी आपले संपूर्ण पीएच.डी संशोधन ‘परिधीय न्यूरोपॅथी (Peripheral Neuropathy)’ या महत्त्वपूर्ण आणि जटिल विषयावर केंद्रित केले होते. परिधीय न्यूरोपॅथी ही एक गंभीर वैद्यकीय स्थिती असून मेंदू व पाठीच्या कण्याच्या बाहेरच्या मज्जासंस्थांमध्ये विकृती निर्माण झाल्याने अनेक प्रकारची वेदना, हात-पाय सुन्न होणे, मुंग्या येणे, स्नायूंमध्ये कमजोरी अशी विविध लक्षणे या आजारात दिसून येतात. या लक्षणांमुळे रुग्णांचे दैनंदिन जीवन अत्यंत त्रासदायक बनते. या गुंतागुंतीच्या विकारावर उपाय शोधण्यासाठी डॉ. अपूर्वा यांनी शास्त्रीय दृष्टिकोनातून एक विस्तृत आणि अत्यंत बारकाईने संशोधन केले. विविध औषधी संयुगे, प्रयोग, परिणामकारकता, औषधांचे संभाव्य दुष्परिणाम अशा अनेक स्तरांवर तपशीलवार अभ्यास करत त्यांनी प्रभावी उपचार पद्धतींचा शोध घेतला. त्यांच्या या संशोधनामुळे परिधीय न्यूरोपॅथीसारख्या आजारांवर नव्या संशोधनाचा मार्ग मोकळा झाला आहे, असे तज्ज्ञ मानतात. डॉ. अपूर्वा यांचा प्रवास केवळ वैद्यकीय क्षेत्रापुरता सीमित नाही, तर तो जिद्द, चिकाटी, आणि स्वप्नपूर्तीचा उत्कट प्रेरणास्रोत आहे. त्यांनी मराठी माध्यमातून शालेय शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर औषधनिर्माण शास्त्रात पदवी व पदव्युत्तर शिक्षण घेतले. त्यानंतर त्यांनी संशोधन क्षेत्रात पाऊल ठेवत स्वतःला पीएच.डी.च्या अत्युच्च पदवीपर्यंत नेले. आज जेव्हा शहरातील अनेक तरुण इंग्रजी माध्यम, मोठी शहरे आणि महागडी कोचिंगच्या आधारावर यशाची स्वप्ने पाहतात, तेव्हा अपूर्वा यांची वाटचाल वेगळी ठरते. अत्यंत साध्या, ग्रामीण पार्श्वभूमीतून येऊन, मराठी शिक्षणाच्या बळावर आणि आपल्या मेहनतीच्या जोरावर त्यांनी मिळवलेले यश निश्चितच कौतुकास्पद आहे. डॉ. अपूर्वा यांच्या या यशामध्ये त्यांचे पती राहुल साळुंखे यांचे व साळूंखे परिवाराचे मोठे योगदान आहे. ते स्वतः आयआयटी रुरकी येथून M.Tech पदवीधारक असून, सध्या ते टेक्सास इन्स्ट्रुमेंट्स या जगप्रसिद्ध आंतरराष्ट्रीय कंपनीत उच्च पदावर कार्यरत आहेत. आयआयटी सारख्या देशातील सर्वोच्च शिक्षणसंस्थेतून शिक्षण घेऊन आपला करिअर उभारणाऱ्या राहुल साळुंखे यांनी पत्नीच्या शिक्षणात व संशोधन प्रवासात खंबीर साथ दिली. वैवाहिक आयुष्य आणि पीएच.डी. यामधील समतोल राखणे, मूल आणि कुटुंबीयांची जबाबदारी सांभाळत संशोधन क्षेत्रात सातत्य ठेवणे हे खरंच कठीण काम असते. पण या सगळ्या संघर्षात अपूर्वा यांना त्यांच्या पतीबरोबरच त्यांना सासू-सासरे यांचेही अमूल्य सहकार्य लाभले. डॉ. अपूर्वा या पाचोरा नगरपरिषदेतील ग्रंथपाल श्याम ढवळे व सौ. ज्योती ढवळे यांची सुपुत्री आहेत. एका वाचनसंस्कृती वाढवणाऱ्या घरातून आलेल्या अपूर्वा यांना लहानपणापासून अभ्यासाची गोडी होती. त्यांच्या घरी पुस्तकांचे, वाचनाचे आणि शिक्षणाचे महत्व लावून धरले गेले. त्यामुळेच त्यांनी आपले करिअरही संशोधन क्षेत्रात घडवले.डॉ. अपूर्वा साळुंखे यांचे यश हे आजच्या तरुणींना आणि विद्यार्थिनींना सांगणारा एक स्पष्ट संदेश आहे की, परिस्थिती कोणतीही असो, जर इच्छाशक्ती आणि कुटुंबाचा पाठिंबा असेल, तर कोणतेही ध्येय अशक्य नाही. पीएच.डी. ही पदवी मिळवताना अनेक अडचणी, मानसिक तणाव, वेळेचा अभाव, कौटुंबिक जबाबदाऱ्या यांसारख्या अनेक अडथळ्यांना सामोरे जावे लागते. मात्र अपूर्वा यांनी हे सर्व मात करून आपली वाटचाल यशाकडे सुरूच ठेवली शहरातील महिलांमध्येही डॉ. अपूर्वा यांच्या यशाबद्दल विशेष उत्सुकता आणि अभिमान आहे. सामाजिक कार्यात आणि शिक्षण क्षेत्रात कार्यरत अनेक महिला त्यांच्या या यशकथेचा दाखला देत आहेत. ‘स्त्री ही अबला नाही तर सबला आहे’ हे वाक्य डॉ. अपूर्वा यांच्या यशातून पुन्हा एकदा सिद्ध झाले आहे. पाचोरा शहरात डॉ. अपूर्वा ढवळे (साळुंखे) यांना पीएच.डी. पदवी मिळाल्याच्या बातमीने न पा कार्यालयात व त्यांच्या निवासस्थान जवळील परिसरात सर्वत्र आनंदाचे वातावरण पसरले आहे. त्यांच्या शैक्षणिक, वैज्ञानिक कर्तृत्वाबद्दल शहरातील नागरिक, शिक्षक, सामाजिक कार्यकर्ते आणि विद्यार्थ्यांकडून अभिनंदनाचा वर्षाव होत आहे. शहरातील विविध संस्था, शाळा, महाविद्यालये, वाचनालये आणि महिला मंडळांकडून त्यांचे अभिनंदन करण्यात येत आहे. “पाचोऱ्यासारख्या ग्रामीण भागातून एखादी युवती आंतरराष्ट्रीय पातळीवरील गंभीर विषयावर संशोधन करून पीएच.डी. सारखी पदवी मिळवते, हे निश्चितच प्रेरणादायी आहे,” असे मत अनेकांनी व्यक्त केले आहे. अनेक विद्यार्थ्यांसाठी डॉ. अपूर्वा एक आदर्श आणि दिशा दर्शक ठरत आहेत. डॉ. अपूर्वा यांचे हे संशोधन केवळ शैक्षणिक किंवा वैयक्तिक यशापुरते मर्यादित नाही, तर त्याचे प्रत्यक्ष सामाजिक व वैद्यकीय परिणाम होण्याची शक्यता आहे. त्यांच्या संशोधनातून जे निष्कर्ष समोर आले आहेत, ते भविष्यात परिधीय न्यूरोपॅथीसारख्या गंभीर आजारावर औषधांच्या शोधासाठी उपयोगी ठरू शकतात. डॉ. अपूर्वा यांचे हे यश केवळ एक पदवी मिळविणे नाही, तर एक व्यापक शास्त्रीय योगदान आहे. भविष्यात त्यांनी आपले संशोधन अधिक गतीने चालू ठेवून भारतीय वैद्यकीय संशोधनात ठसा उमठवावा, अशी अपेक्षा सर्वच शिक्षणप्रेमींनी व्यक्त केली आहे. डॉ. अपूर्वा साळुंखे यांचे यश म्हणजे प्रयत्न, चिकाटी, आणि कुटुंबीयांच्या पाठिंब्याची मिळवलेली फलश्रुती आहे. त्यांनी घडवलेली ही शास्त्रसाधनेची कहाणी आजच्या पिढीला ज्ञानार्जनाचा नवा प्रेरणास्रोत बनली आहे. त्यांच्या पुढील वाटचालीसाठी झुंज वृत्तपत्र व ‘ध्येय न्यूज’ परिवाराकडून मनःपूर्वक अभिनंदनसह हार्दीक शुभेच्छा.
पाचोरा – पंतप्रधान नरेंद्रजी मोदी यांच्या नेतृत्वाखालील केंद्र सरकारने आपल्या यशस्वी अकरा वर्षांच्या कारकीर्दीची पूर्णता साजरी करण्यासाठी देशभरात “संकल्प से सिद्धी” या शीर्षकाखाली विविध उपक्रमांचे आयोजन करण्याचे निश्चित केले आहे. या अभियानाअंतर्गत भारतभर एकात्मतेचा, विकासाचा आणि सुशासनाचा संदेश देण्याच्या उद्देशाने विविध कार्यक्रम, कार्यशाळा आणि संवाद सत्रांचे आयोजन करण्यात येत आहे. या अभियानाचा भाग म्हणून महाराष्ट्रातही विभागीय पातळीवर विशेष कार्यशाळांचे आयोजन करण्यात येत आहे. या कार्यशाळांचा मुख्य उद्देश म्हणजे, भाजपच्या स्थानिक पदाधिकाऱ्यांना केंद्र सरकारच्या विविध योजना, उपलब्धी आणि पुढील दृष्टीकोन समजावून सांगणे, तसेच येणाऱ्या काळात पक्ष संघटनात्मक दृष्टिकोनातून अधिक प्रभावीपणे कसे कार्य करू शकेल, याबाबत दिशा आणि मार्गदर्शन देणे. याच पार्श्वभूमीवर नाशिक विभागीय कार्यशाळा दिनांक ५ जून २०२५ रोजी नाशिक शहरात मोठ्या उत्साहात पार पडली. ही कार्यशाळा “संकल्प से सिद्धी” अभियानाचा एक महत्त्वपूर्ण टप्पा ठरली असून यात नाशिक विभागातील सर्वच जिल्ह्यांतील भाजप पदाधिकाऱ्यांनी, नवनिर्वाचित मंडळ अध्यक्षांनी, तसेच आजी-माजी आमदारांनी हजेरी लावली. या कार्यशाळेच्या निमित्ताने संपूर्ण नाशिक विभागातून विविध भागातून नेते आणि कार्यकर्ते एकत्र आले होते. पाचोरा विधानसभेचे माजी आमदार दिलीपभाऊ वाघ यांनी आपल्या मतदारसंघाचे प्रभावी नेतृत्व करत कार्यशाळेत सक्रीय सहभाग नोंदवला. त्यांच्या मार्गदर्शनाखाली पाचोरा विधानसभेतील पाच मंडळांपैकी गोविंद चंद्रकांत शेलार,अनिल पाटील,प्रमोद पाटील या तीन मंडळ अध्यक्षांनी कार्यशाळेत सहभाग घेतला. हे सर्व मंडळ अध्यक्ष या प्रशिक्षण कार्यशाळेत सहभागी होऊन त्यांनी केंद्र व राज्य शासनाच्या योजनांची माहिती घेतली, तसेच कार्यप्रणाली अधिक गतिमान व जनतेपर्यंत पोहोचवण्यासाठी उपाययोजना यावर सखोल चर्चा केली. ही कार्यशाळा केवळ माहितीची देवाणघेवाण नसून, ती एकप्रकारे पक्षाच्या भविष्यातील दिशा ठरविण्यासाठीचा आधारस्तंभ होती. या कार्यशाळेला भाजपचे केंद्रीय महामंत्री अरुण सिंह, महाराष्ट्र प्रदेशाध्यक्ष ना चंद्रशेखर बावनकुळे कार्यकारी अध्यक्ष रवींद्र चव्हाण,विधान परिषदेचे सभापती रामजी शिंदे, ना गिरीशभाऊ महाजन, ना राधाकृष्ण विखे पाटील, ना जयकुमार रावल, ना संजय सावकारे हे राज्यातील मंत्रीसह प्रदेश सरचिटणीस विजुभाऊ चौधरी व विक्रांत पाटील महाराष्ट्र भाजप कार्यालय प्रभारी रवीजी अनासपुरे यांनी कार्यशाळेत विशेष उपस्थित राहून आपल्या अनुभवांचे, धोरणांचे व संघटनात्मक विचारांचे मार्गदर्शन केले. यात प्रामुख्याने कार्यशाळेच्या पहिल्या सत्रात केंद्र सरकारने मागील अकरा वर्षांत केलेल्या ऐतिहासिक निर्णयांचा आढावा घेण्यात आला. यात स्वच्छ भारत अभियान, घरकुल योजना, उज्ज्वला योजना, आयुष्मान भारत, पीएम किसान सन्मान निधी, जल जीवन मिशन, अशा अनेक योजनांचा ग्रामीण व शहरी भागात कसा प्रभाव पडला याबाबत आकडेवारीसहित सादरीकरण झाले. तर दुसऱ्या सत्रात संघटनात्मक पातळीवर मंडळ, जिल्हा व विधानसभा स्तरावर काम करताना येणाऱ्या अडचणी, स्थानिक प्रश्न, कार्यकर्त्यांचा सशक्तीकरण, समाजातील विविध घटकांशी संवाद, आणि डिजिटल पद्धतीने प्रचार यावर भर देण्यात आला. कार्यशाळेत उपस्थित नेत्यांनी स्पष्टपणे सांगितले की, “पुढील काळात फक्त निवडणूक डोळ्यासमोर न ठेवता देशाच्या सर्वांगीण विकासासाठी व जनतेशी निगडीत कामे करताना भाजप कार्यकर्त्यांनी सशक्त, प्रामाणिक आणि संवेदनशील राहावे.” यावर मार्गदर्शन करण्यात आले पाचोरा विधानसभा क्षेत्रात भाजपचा विचार आणि केंद्र शासनाच्या योजनांचा लाभ घराघरात पोहचवण्यासाठी अनेक वर्षांपासून सातत्याने कार्य होत आले आहे. माजी आमदार दिलीपभाऊ वाघ यांच्या नेतृत्वाखाली हे कार्य अधिक गतीने वाढणार आहे. कार्यशाळेत तीन मंडळ अध्यक्षांची उपस्थिती हे याचेच द्योतक आहे. गोविंद शेलार, अनिल पाटील आणि प्रमोद पाटील यांच्यासारख्या तरुण, अभ्यासू व कार्यशील मंडळ अध्यक्षांच्या उपस्थितीमुळे पाचोरा मतदारसंघाच्या संघटनात्मक ताकदीची प्रचिती या कार्यशाळेत आली. कार्यशाळेच्या समारोपात “संकल्प से सिद्धी” या अभियानाचा अर्थ अधिक खोलात समजावण्यात आला. म्हणजे केवळ घोषणा नव्हे, तर संकल्प करून त्याच्या पूर्णतेसाठी तळमळीने, संयमाने आणि चिकाटीने कार्य करणे हीच यशाकडे नेणारी वाट आहे. भाजपचे सर्वच पदाधिकारी, खासकरून नाशिक विभागातील पदाधिकारी हे संकल्पबद्ध असल्याचे या कार्यशाळेत अधोरेखित झाले. नजीकच्या काळात लोकसभा, विधानसभा व स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुका दृष्टिपथात आहेत. त्या पार्श्वभूमीवर ही कार्यशाळा अतिशय योग्य वेळी झाली, असे सांगितले जात आहे. नाशिक येथे पार पडलेली ही विभागीय कार्यशाळा “संकल्प से सिद्धी” या अभियानाच्या माध्यमातून केवळ योजनांची माहिती देणारी नव्हे, तर पक्षाच्या भावी वाटचालीचा मार्ग स्पष्ट करणारी ठरली आहे. पाचोरा मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व करणारे माजी आमदार दिलीपभाऊ वाघ आणि त्यांच्यासोबत उपस्थित राहिलेले मंडळ अध्यक्ष हे पक्षाचा आत्मविश्वास आणि संघटनात्मक क्षमता दर्शवणारे ठरले.या कार्यशाळेच्या माध्यमातून नव्या उत्साहाने, नव्या जोमाने आणि दृढ संकल्पाने भाजप कार्यकर्ते आपापल्या विभागात कार्यरत होतील असेही माजी आमदार दिलीपभाऊ वाघ यांनी सांगितले
पाचोरा : हवेत उडणाऱ्या विमानात एका प्रवाशाचा जीव वाचवून ‘आकाशातील देवदूत’ म्हणून ओळख प्राप्त झालेल्या डॉ. सागर गरुड यांचा पाचोरा तालुका सहकारी शिक्षण संस्थेच्या वतीने विशेष सत्कार करण्यात आला. या सत्कार सोहळ्याला पाचोरा तालुका सहकारी शिक्षण संस्थेचे चेअरमन नानासाहेब संजय वाघ,सतीश उर्फ भोलाआप्पा चौधरी यांच्यासह अनेक मान्यवरांची उपस्थिती लाभली होती. विघ्नहर्ता मल्टीस्पेशालिटी हॉस्पिटलचे संचालक डॉ. सागर गरुड, दिशा डेंटल केअरचे डॉ. अमोल जाधव, माऊली हॉस्पिटलचे डॉ. अतुल महाजन हे तिघेही आपल्या कुटुंबासोबत सिक्कीम सहलीवर गेले होते. परतीच्या प्रवासात कोलकात्याहून हैदराबादकडे निघालेल्या इंडिगोच्या 6E334 या विमानात अचानक एका 55 वर्षीय सहप्रवाशाला हृदयविकाराचा तीव्र झटका आला. त्या अत्यवस्थ स्थितीत डॉ. गरुड यांनी वेळ न दवडता तात्काळ वैद्यकीय मदत करत त्या प्रवाशाचे प्राण वाचवले. या प्रसंगात डॉ. अमोल जाधव व डॉ. अतुल महाजन यांनीही डॉ. गरुड यांना मोलाची साथ दिली. या घटनेने संपूर्ण वैद्यकीय समाजात आणि जनतेच्या मनात मोठा अभिमान निर्माण झाला असून, पाचोरा शहराला लाभलेले हे डॉक्टर म्हणजे खरेच समाजाचे आरोग्यदूत आहेत, अशी भावना उपस्थित मान्यवरांनी व्यक्त केली. त्यांच्या या साहसी व सेवाभावी कार्याची दखल घेत एका छोटेखानी सन्मान सोहळ्याचे आयोजन करण्यात आले होते. सत्कार सोहळ्याप्रसंगी नानासाहेब संजय वाघ यांनी डॉ. गरुड यांच्या कार्याचे कौतुक करताना म्हटले की, “केवळ वैद्यकीय ज्ञान असून चालत नाही, त्यासोबत धाडस, संवेदनशीलता आणि निर्णयक्षमता लागते. डॉ. सागरदादा गरुड यांनी या तिन्ही गोष्टींचा मिलाफ दाखवून दिला आहे. त्यांच्या या कार्याचा आम्हा पाचोरेकरांना सार्थ अभिमान वाटतो.” “हृदयविकारासारख्या जीवघेण्या अवस्थेत, विमानात उपलब्ध असलेल्या मर्यादित साधनांसह रुग्णाला वाचवणे ही केवळ व्यावसायिक डिग्री नव्हे तर ती मानवतेची मोठी शिकवण आहे. डॉ. गरुड आणि त्यांचे सहकारी खरेच आकाशातील देवदूत ठरले आहेत.” या प्रसंगी सतीश उर्फ भोलाप्पा चौधरी यांनी डॉक्टरांच्या या अतुलनीय कार्याचे गौरव करताना सांगितले, “आपल्या मतदारसंघात असे डॉक्टर कार्यरत असावेत हे आमच्यासाठी सौभाग्य आहे. समाजहितासाठी त्यांनी दिलेला प्रतिसाद प्रेरणादायी आहे.” सत्कार समारंभात डॉ. सागर गरुड यांना शाल, श्रीफळ, पुष्पगुच्छ देऊन गौरविण्यात आले. या सन्मान सोहळ्यामुळे डॉक्टरांच्या कार्याबद्दल जनतेमध्ये अधिक सन्मान व विश्वास निर्माण झाला असून, आपत्कालीन परिस्थितीतही डॉक्टरांनी दाखवलेली तत्परता आणि माणुसकी पाचोऱ्याच्या वैद्यकीय क्षेत्राच्या इतिहासात सुवर्णाक्षरांनी नोंदवली गेली आहे. डॉ. सागर गरुड, डॉ. अमोल जाधव व डॉ. अतुल महाजन यांच्या कार्यामुळे ‘हेल्थ केअर’ या संकल्पनेला नव्याने एक सामाजिक आयाम मिळाला असून, या कार्यातून प्रेरणा घेऊन अनेक तरुण डॉक्टर वैद्यकीय सेवेकडे सामाजिक दायित्व म्हणून पाहू लागले आहेत. पाचोऱ्याचे हे वैद्यकीय तिकडीचे त्रिकुट आज केवळ शहरापुरते मर्यादित राहिले नाही, तर आकाशातही त्यांनी आपली जबाबदारी आणि कौशल्य सिद्ध करून दाखवले आहे. ‘आकाशातील देवदूत’ हे बिरुद खरोखरच या डॉक्टरांच्या नावास योग्यच आहे.
पुणे – मराठी वाङ्मय क्षेत्रातील अभ्यासू, संशोधक, समीक्षक आणि विद्यार्थीप्रिय साहित्यिक म्हणून ख्यात पावलेले जळगाव येथील प्राचार्य डॉ. किसनराव पाटील यांच्या स्मृतीप्रित्यर्थ दरवर्षी दिला जाणारा राज्यस्तरीय व खानदेश स्तरीय वाङ्मय पुरस्कार यंदा शनिवार दि. ७ जून २०२५ रोजी सकाळी १० वाजता महाराष्ट्र साहित्य परिषद, पुणे येथील माधवराव पटवर्धन सभागृहात प्रदान करण्यात येणार आहे. या पुरस्कारांचे वितरण अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाचे माजी अध्यक्ष आणि नामवंत साहित्यिक भारत सासणे यांच्या शुभहस्ते होणार असून, कार्यक्रमाच्या अध्यक्षस्थानी कवयित्री बहिणाबाई चौधरी उत्तर महाराष्ट्र विद्यापीठाचे माजी कुलगुरू डॉ. आर. एस. माळी असतील. यावेळी साधना साप्ताहिकाचे संपादक विनोद शिरसाठ आणि महाराष्ट्र साहित्य परिषदेचे कार्यवाह वि.दा. पिंगळे हे प्रमुख उपस्थित राहणार आहेत. प्राचार्य डॉ. किसनराव पाटील हे केवळ एक समीक्षक नव्हते, तर समीक्षक म्हणून वाङ्मयविवेकाचा धांडोळा घेणारे, विचारशील, सर्जनशील आणि संशोधक वृत्तीचे व्यक्तिमत्त्व होते. साहित्य, समीक्षा, शिक्षण आणि चिंतन यांच्या चौकटीत त्यांचे कार्य लक्षणीय राहिले. त्यांच्या या महान योगदानाची स्मृती जागवण्यासाठी आणि त्यांच्या प्रेरणेतून नव्या पिढीला साहित्यप्रेमाचा वसा देण्यासाठी त्यांच्या माजी विद्यार्थ्यांनी ‘प्राचार्य डॉ. किसनराव पाटील ज्ञानपरंपरा’ या नावाने एक प्रेरणादायी चळवळ उभी केली आहे. ही ज्ञानपरंपरा आणि महाराष्ट्र साहित्य परिषद, पुणे शाखा पाचोरा-जामनेर यांच्या संयुक्त विद्यमाने दरवर्षी विभिन्न वाङ्मयप्रकारांतील नावाजलेल्या आणि सर्जनशील ग्रंथांना हे पुरस्कार दिले जातात. प्रत्येक वर्षी आलटून पालटून कथा, कादंबरी, कविता, बालसाहित्य, समीक्षा अशा वाङ्मयप्रकारांचा विचार करून मान्यवर ग्रंथांचे सन्मानपूर्वक गौरव करण्यात येतो. सन २०२१ पासून सुरू झालेली ही परंपरा आता राज्यभरातील साहित्यविश्वात मानाचे स्थान मिळवून आहे. यंदा समीक्षा या वाङ्मयप्रकारासाठी सन २०२४ मध्ये प्रकाशित झालेल्या ग्रंथांचा विचार करण्यात आला. पुरस्कारांचे स्वरूप पुढील प्रमाणे आहे : रोख ११,००० रुपये, स्मृतीचिन्ह, शाल व श्रीफळ या पुरस्कारासाठी नांदेड येथील डॉ. सुरेश सावंत यांच्या बालसाहित्यातील नवे काही या ग्रंथाची निवड करण्यात आली आहे. सावंत हे मराठी बालसाहित्य क्षेत्रातील ख्यातनाम लेखक, समीक्षक व अभ्यासक आहेत. त्यांच्या अभ्यासपूर्ण दृष्टिकोनातून बालसाहित्याच्या नव्या प्रवाहांचा सखोल वेध घेणाऱ्या या ग्रंथाने समीक्षाक्षेत्रात मोठे योगदान दिले आहे. त्याचप्रमाणे यवतमाळ येथील डॉ. अनंता सूर यांच्या साहित्य, समाज आणि विचारधारा या ग्रंथालाही राज्यस्तरीय पुरस्कार देण्यात येणार असून, हा पुरस्कार वरील दोघांना विभागून दिला जाणार आहे. डॉ. सूर हे सामाजिक दृष्टिकोनातून साहित्यातील विचारप्रवाहांचा सूक्ष्मपणे शोध घेणारे समीक्षक म्हणून ओळखले जातात. खानदेश स्तरीय पुरस्कार,रोख ५,००० रुपये,स्मृतीचिन्ह,शाल व श्रीफळ,या विभागासाठी जळगाव येथील डॉ. प्रकाश सपकाळे यांच्या समीक्षा विवेक या ग्रंथाची निवड झाली आहे. डॉ. सपकाळे हे बहिणाबाई चौधरी यांच्या कवितांचा चिकित्सक अभ्यास करणारे आणि समीक्षेच्या पारंपरिक चौकटीतून नव्या धारणांचा शोध घेणारे समीक्षक म्हणून प्रसिद्ध आहेत.त्याचबरोबर साक्री येथील डॉ. नरेंद्र बापूजी खैरनार यांच्या मंचीय कवितेचा स्वरूपशोध या अभ्यासपूर्ण ग्रंथालाही खानदेश स्तरीय पुरस्कार जाहीर झाला आहे. या दोघा साहित्यिकांना हा पुरस्कार विभागून प्रदान केला जाईल.पुरस्कारांची प्रतिष्ठा वाढवणारी परंपरा २०२१ साली सुरू झालेल्या या पुरस्कार परंपरेत आतापर्यंत खालील साहित्यिकांचा गौरव करण्यात आला आहे : २०२१ – कथा वाङ्मय : मनोहर सोनवणे (पुणे), युवराज पवार ,२०२२ – कविता : पवन नालट (अमरावती), लतिका चौधरी (नंदूरबार), ऊषा हिंगोणेकर (जळगाव),२०२३ – कादंबरी : ज्ञानेश्वर जाधवर (पुणे), विलास मोरे (एरंडोल),२०२४ – बालसाहित्य : वीरभद्र मिरेवाड (नांदेड), प्रशांत असणारे (अकोला), चंद्रकांत भंडारी (जळगाव), सौ. नीता शेंडे (पाचोरा),या परंपरेतून साहित्याच्या विविध प्रांतातील नवविचार, सृजनशीलता आणि चिंतनशीलतेला उभारी देण्याचे काम सातत्याने होत आहे.या पुरस्कार समारंभाचे संयोजन महाराष्ट्र साहित्य परिषद, पुणे शाखा पाचोरा-जामनेर यांच्यातर्फे करण्यात आले आहे. पुरस्कार समारंभात उपस्थित राहण्याचे आवाहन पाचोरा शाखेचे कार्याध्यक्ष प्रा. डॉ. वासुदेव वले व प्राचार्य डॉ. किसनराव पाटील ज्ञानपरंपरेचे प्रतिनिधी डॉ. अशोक कौतिक कोळी यांनी साहित्यप्रेमी, अभ्यासक, संशोधक, शिक्षक, विद्यार्थी आणि मराठी वाङ्मय क्षेत्रातील मान्यवरांना केले आहे. समीक्षावाङ्मय हे मराठी साहित्यातील एक महत्त्वाचे आणि विचारपूस करणारे अंग आहे. या अंगातील उत्तम ग्रंथांचे आणि अभ्यासकांचे सन्मानपूर्वक गौरव करून ‘प्राचार्य डॉ. किसनराव पाटील वाङ्मय पुरस्कार’ मराठी वाङ्मय क्षेत्रातील एक उज्ज्वल दीपवत ठरले आहेत. ही परंपरा मराठी साहित्याला केवळ गौरव नव्हे, तर भविष्याच्या वाटचालीसाठी आधारस्तंभ ठरत आहे.
पाचोरा -येथील श्री. शेठ एम. एम. महाविद्यालयाचे उपप्राचार्य, साहित्य व सामाजिक चळवळीतील सक्रिय कार्यकर्ते तसेच शिक्षण क्षेत्रातील आदर्श मार्गदर्शक डॉ. वासुदेव वले यांनी अलीकडेच सोशल मीडियाच्या माध्यमातून एक मनापासूनची अपेक्षा व्यक्त केली—’फुले’ हा चित्रपट पाचोरा शहरातही प्रदर्शित व्हावा. जेव्हा डॉ. वले यांच्यासारखी विचारवंत, अभ्यासू आणि सामाजिक जाणिवांची व्यक्ती अशी मागणी करते, तेव्हा त्या मागणीला केवळ औपचारिकतेत न पाहता त्यामागील आशय समजून घेण्याची आणि स्वतःही चित्रपट पाहण्याची जिज्ञासा निर्माण होणे स्वाभाविकच आहे. त्यांच्या या अपेक्षेच्या पार्श्वभूमीवर ‘फुले’ हा चित्रपट पाहण्याचा योग आला आणि चित्रपटातील अनेक दृश्यांनी मन हेलावून गेले. मनात विचारांचे वारे उसळले. त्यामुळेच त्या विचारांना दोन शब्दांत व्यक्त करण्याची इच्छा मनात दाटून आली…समता, न्याय आणि बंधुतेचा दीप पुन्हा उजळणारा ‘फुले’ चित्रपट भारतभर गाजतोय… हजारो वर्षांच्या जातविचाराच्या गुलामीत अडकलेल्या समाजाला समतेचा, शिक्षणाचा आणि स्वाभिमानाचा प्रकाश देणाऱ्या दोन थोर महापुरुषांचे जीवन आपणासमोर आणणारा ‘फुले’ हा हिंदी चित्रपट सध्या संपूर्ण भारतभरात गाजत आहे. आद्य समाजसुधारक महात्मा जोतीराव फुले आणि क्रांतीज्योती सावित्रीआई फुले यांच्या आयुष्यावर आधारित हा चित्रपट केवळ कलाकृती नाही, तर एका सामाजिक जागृतीचे माध्यम आहे. समकालीन काळातील वाढती जातीयता, धार्मिक तेढ, अंधश्रद्धा आणि दहशतवादाच्या पार्श्वभूमीवर ‘फुले’ हा चित्रपट समाजाला एका प्रगल्भ आणि पुरोगामी मार्गावर नेणारा एक प्रकाशस्तंभ ठरतो. आपल्या महाराष्ट्राची पुरोगामी परंपरा, वैचारिक संपन्नता आणि सर्वसमावेशक विचारधारा यांचे भान ‘फुले’ या चित्रपटातून संपूर्ण देशाला होईल, असा विश्वास या चित्रपटाच्या यशामागे आहे. या चित्रपटात महात्मा जोतीराव फुले आणि सावित्रीआई फुले यांचा जीवनपट केवळ ऐतिहासिक दृष्टिकोनातून नव्हे, तर एक प्रेरणादायी वैचारिक प्रस्थापनेच्या रूपात दाखवण्यात आला आहे. त्यांनी आपल्या संपूर्ण आयुष्यभर बहुजन समाजातील कष्टकरी, शोषित, पीडित आणि विशेषतः महिलांसाठी जे कार्य केले, ते हृदयस्पर्शी पद्धतीने पडद्यावर सादर करण्यात आले आहे. चित्रपटात सावित्रीआई फुले यांचे शिक्षिका म्हणून योगदान, स्त्री शिक्षणासाठी त्यांनी घेतलेली झुंज, समाजातील विरोध सहन करत त्यांनी उभे केलेले पहिले मुलींचे शाळा, तसेच महात्मा फुलेंनी सुरू केलेल्या सत्यशोधक चळवळीचा इतिहास उत्तम प्रकारे मांडण्यात आला आहे. हे सगळं पाहताना केवळ चित्रपट पाहत आहोत असा अनुभव येत नाही, तर एका सजीव इतिहासाचा आपण साक्षीदार आहोत असे वाटते. खरोखर आज आपला समाज विविध ताणतणावांमधून जात आहे. जातीय भेद, धार्मिक ध्रुवीकरण, महिलांवरील अत्याचार, अंधश्रद्धा यांचे सावट दाटले आहे. अशा वातावरणात ‘फुले’ चित्रपट समाजाला डोळे उघडणारा आरसा दाखवतो. तो केवळ एक ऐतिहासिक चित्रपट नाही, तर आपल्या सद्य समाजाची स्थिती ओळखून, तिला आरशात पाहण्याची संधी देणारा ठरतो. जोतीराव आणि सावित्रीआई फुलेंनी त्या काळात जे विचार मांडले ते आजही तितकेच लागू आहेत. त्यांनी मांडलेली समता, शिक्षणाचा प्रसार, जातीपातीचा विरोध आणि स्त्रीपुरुष समानतेचे तत्त्व ही आजच्या भारतासाठीसुद्धा प्रेरणादायी वाटचाल आहे. त्यामुळे हा चित्रपट प्रत्येक नागरिकाने पाहणे हे काळाची गरज ठरते. ‘फुले’ चित्रपट केवळ इतिहास दाखवत नाही, तर भविष्यासाठी दिशाही दाखवतो. महात्मा फुले आणि सावित्रीआई यांच्या कार्यातून अनेक सुधारक, कार्यकर्ते आणि शिक्षक प्रेरणा घेत आहेत. आजच्या तरुण पिढीला जर नव्या भारताचा चेहरा साकारायचा असेल, तर ‘फुले’ सारख्या चित्रपटांमधून आपल्याला प्रेरणा घ्यावी लागेल. या चित्रपटात दाखवण्यात आलेले स्त्रीशिक्षण, अस्पृश्यता निर्मूलन, शेतीसंबंधीचे विचार, सामाजिक सुधारणेसाठी सुरू केलेले सत्यशोधक समाज यांचा संपूर्ण मागोवा घेतला आहे. या कार्याची व्याप्ती केवळ महाराष्ट्रापुरती नव्हे, तर ती अखंड भारताच्या समतेच्या लढ्यातील एक मूलभूत पायाभूत कल्पना ठरते. चित्रपटाची कलात्मक मांडणी, संवादलेखन, पार्श्वसंगीत, अभिनय यांचे समीक्षकांनीही विशेष कौतुक केले आहे. महात्मा फुले यांची भूमिका साकारणाऱ्या कलाकारांनी त्यांच्या भूमिका इतक्या सजीव साकारल्या आहेत की प्रेक्षक क्षणभर वास्तव आणि अभिनयातील सीमारेषा विसरून जातात. सावित्रीआईंच्या भूमिकेत ज्या अभिनेत्रीने काम केले आहे, तीने एक समजूतदार, प्रगल्भ, झुंजार आणि करुणामयी स्त्रीचे दर्शन घडवले आहे. या दोन्ही पात्रांमध्ये एक सुसंवाद, परस्पर सन्मान, आणि समाजासाठीची बांधिलकी सतत जाणवत राहते. हीच या चित्रपटाची खरी ताकद आहे. त्यामुळे ‘फुले’ हा चित्रपट केवळ ऐतिहासिक नव्हे, तर अत्यंत भावनिक, विचारप्रवर्तक आणि परिवर्तनकामी आहे. या चित्रपटाचा उपयोग शाळा, महाविद्यालये, प्रशिक्षण संस्था आणि सामाजिक कार्य करणाऱ्या संस्थांनी अवश्य करावा. ‘फुले’ हा चित्रपट विद्यार्थ्यांना दाखवला गेला पाहिजे. कारण तो केवळ मनोरंजनासाठी नाही, तर शिक्षणासाठी आणि मूल्यशिक्षणासाठी एक प्रभावी साधन ठरू शकतो. आजच्या मुलांना ‘रिअल हिरो’ कोण होते, याची जाणीव होणे फार गरजेचे आहे समाजात जर बदल घडवायचा असेल तर तो केवळ आंदोलनांनी नाही, तर विचारांच्या पुनरुज्जीवनाने घडतो. ‘फुले’ हा चित्रपट अशा नवचैतन्याचा उद्गाता आहे. सत्यशोधक चळवळ, महिला मुक्ती, सामाजिक समतेसाठी फुले दांपत्याने केलेले कार्य पाहता हे लक्षात येते की परिवर्तनासाठी केवळ शाब्दिक घोषणा नाही, तर कृती आणि समर्पण हवे असते. ‘फुले’ हेच शिकवतो. फुले दांपत्याचे आयुष्य म्हणजे एक आदर्श जीवनपद्धती आहे. त्यांनी आपल्या वैयक्तिक जीवनालाही सामाजिक बांधिलकीत गुंफले. ‘फुले’ चित्रपट पाहून अनेक कुटुंबांमध्ये या मूल्यांची रुजवणूक होईल. स्त्री-पुरुष समानतेपासून ते मुलींना शिक्षण मिळावे, यासाठी या चित्रपटातून प्रेरणा घेऊन समाजामध्ये नवसंस्कार होऊ शकतात. आज जेव्हा समाज पुन्हा जातीयवाद, धार्मिक अंधश्रद्धा, आणि परस्पर तेढ याकडे झुकतो आहे, तेव्हा ‘फुले’ चित्रपट ही एक सामाजिक औषधी ठरते. ती समाजाच्या जखमांवर फुंकर घालते आणि म्हणते – “उठा, जागे व्हा, आणि विचाराचा प्रकाश पसरवा.” या चित्रपटाचा प्रभाव इतका खोल आहे की प्रत्येक गावात, प्रत्येक वस्तीत आणि प्रत्येक शाळेत तो पोहोचवणे हे आपण सर्वांचे आद्य कर्तव्य आहे. ‘फुले’ ही केवळ फिल्म नाही – ती एक वैचारिक चळवळ आहे. आणि या चळवळीचा प्रचार, प्रसार करणं हे आपल्या सर्व पुरोगामी नागरिकांचे कर्तव्य आहे. महात्मा जोतीराव फुले आणि क्रांतीज्योती सावित्रीआई फुले यांच्या आयुष्यातील संघर्ष, त्याग, क्रांती आणि विचारांना चित्ररूपात अनुभवण्याची ही संधी आपल्याला ‘फुले’ चित्रपटात मिळते. समाजमनाला स्पर्श करणारी आणि अंतर्मन जागवणारी ही कलाकृती आपण सर्वांनी पाहावी, इतरांना दाखवावी आणि यातील विचारांचा अंगीकार करावा. यातून आपल्याला सामाजिक परिवर्तनाची नवी दिशा सापडेल. ‘फुले’ पाहणं म्हणजे आपलं वैचारिक आणि सामाजिक प्रगल्भतेकडे टाकलेलं एक पाऊल आहे. ‘फुले’ – एक चित्रपट नव्हे, एक चळवळ! -जय ज्योती – जय क्रांती
सौ. शितल सं महाजन M.A.M.Ed (उप- शिक्षका श्री गो से हायस्कूल , पाचोरा ) MO.7588645908
पाचोरा – महाराष्ट्रात संपूर्ण गोवंश हत्याबंदीचा कायदा प्रभावीपणे लागू असतानाही, राज्यातील विविध जिल्ह्यांमध्ये सर्रासपणे गोवंश हत्या व तस्करीच्या घटना समोर येत असल्याने गोरक्षक संघटनांमध्ये तीव्र नाराजी व्यक्त केली जात आहे. विशेषतः बदलापूर, पडघा (भिवंडी), मालेगाव (जि. नाशिक), अहमदनगर, छत्रपती संभाजीनगर, सातारा, धुळे, धाराशिव, सोलापूर, नांदेड, बीड, जालना या जिल्ह्यांमध्ये गोवंश हत्या थांबण्याचे नाव घेत नसून, ही हत्या आणि तस्करी खुलेआम सुरू असल्याचे आरोप करण्यात आले आहेत. यासोबतच, राज्याच्या सीमावर्ती भागांमध्ये – विशेषतः तेलंगणा व कर्नाटकच्या सीमांवर – गोवंश तस्करीचा मोठ्या प्रमाणावर प्रादुर्भाव वाढलेला आहे. या पार्श्वभूमीवर गोरक्षक संघटनांचे कार्यकर्ते आपल्या जिवावर उदार होऊन गोवंश रक्षणासाठी मैदानात उतरलेले असताना, त्यांच्यावरच खोटे गुन्हे दाखल करून त्यांना छळले जात असल्याचे गंभीर आरोप विश्व हिंदू परिषद व बजरंग दलच्या पदाधिकाऱ्यांनी केले आहेत. या विषयासंदर्भात पाचोरा शहर व ग्रामीण भागातील विहिप व बजरंग दलच्या कार्यकर्त्यांनी अचानक पोलीस प्रशासनाकडे निवेदन सादर केले असून, त्यामध्ये आगामी ७ जून २०२५ रोजी साजरी होणाऱ्या बकरी ईदच्या पार्श्वभूमीवर मोठ्या प्रमाणात गोवंश हत्या होण्याची शक्यता असल्याने प्रशासनाने तातडीने प्रतिबंधात्मक उपाययोजना कराव्यात, अशी मागणी केली आहे. विशेष म्हणजे, पाचोरा तालुक्यातील कृषी उत्पन्न बाजार समिती, वरखेडी येथे सध्या खुलेआम गोवंशाची खरेदी-विक्री केली जात असून, या खरेदीचा उद्देश थेट गोहत्येसाठीच असल्याचा संशय व्यक्त करण्यात येत आहे. त्यामुळे पोलिस प्रशासनाने या बाजारावर तातडीने कारवाई करत गोवंशाची तस्करी व गोहत्या थांबवाव्यात, अशी जोरदार मागणी करण्यात आली आहे. या अनुषंगाने विहिप मंत्री योगेश सोनार, बजरंग दल प्रखंड संयोजक बंटी पाटील, विहिप प्रखंड गोरक्षा प्रमुख राहुल मधुकर पाटील, विहिप प्रचार प्रसार प्रमुख योगेश पाटील तसेच गोरक्षा क्षेत्रातील कार्यकर्ते गौरव पाटील, जीतू लोणारी, बंडू पांचाल, सोपान शिपी, जय बागुल, आकाश पाटील, रोहित पाटील, गोकुल पाटील, दक्ष पाटील, दिनेश भोई, प्रमोद वाघ आदी मान्यवर उपस्थित होते. या वेळी ध्येय न्युजशी बोलताना योगेश सोनार यांनी सांगितले की, “महाराष्ट्र सरकारने गोवंश हत्याबंदी कायदा लागू केला आहे, परंतु अंमलबजावणीच्या पातळीवर परिस्थिती अत्यंत गंभीर आहे. शासकीय यंत्रणा व पोलीस प्रशासन यांची गोरक्षणाबाबत उदासीनता दिसून येत असून, यामुळेच गोवंश तस्करीचा सुळसुळाट झाला आहे. आम्ही सरकारकडे मागणी करतो की, गोवंश रक्षणासाठी स्वतंत्र व विशेष पथके स्थापन करून या तस्करीला आळा घालावा.” बंटी पाटील यांनी सांगितले की, “गोरक्षक कार्यकर्ते जिवाची पर्वा न करता गोवंश रक्षणासाठी प्रयत्न करत आहेत, मात्र त्यांच्यावरच खोटे गुन्हे दाखल केले जातात. यामुळे गोरक्षकांचा मनोबल खचत आहे. शासनाने याची गंभीर दखल घेऊन गोरक्षकांवर होणारे खोटे गुन्हे मागे घ्यावेत आणि त्यांच्या सुरक्षेची हमी द्यावी.” राहुल मधुकर पाटील यांनी सांगितले की, “गोवंश तस्करीसाठी आजही अनेक ठिकाणी मालवाहतूक वाहनांचा सर्रास वापर केला जात आहे. हे सर्व थांबवायचे असेल तर बाजार समिती परिसरात विशेष पथक तैनात करून गोवंशाची हालचाल त्वरित थांबवणे आवश्यक आहे. यासाठी पोलीस अधीक्षकांनी थेट लक्ष घालणे गरजेचे आहे.” तसेच, आकाश पाटील, गोकुल पाटील, प्रमोद वाघ आणि रोहित पाटील यांनीही आपले मनोगत व्यक्त करताना सांगितले की, “गोहत्या व गोवंश तस्करी ही फक्त धार्मिक भावना दुखावणारी बाब नाही, तर ही कायद्याला आव्हान देणारी, सामाजिक सलोखा बिघडवणारी व पर्यावरणावरही परिणाम करणारी गंभीर बाब आहे. ही केवळ गोरक्षकांची लढाई नाही, तर समाजाच्या अस्मितेची लढाई आहे.” गोरक्षक कार्यकर्त्यांनी पोलीस प्रशासन, जिल्हाधिकारी, उपविभागीय अधिकारी व तहसीलदार यांच्याकडे लेखी निवेदन सादर करत बकरी ईदपूर्वी विशेष गस्त, तपासणी मोहिमा राबवाव्यात, वाहनांमध्ये होणाऱ्या गोवंश वाहतुकीवर बंदी आणावी आणि वरखेडी बाजार समितीमध्ये सुरु असलेल्या गोवंश खरेदी-विक्रीवर तात्काळ बंदी घालावी, अशी मागणी केली आहे. गोरक्षक संघटनांच्या या मागणीकडे प्रशासन गांभीर्याने पाहते की नाही, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल. मात्र, सर्वसामान्य जनतेनेही यासंदर्भात जागरूक राहून प्रशासनास सहकार्य करणे हे सामाजिक जबाबदारीचे लक्षण ठरेल. गोवंश रक्षण ही धर्मभावनेशी संबंधित बाब असून, त्याचे पालन ही सरकारची व प्रशासनाची प्राथमिक जबाबदारी आहे, हे विसरता कामा नये.
